1. Khái niệm An ninh chính trị:

An ninh chính trị được hiểu là sự ổn định và phát triển vững chắc của chế độ chính trị trong xã hội một quốc gia; Sự bất khả xâm phạm đến các quyền cơ bản của một quốc gia. An ninh chính trị là bộ phận chủ yếu, quan trọng nhất của an ninh quốc gia, quyết định sự tồn vong của một quốc gia, dân tộc.

Ở Việt nam, khái niệm an ninh chính trị còn được hiểu là sự ổn định chính trị, nền tảng tư tưởng thể chế chính trị, quyền lãnh đạo của Đảng, sự an toàn nội bộ, việc thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và phát luật của Nhà nước; sự an toàn trong quan hệ đối ngoại, chống lại sự xâm phạm chủ quyền quốc gia, sự can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam; sự đúng đắn trong việc thực hiện đường lối chính trị, phòng ngừa và ngăn chặn sự phá hoại, xuyên tạc làm chệch hướng phát triển; chống lại sự phân chia, cát cứ làm suy yếu sự thống nhất về mặt Nhà nước; phòng ngừa , ngăn chặn sự xâm phạm, chia cắt lãnh thổ, làm mất mát hay đe dọa sự toàn vẹn lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc.

(Khái niệm được xây dựng theo cuốn Từ Điển Luật Học của Nhà xuất Bản Tư pháp).

2. Trách nhiệm của các cơ quan Đảng, nhà nước trong việc đảm bảo an ninh chính trị:

Để đảm bảo an ninh chính trị theo khái niệm kể trên, Bộ chính trị đã ban hành Quyết định số 290-QĐ-TW ngày 25 tháng 12 năm 2010 về việc ban hành quy chế công tác dân vận của hệ thống chính trị trong đó quy định cụ thể về trách nhiệm của Đảng, Đoàn, Cơ quan nhà nước trong việc thực hiện đảm bảo an ninh chính trị. Cụ thể:

+ Trong việc đảm bảo an ninh chính trị thì vai trò của Đảng đoàn mặt trận tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội, Ban Bí thư Trung ương Đoàn, các cán sự đảng các bộ, ngành được quy định cụ thể tại điều 8 của Quyết định số 290-QĐ-TW.

1. Quán triệt sâu sắc, nắm vững và gương mẫu thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Đảng về công tác dân vận theo chức năng, nhiệm vụ của bộ, ngành, mặt trận và đoàn thể mình bằng chương trình, kế hoạch, giải pháp cụ thể.

2. Chỉ đạo và kiểm tra, giám sát việc thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước liên quan đến công tác dân vận và nhiệm vụ công tác dân vận của bộ, ngành, Mặt trận và đoàn thể mình.

3. Có biện pháp thực hiện tốt công tác dân vận, ổn định tư tưởng cán bộ, công chức, viên chức, quần chúng theo đặc thù, phạm vi của cơ quan, tổ chức mình.

+ Trong công tác dân vận nói chung và công tác đảm bảo an ninh chính trị nói riêng thì trách nhiệm của từng cơ quan như: Quốc hội (điều 11), Chính Phủ (điều 12), Các bộ ngành (Điều 13), Cơ quan tư pháp (điều 14), lực lượng vũ trang (điều 15), Chính quyền các cấp (điều 16), mặt trận tổ quốc (điều 17)... cũng được quy định khá cụ thể trong quyết định này.

+ Trách nhiệm của các đoàn thể nhân dân: "Phát động và duy trì các phong trào thi đua yêu nước trong đoàn viên, hội viên và quần chúng nhân dân nhằm thực hiện thắng lợi các chương trình kinh tế - xã hội, góp phần củng cố và giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa phương, đơn v." Khoản 3, điều 18, Quyết định số 290-QĐ-TW

Đặc biệt tại điều 22 Quyết định số 290-QĐ-TW quy định rõ về việc phối hợp giải quyết các tình huống phức tạp liên quan đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội:

1. Khi xảy ra tình huống phức tạp liên quan đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội thì cơ quan chính quyền phải kịp thời báo cáo xin ý kiến chỉ đạo của cấp ủy đảng; đồng thời phối hợp, các ngành chức năng, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân giải quyết theo thẩm quyền để sớm ổn định tình hình.

2. Trong trường hợp quá phức tạp, nghiêm trọng hoặc vượt quá thẩm quyền, cần kịp thời báo cáo xin ý kiến chỉ đạo của cấp ủy và chính quyền cấp trên. Khi có đề nghị của cấp ủy, chính quyền cấp dưới trực tiếp hoặc xét thấy cần thiết, cấp ủy, chính quyền cấp trên thành lập đoàn công tác giúp địa phương giải quyết.

3. Việc cử cán bộ của các ban, ngành, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân tham gia giải quyết tình huống phức tạp liên quan đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội phải có sự lãnh đạo chặt chẽ, thống nhất của cấp ủy Đảng và theo yêu cầu cụ thể của công việc mà phân công cán bộ hợp lý.

4. Đối với những trường hợp lợi dụng dân chủ, kích động quần chúng gây rối làm mất trật tự trị an thì cấp ủy, chính quyền chỉ đạo các cơ quan chức năng xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật.

Như vậy, có thể nhận thấy việc đảm bảo an ninh chính trị là yếu tố sống còn với mỗi quốc gia, mỗi dân tộc, mỗi thể chế xã hội. Đây là yếu tố có ý nghĩa tiên quyết và đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia, dân tộc nói chung và Việt Nam nói riêng.

3. Một số khái niệm liên quan đến an ninh chính trị

+ An ninh kinh tế;

+ An ninh lãnh thổ;

+ An ninh nông thôn;

+ An ninh quốc gia;

+ Cộng đồng an ninh - chính trị;

+ An ninh Tư tưởng - Văn hóa

+ An ninh xã hội

Tác giả: Luật sư Lê Minh Trường (phân tích, sưu tập)