1. Những ai được xem là thân nhân của người bệnh?

Theo quy định tại khoản 11 Điều 2 của Luật Khám bệnh và Chữa bệnh năm 2023, các thân nhân của người bệnh được xác định theo một số trường hợp sau đây:

- Vợ hoặc chồng; cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, cha mẹ vợ, cha mẹ chồng; con đẻ, con nuôi, con dâu, con rể của người bệnh hoặc thành viên khác trong gia đình theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình.

- Người đại diện của người bệnh: Đây là người được người bệnh ủy quyền đại diện cho mình trong các vấn đề có liên quan đến khám bệnh và chữa bệnh. Người đại diện có trách nhiệm đại diện cho quyền lợi và lựa chọn của người bệnh khi người bệnh không thể tự quyết định hoặc tự diễn tả ý kiến của mình.

- Người trực tiếp chăm sóc cho người bệnh trong quá trình khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nhưng không phải là người hành nghề: Đây là những người trực tiếp chăm sóc và hỗ trợ người bệnh trong quá trình khám bệnh và chữa bệnh tại các cơ sở y tế. Những người này không phải là những người hành nghề y tế chuyên nghiệp, nhưng có trách nhiệm cung cấp sự chăm sóc và hỗ trợ cần thiết cho người bệnh.

Quy định này nhằm bảo vệ quyền lợi của người bệnh và tạo điều kiện thuận lợi cho việc chăm sóc và hỗ trợ từ các thân nhân và người đại diện. Những quy định trên giúp xác định rõ ràng ai là thân nhân của người bệnh và những ai có quyền được tham gia vào quá trình khám bệnh và chữa bệnh, đồng thời đảm bảo quyền lợi và sự quan tâm tới người bệnh từ phía gia đình và những người xung quanh.

 

2. Bị thân nhân người bệnh xâm phạm, có được từ chối khám chữa bệnh?

Theo quy định tại Điều 40 của Luật Khám bệnh và Chữa bệnh năm 2023, người hành nghề có thể bị từ chối khám bệnh, chữa bệnh trong các trường hợp sau đây:

- Tiên lượng tình trạng bệnh vượt quá khả năng hoặc không nằm trong phạm vi chuyên môn của người hành nghề: Trường hợp này, người hành nghề sẽ giới thiệu người bệnh đến người hành nghề khác hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác phù hợp để tiếp tục khám bệnh, chữa bệnh. Người hành nghề cũng cần thực hiện các biện pháp sơ cứu, cấp cứu, theo dõi, chăm sóc, và điều trị người bệnh cho đến khi người bệnh được người hành nghề khác tiếp nhận hoặc chuyển đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác.

- Việc khám bệnh, chữa bệnh vi phạm quy định của pháp luật hoặc đạo đức nghề nghiệp: Trường hợp này xảy ra khi người hành nghề không tuân thủ các quy định pháp luật hoặc không hành nghề theo đạo đức nghề nghiệp.

- Người bệnh hoặc thân nhân của người bệnh có hành vi xâm phạm thân thể, sức khỏe, tính mạng của người hành nghề trong quá trình người hành nghề đang thực hiện nhiệm vụ. Tuy nhiên, ngoại trừ trường hợp người đó mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác dẫn đến không nhận thức, không kiểm soát được hành vi của mình.

- Người bệnh yêu cầu phương pháp khám bệnh, chữa bệnh không phù hợp với quy định về chuyên môn kỹ thuật của người hành nghề. Điều này áp dụng khi người bệnh yêu cầu một phương pháp không được công nhận hoặc không đảm bảo tính hiệu quả, an toàn trong quá trình khám bệnh, chữa bệnh.

- Người bệnh hoặc người đại diện của người bệnh không tuân thủ chỉ định về chẩn đoán, phương pháp chữa bệnh của người hành nghề sau khi đã được người hành nghề tư vấn, vận động và thuyết phục. Trường hợp này có nguy cơ gây hại đến sức khỏe, tính mạng của người bệnh.

Theo quy định tại Điều 40 của Luật Khám bệnh và Chữa bệnh năm 2023, trong trường hợp thân nhân của người bệnh có hành vi xâm phạm thân thể, sức khỏe, tính mạng của người hành nghề khi đang thực hiện nhiệm vụ, người hành nghề có quyền từ chối khám bệnh, chữa bệnh. Tuy nhiên, điều này không áp dụng đối với những trường hợp người đó mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác mà không nhận thức, không làm chủ được hành vi của mình.

Việc người hành nghề có quyền từ chối khám bệnh, chữa bệnh khi gặp phải hành vi xâm phạm từ thân nhân của người bệnh là để bảo vệ tính mạng, sức khỏe và an toàn của bản thân. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, người hành nghề phải đảm bảo môi trường làm việc an toàn và không bị tác động tiêu cực từ bên ngoài. Hành vi xâm phạm từ thân nhân của người bệnh gây nguy hiểm cho người hành nghề và có thể ảnh hưởng đến khả năng cung cấp dịch vụ y tế chất lượng cho người bệnh.

Tuy nhiên, quyền từ chối khám bệnh, chữa bệnh chỉ được áp dụng trong trường hợp người thân nhân không mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác mà không nhận thức, không làm chủ được hành vi của mình. Trong trường hợp người thân nhân mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác dẫn đến không nhận thức, không kiểm soát được hành vi, người hành nghề vẫn có trách nhiệm tiếp nhận và cung cấp dịch vụ y tế cho người bệnh.

Quy định này nhằm đảm bảo an toàn và bảo vệ quyền lợi của người hành nghề trong quá trình làm việc. Người hành nghề không nên phải đối mặt với nguy cơ xâm phạm thân thể, sức khỏe, tính mạng từ phía thân nhân của người bệnh. Đồng thời, việc từ chối khám bệnh, chữa bệnh chỉ áp dụng trong những trường hợp cụ thể, đảm bảo rằng người bệnh không bị thiếu chăm sóc và có quyền được tiếp cận dịch vụ y tế phù hợp.

 

3. Người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh có phải hướng dẫn thân nhân của người bệnh thực hiện hoạt động chăm sóc người bệnh không?

Theo quy định tại Điều 66 của Luật Khám bệnh và Chữa bệnh năm 2023, quy định về việc người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh có phải hướng dẫn thân nhân của người bệnh thực hiện hoạt động chăm sóc người bệnh. Theo đó: 

- Chăm sóc người bệnh là việc thực hiện các kỹ thuật can thiệp chuyên môn, hỗ trợ để chăm sóc người bệnh trong quá trình khám bệnh, chữa bệnh theo chỉ định của người hành nghề.

- Việc chăm sóc người bệnh bởi người hành nghề bao gồm việc thực hiện các kỹ thuật can thiệp chuyên môn và hỗ trợ để chăm sóc người bệnh theo chỉ định của người hành nghề. Nội dung chăm sóc người bệnh được xác định bao gồm các hoạt động sau:

+ Xác định nhu cầu chăm sóc và chẩn đoán điều dưỡng: Người hành nghề phải đánh giá nhu cầu chăm sóc của người bệnh và đưa ra chẩn đoán điều dưỡng để xác định phương pháp chăm sóc phù hợp.

+ Phân cấp cấp độ chăm sóc người bệnh: Dựa trên tình trạng sức khỏe của người bệnh, người hành nghề xác định cấp độ chăm sóc phù hợp. Đây có thể là chăm sóc cơ bản, chăm sóc trung bình hoặc chăm sóc đặc biệt.

+ Thực hiện các kỹ thuật can thiệp chuyên môn và hỗ trợ: Người hành nghề thực hiện các kỹ thuật can thiệp chuyên môn nhằm cung cấp chăm sóc y tế cho người bệnh. Họ cũng có trách nhiệm hướng dẫn người bệnh hoặc thân nhân của người bệnh thực hiện một số hoạt động chăm sóc cơ bản như tắm, thay băng, tiêm thuốc, v.v.

+ Theo dõi và đánh giá kết quả: Người hành nghề theo dõi tình trạng của người bệnh sau khi thực hiện can thiệp chăm sóc và đánh giá kết quả để đảm bảo hiệu quả của quá trình chăm sóc.

Theo quy định tại Điều 66 của Luật Khám bệnh và Chữa bệnh năm 2023, người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm hướng dẫn người bệnh hoặc thân nhân của người bệnh thực hiện một số hoạt động chăm sóc người bệnh. Điều này nhằm đảm bảo rằng người bệnh được chăm sóc toàn diện và có sự hỗ trợ trong quá trình khám bệnh, chữa bệnh.

Người hành nghề có nhiệm vụ hướng dẫn người bệnh và thân nhân của người bệnh về các hoạt động chăm sóc cơ bản nhằm duy trì sự thoải mái và sự phục hồi sức khỏe. Các hoạt động này có thể bao gồm:

+ Hướng dẫn về vệ sinh cá nhân: Người hành nghề giúp người bệnh và thân nhân hiểu về tầm quan trọng của việc duy trì vệ sinh cá nhân, bao gồm tắm, rửa tay, chăm sóc da, làm sạch răng và miệng. Họ cung cấp hướng dẫn chi tiết về cách thực hiện các hoạt động này đúng cách và đảm bảo an toàn.

+ Hướng dẫn về dinh dưỡng: Người hành nghề cung cấp thông tin về chế độ ăn uống phù hợp để giúp người bệnh duy trì sức khỏe tốt và hỗ trợ quá trình phục hồi. Họ hướng dẫn về lượng calo, chất dinh dưỡng cần thiết và các loại thức ăn nên được ưu tiên trong trường hợp bệnh tật cụ thể.

+ Hướng dẫn về dùng thuốc và quản lý bệnh: Người hành nghề giúp người bệnh và thân nhân hiểu về liều lượng, cách sử dụng và tác dụng phụ có thể xảy ra khi sử dụng thuốc. Họ cung cấp hướng dẫn về việc tuân thủ đúng lịch trình uống thuốc, bảo quản thuốc đúng cách và theo dõi tình trạng bệnh tật để đảm bảo hiệu quả điều trị.

+ Hướng dẫn về các bài tập và phục hồi chức năng: Người hành nghề hướng dẫn người bệnh và thân nhân về các bài tập và phương pháp phục hồi chức năng sau khi khám bệnh hoặc chữa bệnh. Họ đảm bảo rằng các bài tập được thực hiện đúng cách và hỗ trợ quá trình phục hồi sức khỏe của người bệnh.

Việc hướng dẫn và hỗ trợ người bệnh và thân nhân của người bệnh thực hiện các hoạt động chăm sóc người bệnh là một phần không thể thiếu trong quá trình khám bệnh, chữa bệnh. Điều này đảm bảo rằng người bệnh nhận được sự quan tâm toàn diện và có khả năng tự chăm sóc và duy trì sức khỏe sau khi rời khỏi cơ sở y tế.

Xem thêm >> Khám chữa bệnh trái tuyến, ngoại trú có được hưởng BHYT không?

Liên hệ đến hotline 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn