1. Các cách tiếp cận thẩm định giá doanh nghiệp năm 2024

Vào ngày 16 tháng 5 năm 2024, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã chính thức ban hành Thông tư 36/2024/TT-BTC, quy định về Chuẩn mực thẩm định giá Việt Nam liên quan đến thẩm định giá doanh nghiệp. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống pháp lý, tạo cơ sở vững chắc cho các hoạt động thẩm định giá, đồng thời nâng cao tính minh bạch và hiệu quả của thị trường tài chính Việt Nam.

Theo Thông tư này, việc áp dụng các phương pháp và cách tiếp cận thẩm định giá doanh nghiệp phải được thực hiện sao cho phù hợp với cơ sở giá trị thẩm định và nhận định về tình trạng hoạt động của doanh nghiệp tại thời điểm thẩm định cũng như dự báo sau đó. Điều này đòi hỏi các chuyên gia thẩm định giá không chỉ có kiến thức sâu rộng về tài chính, kế toán mà còn phải có cái nhìn nhạy bén, toàn diện về thị trường và doanh nghiệp.

Điều 7 của Chuẩn mực thẩm định giá Việt Nam về Thẩm định giá doanh nghiệp, được ban hành kèm theo Thông tư 36/2024/TT-BTC, đã nêu rõ các cách tiếp cận và phương pháp thẩm định giá doanh nghiệp. Cụ thể, các phương pháp này bao gồm:

- Cách tiếp cận từ thị trường:

Cách tiếp cận từ thị trường là một trong những phương pháp phổ biến và hữu hiệu để xác định giá trị của doanh nghiệp. Phương pháp này dựa trên việc so sánh doanh nghiệp cần thẩm định giá với các doanh nghiệp tương tự khác trên thị trường. Những yếu tố được xem xét trong quá trình so sánh bao gồm quy mô, ngành nghề kinh doanh chính, mức độ rủi ro kinh doanh và rủi ro tài chính, cũng như các chỉ số tài chính quan trọng. Ngoài ra, các giá giao dịch đã thành công trước đây của chính doanh nghiệp cần thẩm định giá cũng được xem là một thước đo quan trọng. Để áp dụng cách tiếp cận từ thị trường, hai phương pháp cụ thể thường được sử dụng là phương pháp tỷ số bình quân và phương pháp giá giao dịch. 

- Cách tiếp cận từ chi phí;

Khác với cách tiếp cận từ thị trường, cách tiếp cận từ chi phí tập trung vào giá trị nội tại của các tài sản thuộc sở hữu của doanh nghiệp. Đây là phương pháp thích hợp cho những doanh nghiệp có nhiều tài sản hữu hình như bất động sản, máy móc, thiết bị, và các tài sản vô hình như quyền sử dụng đất, bằng sáng chế, thương hiệu. Phương pháp tài sản là phương pháp chính được sử dụng trong cách tiếp cận này, trong đó giá trị của doanh nghiệp được tính toán dựa trên tổng giá trị các tài sản sau khi trừ đi các khoản nợ phải trả.

- Cách tiếp cận từ thu nhập:

Cách tiếp cận từ thu nhập tập trung vào khả năng sinh lời của doanh nghiệp trong tương lai. Đây là một phương pháp đánh giá dựa trên việc quy đổi các dòng tiền thuần dự báo được trong tương lai về thời điểm thẩm định giá. Mục tiêu của phương pháp này là xác định giá trị hiện tại của doanh nghiệp dựa trên dòng tiền mà doanh nghiệp dự kiến sẽ tạo ra. Phương pháp này thường được áp dụng cho các doanh nghiệp có dòng tiền ổn định và có thể dự báo một cách đáng tin cậy. Đặc biệt, nó hữu ích đối với các doanh nghiệp đang trong giai đoạn phát triển, có khả năng tạo ra lợi nhuận cao trong tương lai.

Khi áp dụng cách tiếp cận từ thu nhập, cần phải cộng giá trị của các tài sản phi hoạt động (các tài sản không tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất kinh doanh) tại thời điểm thẩm định giá với giá trị chiết khấu dòng tiền dự báo của các tài sản hoạt động (các tài sản tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất kinh doanh) tại thời điểm thẩm định giá. Trong trường hợp không thể dự báo một cách đáng tin cậy dòng tiền của một số tài sản hoạt động, thì các chuyên gia có thể xác định riêng giá trị của các tài sản này và cộng vào giá trị tổng thể của doanh nghiệp. Với phương pháp chiết khấu cổ tức, không cần cộng thêm giá trị của các tài sản phi hoạt động như tiền mặt và tương đương tiền, do phương pháp này tập trung vào dòng tiền trả cho cổ đông, phản ánh trực tiếp lợi ích của cổ đông từ các khoản cổ tức nhận được.

 

2. Lựa chọn cách tiếp cận và phương pháp thẩm định giá phù hợp

Việc lựa chọn cách tiếp cận và phương pháp thẩm định giá phù hợp cho một doanh nghiệp cụ thể phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

- Mục đích thẩm định giá: Mục đích thẩm định giá là yếu tố then chốt để lựa chọn cách tiếp cận và phương pháp phù hợp. Ví dụ, nếu mục đích thẩm định giá là để mua bán sáp nhập doanh nghiệp, thì cách tiếp cận từ thị trường và phương pháp giá giao dịch có thể phù hợp hơn.

- Đặc điểm của doanh nghiệp: Đặc điểm của doanh nghiệp, bao gồm ngành nghề kinh doanh, quy mô, cấu trúc tài sản, tình hình tài chính,... cũng ảnh hưởng đến việc lựa chọn cách tiếp cận và phương pháp thẩm định giá. Ví dụ, đối với doanh nghiệp có tính độc quyền cao, cách tiếp cận từ thu nhập có thể phù hợp hơn.

- Tình trạng thị trường: Tình trạng thị trường, bao gồm mức độ thanh khoản, tính minh bạch của thông tin,..., cũng cần được xem xét khi lựa chọn cách tiếp cận và phương pháp thẩm định giá. Ví dụ, trong thị trường có tính thanh khoản thấp, cách tiếp cận từ chi phí có thể phù hợp hơn.

- Khả năng thu thập dữ liệu: Khả năng thu thập dữ liệu cần thiết cho các phương pháp thẩm định giá khác nhau cũng là một yếu tố quan trọng. Ví dụ, nếu không thể thu thập dữ liệu về giá giao dịch của các doanh nghiệp tương tự, thì phương pháp giá giao dịch không thể áp dụng.

Việc lựa chọn cách tiếp cận và phương pháp thẩm định giá không chỉ phụ thuộc vào loại hình và ngành nghề của doanh nghiệp, mà còn vào mục tiêu cụ thể của việc thẩm định giá. Quy trình này yêu cầu sự hiểu biết sâu rộng về tài chính, kinh tế và thị trường để đảm bảo kết quả thẩm định giá chính xác và hợp lý.

Cách tiếp cận từ thị trường phù hợp với doanh nghiệp có nhiều đối thủ cạnh tranh và hoạt động trong ngành có nhiều giao dịch mua bán. Doanh nghiệp hoạt động trong ngành mà các chỉ số tài chính và giá trị giao dịch thị trường có sẵn và dễ dàng so sánh.

Cách tiếp cận từ chi phí phù hợp với doanh nghiệp có nhiều tài sản hữu hình dễ xác định giá trị, như bất động sản, máy móc, thiết bị. Doanh nghiệp mà giá trị của nó chủ yếu nằm ở tài sản vật chất hơn là khả năng sinh lời trong tương lai.

Cách tiếp cận từ thu nhập phù hợp với doanh nghiệp có dòng tiền ổn định và có thể dự báo đáng tin cậy về khả năng sinh lời trong tương lai. Doanh nghiệp đang trong giai đoạn phát triển, có tiềm năng tăng trưởng cao. 

 

3. Thay đổi về quy định thẩm định giá doanh nghiệp từ 01/7/2024

Ngày 19 tháng 6 năm 2023, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Giá số 16/2023/QH15, một bước tiến quan trọng trong việc cải thiện và hoàn thiện hệ thống pháp luật về giá tại Việt Nam. Luật này sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1 tháng 7 năm 2024, mang lại nhiều thay đổi đáng kể trong các dịch vụ liên quan đến thẩm định giá. Đặc biệt, những điểm mới về dịch vụ thẩm định giá đã được quy định rõ ràng, minh bạch và chi tiết hơn, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động thẩm định giá diễn ra đúng chuẩn mực và đáng tin cậy.

Luật Giá mới cũng quy định rõ ràng về các chủ thể thực hiện hoạt động thẩm định giá. Theo đó, doanh nghiệp thẩm định giá và hội đồng thẩm định giá là những đơn vị có trách nhiệm thực hiện công việc này. Doanh nghiệp thẩm định giá là các tổ chức chuyên nghiệp, có đủ điều kiện và năng lực để tiến hành thẩm định giá một cách độc lập và khách quan. Hội đồng thẩm định giá, thường được thành lập trong các trường hợp đặc biệt hoặc theo yêu cầu của pháp luật, có nhiệm vụ đánh giá và xác định giá trị tài sản một cách chính xác và minh bạch.

Việc thẩm định giá phải tuân theo Chuẩn mực thẩm định giá Việt Nam, một hệ thống các quy định và hướng dẫn chi tiết về cách thức thực hiện thẩm định giá. Chuẩn mực này không chỉ đảm bảo rằng các hoạt động thẩm định giá diễn ra đúng quy trình và chuẩn mực mà còn tạo ra sự thống nhất và đồng nhất trong các kết quả thẩm định giá trên toàn quốc.

Một trong những nội dung quan trọng của Luật Giá 2023 là việc làm rõ những điều nghiêm cấm trong hoạt động thẩm định giá. Các quy định này nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng và chính xác trong quá trình thẩm định giá, từ đó bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan và góp phần nâng cao uy tín của nghề thẩm định giá.

Luật Giá 2023 cũng quy định rõ trách nhiệm công khai thông tin của thẩm định viên và doanh nghiệp thẩm định giá. Đây là một bước quan trọng nhằm tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm trong hoạt động thẩm định giá. Thẩm định viên về giá phải công khai thông tin cá nhân và tình trạng hành nghề, bao gồm việc sở hữu Thẻ thẩm định viên và doanh nghiệp thẩm định giá mà họ đang làm việc. Doanh nghiệp thẩm định giá phải công khai thông tin về doanh nghiệp, bao gồm giấy phép hoạt động, danh sách thẩm định viên, các dịch vụ thẩm định giá mà doanh nghiệp cung cấp.

Đồng thời, thông tư 36/2024/TT-BTC của Bộ Tài chính là một bước tiến quan trọng trong việc củng cố và hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động thẩm định giá doanh nghiệp tại Việt Nam. Việc xác định cơ sở giá trị thẩm định giá doanh nghiệp dựa trên các yếu tố quan trọng như mục đích thẩm định giá, đặc điểm pháp lý, kinh tế - kỹ thuật, đặc điểm thị trường, cùng với yêu cầu của khách hàng, đảm bảo rằng quá trình thẩm định giá diễn ra một cách toàn diện và chính xác. Điều này không chỉ giúp nâng cao tính chuyên nghiệp và minh bạch trong lĩnh vực thẩm định giá mà còn góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của thị trường tài chính và kinh tế Việt Nam. 

Xem thêm >>> Quy định của Bộ luật tố tụng dân sự 2015 trong hoạt động định giá và thẩm định giá tài sản.

Trường hợp quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc. Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất. Xin trân trọng cảm ơn!