1.Trong các tranh chấp về dân sự

Những tranh chấp trong quan hệ dân sự, lao động, thương mại, hôn nhân và gia đình, sở hữu trí tuệ..., luật sư cần xác định rõ chủ thể của quan hệ đang tranh chấp, về đối tượng tranh chấp, phạm vi tranh chấp, giá trị tài sản đang tranh chấp, vê' yêu cầu của đương sự và những vấn đề tranh tụng khác cần phải được làm rõ. Sau khi hiểu rõ bản chất của tranh chấp, để bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng có hiệu quả theo mục đích của mình, luật sư phải xác định những vấn đề chính, những tranh chấp cơ bản cần được giải quyết tại Tòa án và vai trò của luật sư thể hiện cách hùng biện và ngôn ngữ, khẩu khí như thế nào, ở mức nào. Những vấn đê' nào cần phải nhấn mạnh, cần phải làm rõ dựa trên các căn cứ pháp lý trong luật nội dung và áp dụng luật tố tụng để xác định đúng trình tự, thủ tục tố tụng xem có tuân theo quy định của pháp luật không. Những vấn đề có trong vụ án theo luật sư là cơ bản, là quan trọng trong tranh tụng, luật sư phải thể hiện mình với tư cách là người am hiểu pháp luật chuyên ngành, am hiểu các luật khác có liên quan để sắp xếp lập luận, thể hiện khẩu khí, thứ tự thể hiện, mức độ thể hiện và lựa chọn ngôn ngữ phù hợp để thể hiện. Ngoài ra, vê' tâm lý, lý chí, bản lĩnh của luật sư cần phải luôn luôn vững vàng và chủ động để làm chủ kiến thức, làm chủ và điều tiết ngôn ngữ, ngữ điệu, điều tiết khẩu khí và cảm giác tốt về tất cả các yếu tố này để thực hiện việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự đạt hiệu quả như mong muốn.

Khẩu khí của luật sư trước hội đồng xét xử, trước các đương sự, đại diện Viện kiểm sát, trước luật sư hay người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của phía tranh chấp cần phải cẩn trọng, tôn trọng pháp luật, tôn trọng trật tự của phiên tòa, tôn trọng mọi người... Luật sư trong bất kỳ hoàn cảnh, thực trạng nào của phiên tòa cũng luôn cần phải xác định đúng vai trò, tư thế, bản lĩnh và ý thức, đạo đức nghề nghiệp của minh để thể hiện ngôn ngữ và khẩu khí cho đúng mực. Tránh hưng phấn quá, tránh để cho yếu tố tâm lý bị lúng túng, nóng vội dễ dẫn đến sai sót trong ngôn ngữ và chuyên môn biểu đạt, tranh tụng, đánh giá, kết luận.

Việc phân loại các tranh chấp dân sự thật sự cần thiết trong việc thể hiện khẩu khí và thuật hùng biện. Việc làm chủ kiến thức pháp luật chuyên ngành thể hiện tính chuyên môn, trí lực,
khả năng của luật sư trong tranh tụng. Vì vậy, luật sư muốn thể hiện có hiệu quả khẩu khí và hùng biện, không có gì khác ngoài sự tích lũy vốn sống, tri thức pháp lý, trải nghiệm trong nghề nghiệp và nhạy cảm trong việc xác định tranh chấp, xác định rõ và hiểu rõ chủ thể tham gia tranh tụng, để lựa chọn cho minh biện pháp thể hiện khẩu khí và lập luận có hiệu quả thông qua nghệ thuật hùng biện.

2.Trong các vụ án hình sự

Luật sư cần phải xác định rõ bản chất của những hành vi vi phạm pháp luật hình sự, tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, xác định tội danh, định khung hình phạt và những yếu tố khác liên quan đến hành vi phạm tội và căn cứ gỡ tội, làm nhẹ tội cho bị cáo hoặc bảo vệ tốt nhất quyền, lợi ích hợp pháp của bên bị xâm phạm. Hiểu đúng, hiểu rõ cáo trạng của Viện kiểm sát và viện dẫn điều luật, nhận xét, kết luận của luật sư phía bên kia để hiểu được bản chất của vụ án, qua đó mà lập luận, đánh giá và để xuất thông qua khẩu khí của luật sư.

Luật sư tham gia bào chữa vụ án hình sự phải luôn nắm vững quyền và nghĩa vụ của mình do luật định. Thời điểm tham gia tỗ tụng của luật sư kể từ khi khởi tố bị can. Trong trường hợp bắt người theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, thì luật sư tham gia tố tụng kể từ thời điểm có quyết định tạm giữ bị can.

Luật sư tham gia tố tụng thực hiện các quyền của mình theo luật định để có căn cứ pháp lý tổng hợp các yếu tố của sự kiện liên quan đến bản án, có cơ sở để sắp xếp lời bào chữa và viết lời bào chữa, đồng thời lựa chọn ngôn ngữ bào chữa, cách thức bào chữa, khẩu khí bào chữa. Luật sư có quyển có mặt trong thời điểm lấy lời khai của người bị tạm giữ, hỏi cung bị can, được hỏi người bị tạm giữ, bị can nếu Điểu tra viên đồng ý. Luật sư có quyền được biết hoạt động tố tụng mà mình được tham gia, được biết các quyết định tố tụng liên quan đến cá nhân mà mình bảo vệ.

Về thủ tục liên quan đến tố tụng, luật sư có các quyền yêu cầu cơ quan điều tra báo trước vê' thời gian, địa điểm hỏi cung bị can để đến chứng kiến. Đê' nghị thay đổi người tiến hành tố tụng, người giám định, người phiên dịch theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Để có căn cứ bào chữa toàn diện cho khách hàng của mình, luật sư còn có các quyền theo luật định như: Thu thập tài Rệu, đồ vật, các tình tiết có liên quan đến nội dung bào chữa từ người bị tạm giữ, bị can, bị cáo, người thân thích của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo hoặc từ cơ quan, tổ chức, cá nhân theo yêu cầu của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo nếu những tài liệu, đổ vật, các tình tiết này không thuộc bí mật của Nhà nước, bí mật nghiệp vụ.

Khi cẩn thiết, nhằm củng cố lời bào chữa của mình, luật
sư đưa ra những tài liệu, đồ vật và yêu cầu khác; có quyền gặp người bị tạm giữ, gặp bị can, bị cáo đang bị tạm giam; quyền đọc, ghi chép, sao chụp những tài liệu có trong hồ sơ vụ án, để có dữ liệu, căn cứ bào chữa sau khi kết thúc điều tra.

Khi tham gia hỏi và tranh tụng tại phiên tòa, luật sư thể hiện được quan điểm của mình với tư cách là người bào chữa cho khách hàng. Vì vậy, những tài liệu, đồ vật mà luật sư thu thập được hoặc có chứng cứ chứng minh là căn cứ để luật sư thể hiện lời bào chữa, là cơ sở để tranh luận, thể hiện yêu cầu khác tại phiên tòa. Khi tranh luận, luật sư luôn phải quan tâm đến mục đích, phương thức, nội dung bào chữa, ngôn ngữ bào chữa, ngôn ngữ hỏi đáp, ngôn ngữ tranh luận, ngôn ngữ nhận xét, ngôn ngữ kết luận, ngôn ngữ đề xuất thông qua khẩu khí của luật sư. Khẩu khí của luật sư thể hiện tại phiên tòa xét xử hình sự rất quan trọng và được nhiều người quan tầm. Vì vậy, luật sư là trung tâm được chú ý trong phiên tòa, cho nên phải ý thức được về vai trò, vị trí, tầm ảnh hưởng của minh để chủ động điều chỉnh câu chữ, cách biểu đạt ngôn ngữ, thời gian biểu đạt, những yếu tố quan trọng nhất cẳn biểu đạt, những điểm nhấn trong vụ án nên biểu đạt và khẩu khí biểu đạt...

3.Hiệu quả tích cực của khẩu khí trong nghề luật 

Khẩu khí của luật sư, của người hành nghề trong lĩnh vực
pháp luật rất quan trọng. Bởi vì luật sư, người hành nghê' pháp luật thể hiện khẩu khí từ căn cứ am hiểu pháp luật, cho nên mỗi lời nói ra đều cần phải chính xác và người nói phải chịu trách nhiệm cá nhân về những phát ngôn của mình. Luật sư với vai trò là người sử dụng pháp luật để bảo vệ công lý, phân biệt đúng, sai, do đó cần hiểu được tâm tư, nguyện vọng của khách hàng và tìm những cách thức hữu hiệu nhất để thể hiện ngôn ngữ, thể hiện khẩu khí của mình. Khẩu khí chỉ có tính thuyết phục, có hồn khi nó được thể hiện từ tấm lòng, từ sự hiểu biết, từ trách nhiệm của người thể hiện, nếu chưa hiểu vấn đê' mình thể hiện, vội vã hoặc vì một lợi ích nào đó thì khẩu khí không còn “sức mạnh” như mong muốn. Luật sư khi tranh tụng muốn khẩu khí của mình thuyết phục, chiếm được cảm tình của mọi người thì trước hết họ phải thực tâm, am hiểu sâu sắc những vấn đê' thể hiện, thì cho dù những người có các quyền, lợi ích trái ngược với khách hàng của luật sư, họ vẫn “tâm phục, khẩu phục”. Làm được như vậy, “tâm” của người luật sư được ghi nhận và theo đó uy tín của luật sư cũng được nâng cao hơn. Không có bí quyết nào cho người nói hay và khẩu khí có sức mạnh ngoài việc người luật sư phải tự mình tu dưỡng, học hỏi không ngừng từ chính những công việc, những vụ việc mà mình tham gia tranh tụng tại phiên tòa. Cứ qua mỗi vụ việc, luật sư phải tự rút ra bài học cho mình, hiểu được hạn chế của mình đang còn tồn tại để cố gắng làm “triệt tiêu” nó trong khoảng thời gian ngắn nhất.

Hiểu biết là hạt nhân của ngôn ngữ và khẩu khí thể hiện. Thiếu hiểu biết, thiếu kinh nghiệm, thiếu tấm lòng, thiếu trách nhiệm thì không thể có khẩu khí mạnh, thuyết phục. Hiểu biết của luật sư không chỉ dừng lại ở hiểu biết pháp luật, mà còn cần phải hiểu biết nhiều vấn đề thuộc lĩnh vực xã hội, tâm lý, logic, lịch sử, văn học, những kiến thức vê' khoa học thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. Khi có những kiến thức tổng hợp thuộc nhiều môn khoa học khác nhau, thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau đang tồn tại và phát triển trong xã hội, và người tìm hiểu có ý thức, có chủ đích để hiểu những kiến thức đó thì người đó sẽ tự tin hơn, làm chủ mọi hành vi của mình trong các loại quan hệ xã hội và thành công trong việc thể hiện khẩu khí của mình trong không gian và thời gian khác nhau trước mọi người. Khi có vốn sống phong phú và chuyên môn sâu rộng, thì luật sư là người làm chủ diễn đàn tranh luận, tranh tụng tại phiên tòa. Mọi hiểu biết xã hội và pháp luật của luật sư sẽ được hình tượng hóa trong ngôn ngữ và khẩu khí. Có thể nói, hiểu biết xã hội, con người, tự nhiên, pháp luật càng nhiều, càng sầu sắc thì khẩu khí của luật sư càng hấp dẫn, có sức hút mạnh để đạt được mục đích tranh tụng của mình vì lẽ phải, vì công lý, vì lợi ích của khách hàng. Hơn nữa, sự hiểu biết sầu sắc của luật sư vê' những vấn đê' đã xác định trên đây, sẽ giữ cho các cảm giác, độ nhạy cảm của luật sư “vi diệu” hơn trong những trường hợp cần thiết bảo vệ khách hàng của mình theo lẽ công bằng.

4. Khẩu khí phản thàn trong hiệu quả không tích cực 

Khi luật sư thể hiện khẩu khí thông qua ngôn ngữ nói hoặc ngôn ngữ đọc tại phiên tòa thì đều ít nhiều có sự tác động mạnh mẽ đến những người có mặt tại phiên tòa đó. Vì vậy, nếu khẩu khí của luật sư rõ ràng, dứt khoát, có căn cứ, được thể hiện từ tâm trạng tự nhiên, thoải mái và không giáo điều thì được mọi người chú ý lắng nghe và đổng cảm. Ngược lại, luật sư hoặc người tham gia tranh tụng thiếu sự chuẩn bị về kiến thức, không am hiểu bản chất tranh luận, thể hiện ngôn ngữ thiếu căn cứ, không logic, không có nội dung làm cho người nghe khó chịu, thì hậu quả bất lợi thuộc về luật sư hoặc người tranh luận. Khẩu khí phản ánh “phần hồn” của ngôn ngữ, phản ánh sự am hiểu của luật sư về vấn đề đang đối thoại hay đang tranh luận và khi thể hiện khẩu ngữ, chủ thể phải tôn trọng các nguyên tắc chung tại phiên tòa, phải tôn trọng trật tự, tôn trọng mọi người thì mới mong tìm được sự đồng cảm và đạt được hiệu quả như mong muốn của lời biện hộ, lời bào chữa, lời tranh luận. Luật sư là người thể hiện mình, thể hiện bản lĩnh, ý chí của mình trong ngôn ngữ và khẩu khí, vì vậy phải luôn thận trọng và chịu trách nhiệm trước pháp luật, trước xã hội về lời nói của mình. Tránh tình trạng thiếu tự tin, nóng vội, muốn dùng “thế thượng phong” tại phiên tòa mà chưa hiểu thấu đáo những vấn để tranh luận thì không có tác dụng và luật sư, người tranh tụng
sẽ bị người khác thiếu tôn trọng, thiếu tin tưởng về con người, về trình độ chuyên môn, về nhận thức và bản lĩnh nghề nghiệp.

5.Khẩu khí bi quan trong hiệu quả không tích cực 

Khẩu khí của luật sư, của người tham gia tranh tụng phản ánh thái độ, kiến thức, trách nhiệm, tinh thần xây dựng và đạo đức nghê' nghiệp, lương tâm và văn hóa của luật sư trong quá trình tích lũy, tu dưỡng và mức độ rèn luyện. Nhưng luật sư, người tham gia tranh tụng do không nắm vững bản chất của vụ án, không nắm vững kiến thức pháp luật và khống xác định được các quy định của luật để viện dẫn áp dụng trong xét xử hình sự, trong giải quyết tranh chấp dân sự... dẫn đến việc phát ngôn không đúng chủ đề, sai lệch bản chất của vụ án, gây hoang mang cho chính luật sư, gây nghi ngờ cho người tham gia tranh tụng dẫn đến tình trạng bi quan. Khi mất tự chủ trong tranh tụng, thì đồng nghĩa mất “diễn đàn”. Trong hoàn cảnh này mà thiếu bản lĩnh, thiếu tự chủ và thiếu trách nhiệm nghề nghiệp thì ngôn ngữ của luật sư, người tranh tụng có thể tỏ ra bất cần. Thái độ bất cần đó sẽ để lại những hậu quả bất lợi cho chính luật sư, người tham gia tranh tụng và làm cho không khí tại phiên tòa càng trở nên nặng nề, thiếu trật tự và thậm chí gây mất trật tự trong phiên tòa. Hình ảnh luật sư, người tham gia tranh tụng trong trường hợp này sẽ để lại những dấu ấn thiếu tôn trọng, hình ảnh xấu xí trong tâm thức của người tham gia phiên tòa, của các đương sự và thậm chí là cả trong dư luận xã hội.