Mục lục bài viết

Trong đời sống xã hội, việc nhận quà tặng hoặc thừa kế tài sản từ người thân, bạn bè hay các cá nhân, tổ chức khác là điều khá phổ biến. Những tài sản này có thể là tiền, bất động sản, cổ phiếu, phần vốn góp hoặc các tài sản có giá trị khác. Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật thuế hiện hành, trong một số trường hợp nhất định, cá nhân khi nhận quà tặng hoặc tài sản thừa kế phải thực hiện nghĩa vụ nộp thuế thu nhập cá nhân đối với phần tài sản nhận được. Quy định này nhằm đảm bảo sự công bằng trong thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước, đồng thời góp phần tăng cường công tác quản lý đối với các nguồn thu nhập phát sinh trong xã hội. Vì vậy, việc hiểu rõ cách tính thuế thu nhập cá nhân từ quà tặng và thừa kế theo quy định mới nhất là rất cần thiết, giúp người nhận tài sản thực hiện đúng nghĩa vụ thuế và tránh những sai sót trong quá trình kê khai, nộp thuế.

1. Thu nhập tính thuế từ nhận thừa kế, quà tặng được xác định như thế nào?

Theo khoản 2 Điều 18 Luật thuế thu nhập cá nhân 2025, khi cá nhân nhận tài sản dưới hình thức thừa kế hoặc quà tặng, giá trị tài sản đó có thể được xem là một khoản thu nhập và là căn cứ để xác định nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân. Tuy nhiên, không phải toàn bộ giá trị tài sản nhận được đều được đưa vào tính thuế mà chỉ phần giá trị vượt quá mức nhất định mới được coi là thu nhập tính thuế.

Cụ thể, thu nhập tính thuế từ nhận thừa kế hoặc quà tặng là phần giá trị tài sản vượt trên 20 triệu đồng mà người nộp thuế nhận được theo từng lần phát sinh. Điều này có nghĩa là khi cá nhân nhận tài sản thừa kế hoặc quà tặng, trước hết cần xác định tổng giá trị của tài sản được nhận. Sau đó, phần giá trị vượt quá mức 20 triệu đồng mới được xác định là thu nhập tính thuế để làm cơ sở tính thuế thu nhập cá nhân.

Việc xác định thu nhập tính thuế theo từng lần phát sinh giúp việc quản lý thuế được rõ ràng và cụ thể hơn. Mỗi lần cá nhân nhận thừa kế hoặc quà tặng sẽ được xem xét riêng biệt để xác định giá trị tài sản và nghĩa vụ thuế tương ứng. Cách xác định này giúp cơ quan quản lý thuế dễ dàng kiểm soát các khoản thu nhập phát sinh từ việc chuyển giao tài sản giữa các cá nhân.

Ngoài ra, việc chỉ tính thuế đối với phần giá trị tài sản vượt quá 20 triệu đồng cũng góp phần giảm bớt nghĩa vụ thuế đối với những trường hợp nhận tài sản có giá trị nhỏ. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch tặng cho hoặc thừa kế tài sản trong đời sống hằng ngày, đồng thời tập trung việc thu thuế vào những khoản tài sản có giá trị lớn hơn.

Như vậy, khi cá nhân nhận tài sản thừa kế hoặc quà tặng, chỉ phần giá trị vượt trên 20 triệu đồng của mỗi lần nhận tài sản mới được xác định là thu nhập tính thuế để làm căn cứ tính thuế thu nhập cá nhân đối với loại thu nhập này.

Lưu ý: Luật thuế thu nhập cá nhân 2025 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, trừ các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 (tức là 01/01/2026).

2. Cách tính thuế thu nhập cá nhân từ quà tặng, thừa kế 

Theo khoản 1 Điều 18 Luật thuế thu nhập cá nhân 2025, thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ nhận thừa kế hoặc quà tặng của cá nhân cư trú được xác định dựa trên thu nhập tính thuế và mức thuế suất áp dụng. Khi cá nhân nhận được tài sản thừa kế hoặc quà tặng thuộc diện chịu thuế thì phải thực hiện nghĩa vụ nộp thuế thu nhập cá nhân theo quy định.

Trong trường hợp này, số thuế thu nhập cá nhân phải nộp được xác định bằng thu nhập tính thuế nhân (×) với thuế suất 10%. Thu nhập tính thuế là phần giá trị tài sản thừa kế hoặc quà tặng mà cá nhân nhận được sau khi đã xác định theo quy định. Mức thuế suất 10% được áp dụng thống nhất đối với loại thu nhập này nhằm đảm bảo việc thực hiện nghĩa vụ thuế được rõ ràng và dễ áp dụng trong thực tế.

Công thức xác định số thuế thu nhập cá nhân phải nộp như sau:

Thuế thu nhập cá nhân phải nộp = Thu nhập tính thuế × 10%

Việc áp dụng mức thuế suất 10% đối với thu nhập từ nhận thừa kế hoặc quà tặng nhằm đảm bảo sự công bằng trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế đối với các khoản thu nhập phát sinh từ việc nhận tài sản. Khi cá nhân nhận được tài sản có giá trị từ người khác dưới hình thức thừa kế hoặc quà tặng thì khoản giá trị đó được xem là một loại thu nhập và cần được xác định nghĩa vụ thuế tương ứng. 

3. Thời điểm xác định thu nhập tính thuế đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng được xác định khi nào?

Theo khoản 3 Điều 18 Luật thuế thu nhập cá nhân 2025, thời điểm xác định thu nhập tính thuế đối với thu nhập từ nhận thừa kế và quà tặng được xác định dựa trên thời điểm người nộp thuế thực tế nhận được tài sản hoặc thu nhập. Việc xác định đúng thời điểm phát sinh thu nhập có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định nghĩa vụ thuế cũng như thời điểm kê khai thuế của cá nhân.

- Đối với thu nhập từ nhận thừa kế

Đối với thu nhập phát sinh từ việc nhận thừa kế, thời điểm xác định thu nhập tính thuế là thời điểm người nộp thuế nhận được tài sản thừa kế. Khi cá nhân được hưởng tài sản theo di chúc hoặc theo quy định về thừa kế và đã thực tế nhận tài sản đó, giá trị của tài sản được nhận sẽ được xem là thu nhập phát sinh để làm căn cứ xác định thu nhập tính thuế.

Việc xác định thời điểm này gắn liền với việc cá nhân chính thức tiếp nhận tài sản và có quyền chiếm hữu, sử dụng hoặc định đoạt tài sản đó. Từ thời điểm nhận thừa kế, cá nhân có trách nhiệm thực hiện các nghĩa vụ liên quan, trong đó có nghĩa vụ xác định thu nhập tính thuế đối với khoản tài sản nhận được nếu thuộc diện phải nộp thuế.

- Đối với thu nhập từ nhận quà tặng

Đối với thu nhập từ nhận quà tặng, thời điểm xác định thu nhập tính thuế là thời điểm tổ chức hoặc cá nhân thực hiện việc tặng cho người nộp thuế hoặc thời điểm người nộp thuế nhận được thu nhập. Điều này có nghĩa là khi việc tặng cho tài sản đã được thực hiện và người nhận đã tiếp nhận tài sản hoặc lợi ích từ việc tặng cho thì thu nhập được xem là đã phát sinh.

Thời điểm này phản ánh việc hoàn tất quá trình chuyển giao tài sản giữa bên tặng và bên nhận. Khi người nộp thuế đã thực tế nhận được tài sản hoặc lợi ích từ việc tặng cho, giá trị của tài sản đó sẽ được xác định để làm căn cứ tính thu nhập tính thuế theo quy định.

4. Thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản giữa các thành viên trong gia đình có được miễn thuế không?

Theo quy định tại khoản 1 điều 4 Luật thuế thu nhập cá nhân 2025, một số khoản thu nhập từ chuyển nhượng, nhận thừa kế hoặc nhận quà tặng là bất động sản giữa các thành viên trong gia đình thuộc diện được miễn thuế thu nhập cá nhân. Quy định này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển giao tài sản trong phạm vi gia đình, bởi các giao dịch này chủ yếu mang tính chất hỗ trợ, tặng cho hoặc phân chia tài sản giữa những người có quan hệ thân thích.

Cụ thể, thu nhập từ chuyển nhượng, nhận thừa kế hoặc nhận quà tặng là bất động sản giữa vợ và chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi được miễn thuế thu nhập cá nhân. Đây là những mối quan hệ gia đình gần gũi, gắn bó về mặt kinh tế và trách nhiệm nuôi dưỡng, do đó việc chuyển giao tài sản giữa các chủ thể này không bị đánh thuế.

Ngoài ra, thu nhập từ chuyển nhượng, nhận thừa kế hoặc nhận quà tặng là bất động sản giữa cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể cũng được miễn thuế. Những quan hệ này được hình thành thông qua hôn nhân và được xem là các mối quan hệ thân thích trong gia đình, vì vậy việc chuyển giao tài sản giữa các bên cũng được áp dụng chính sách miễn thuế.

Bên cạnh đó, thu nhập từ chuyển nhượng, nhận thừa kế hoặc nhận quà tặng là bất động sản giữa ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại cũng thuộc diện được miễn thuế thu nhập cá nhân. Điều này tạo điều kiện cho việc chuyển giao tài sản giữa các thế hệ trong gia đình, góp phần hỗ trợ con cháu trong cuộc sống và ổn định kinh tế gia đình.

Ngoài những trường hợp trên, thu nhập từ chuyển nhượng, nhận thừa kế hoặc nhận quà tặng là bất động sản giữa anh, chị, em ruột với nhau cũng được miễn thuế thu nhập cá nhân. Đây là các quan hệ huyết thống trực tiếp trong cùng một gia đình nên việc chuyển giao tài sản giữa các chủ thể này không phát sinh nghĩa vụ thuế.

Như vậy, những khoản thu nhập từ chuyển nhượng, nhận thừa kế hoặc nhận quà tặng là bất động sản giữa các thành viên có quan hệ thân thích gần gũi sẽ được miễn thuế thu nhập cá nhân, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển giao tài sản trong nội bộ gia đình.

Kết luận

Việc đánh thuế thu nhập cá nhân đối với quà tặng và tài sản thừa kế là một quy định quan trọng trong hệ thống pháp luật thuế, nhằm đảm bảo sự minh bạch và công bằng trong quản lý thu nhập của cá nhân. Khi nhận tài sản có giá trị thuộc các loại phải chịu thuế theo quy định, cá nhân có trách nhiệm thực hiện kê khai và nộp thuế đầy đủ theo quy định của pháp luật. Việc xác định số thuế phải nộp được căn cứ vào giá trị tài sản nhận được sau khi trừ đi các khoản miễn thuế hoặc mức giá trị không phải chịu thuế theo quy định. Đồng thời, pháp luật cũng quy định một số trường hợp được miễn thuế, đặc biệt là đối với quà tặng hoặc thừa kế giữa những người có quan hệ thân thích như vợ chồng, cha mẹ và con cái, ông bà và cháu… nhằm bảo đảm tính nhân văn của chính sách thuế. Việc nắm rõ quy định về cách tính thuế thu nhập cá nhân từ quà tặng và thừa kế sẽ giúp cá nhân chủ động hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ tài chính, đồng thời góp phần xây dựng một hệ thống thuế minh bạch, công bằng và phù hợp với thực tiễn đời sống kinh tế – xã hội.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại gọi ngay số: 1900 6162 để được giải đáp.