1. Buôn lậu hàng hóa được hiểu như thế nào ?
Về mặt pháp lý, thuật ngữ "buôn lậu" chưa được đề cập một cách rõ ràng trong các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành. Tuy nhiên, chúng ta có thể tổng quan hiểu Buôn lậu theo Điều 188 Bộ luật hình sự 2015 (đã sửa đổi, bổ sung) như là hành vi sau đây: "Người nào tiến hành mua bán hàng hóa, tiền Việt Nam, ngoại tệ, kim khí quý, đá quý... qua biên giới hoặc từ khu phi thuế quan vào nội địa hoặc ngược lại trái pháp luật." Do đó, hành vi buôn lậu mà pháp luật đề cập đến không chỉ liên quan đến việc mua bán hàng hóa, mà còn bao gồm các loại tài sản khác, và phạm vi của nó là qua biên giới hoặc từ khu phi thuế quan vào nội địa hoặc ngược lại, nhằm tiêu thụ mà không tuân thủ quy định về nhập khẩu tại các cửa khẩu Hải quan theo quy định của pháp luật.
Buôn lậu, như đã giải thích ở trên, đặc trưng bởi việc vi phạm luật pháp trong việc vận chuyển hàng hóa qua biên giới với mục đích lợi ích không hợp pháp. Tính chất này làm cho hành vi buôn lậu có một số điểm tương đồng với hành vi gian lận thương mại. Hiện nay có hai hình thức chính của hành vi buôn lậu:
- Buôn lậu hàng hóa qua biên giới giữa các địa phương có chung đường biên giới hoặc giáp đường biên giới với nhau: Hình thức này liên quan đến việc vận chuyển hàng hóa từ một địa phương này sang một địa phương khác thông qua đường biên giới chung hoặc khu vực gần biên giới. Điều này có thể bao gồm việc trái phép chuyển hàng qua đường biên giới không qua các cửa khẩu chính ngạch hoặc không tuân thủ quy định nhập khẩu, xuất khẩu của cả hai địa phương. Hình thức này đặc biệt đáng chú ý khi có sự liên kết giữa các địa phương có chung biên giới, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động buôn lậu.
- Buôn lậu hàng hóa từ khu phi thuế quan vào nội địa hoặc ngược lại: Hình thức này liên quan đến việc chuyển hàng hóa từ khu vực không thuộc khuôn khổ của khu vực thuế quan vào nội địa hoặc ngược lại. Điều này có thể bao gồm việc trái phép đưa hàng hóa từ khu vực không thuế quan vào nội địa hoặc ngược lại mà không tuân thủ quy định về nhập khẩu, xuất khẩu. Đây là một cách để tránh các quy định thuế quan và các quy định kiểm soát khác liên quan đến hoạt động thương mại chính thức.
Việc phân tích cụ thể hai hình thức buôn lậu này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cách mà các hoạt động buôn lậu diễn ra và cung cấp cái nhìn tổng quan về sự phức tạp và nguy hiểm của hoạt động này.
2. Cấu thành tội phạm tội buôn lậu hàng hóa
Trước khi tìm hiểu xem hành vi cầm đầu đường dây buôn lậu thì bị xử lý như thế nào, hãy cùng phân tích cấu thành tội phạm của tội này.
- Về mặt khách thể:
Khách thể của tội buôn lậu là những cá nhân, tổ chức hoặc tổ chức tội phạm liên quan đến việc vi phạm chế độ quản lý ngoại thương của Nhà nước Cộng hoà XHCN Việt Nam. Đối tượng của hành vi phạm tội này không chỉ bao gồm hàng hoá thông thường, mà còn bao gồm tiền Việt Nam, tiền ngoại tệ, kim quý, đá quý và các vật phẩm thuộc di tích lịch sử văn hoá quan trọng. Thuật ngữ "hàng hoá" ở đây được hiểu rộng rãi để áp dụng cho mọi loại hàng hoá, trừ một số trường hợp đặc biệt đã được quy định là đối tượng của các tội phạm khác.
Thông qua việc mở rộng và định rõ các đối tượng liên quan, ta có thể hiểu rõ hơn về những cá nhân, tổ chức và loại hàng hoá mà tội buôn lậu nhắm đến, từ đó nhận thức được sự nghiêm trọng và tầm quan trọng của việc ngăn chặn và xử lý tội phạm này
- Về mặt khách quan:
Mặt khách quan của tội buôn lậu phản ánh các hành vi buôn bán trái phép hàng hoá, tiền Việt Nam, ngoại tệ, kim quý và đá quý qua biên giới. Hành vi buôn lậu này xảy ra khi các cá nhân hoặc tổ chức thực hiện trao đổi các mặt hàng này qua biên giới quốc gia, mà không tuân thủ quy định của Nhà nước. Điều này bao gồm việc không khai báo hàng hoá, khai báo hàng hoá gian dối, sử dụng giấy tờ giả mạo và các hành vi lừa đảo, gian trá, vi phạm các quy định liên quan.
Tội buôn lậu được coi là đã hoàn thành từ thời điểm người phạm tội thực hiện hành vi chuyển hàng hoá một cách trái phép qua biên giới của Việt Nam. Tình trạng này gây ra nhiều hậu quả xấu, như gây tổn hại cho nền kinh tế, thất thoát nguồn thu ngân sách, tạo ra cạnh tranh không lành mạnh và ảnh hưởng xấu đến sự công bằng và phát triển bền vững của xã hội
- Về chủ thể:
Chủ thể của tội buôn lậu không chỉ giới hạn cho những người có năng lực trách nhiệm hình sự và độ tuổi nhất định. Thực tế, chủ thể của tội phạm này có thể bao gồm những cá nhân, tập thể và tổ chức có thể tham gia vào các hoạt động buôn lậu. Các cá nhân có thể là những người tổ chức và thực hiện hoạt động buôn lậu một cách cá nhân, trong khi tập thể và tổ chức có thể là các mạng lưới tội phạm, các tổ chức phi pháp hoặc thậm chí là các tổ chức hợp pháp bất hợp pháp.
Việc mở rộng và định rõ chủ thể của tội buôn lậu giúp chúng ta nhận thức được sự phức tạp và đa dạng của các cá nhân và thực thể có thể liên quan đến tội phạm này. Điều này cũng đặt ra yêu cầu về việc tăng cường sự hợp tác giữa các cơ quan chức năng, cả trong nước và quốc tế, để ngăn chặn và xử lý tội phạm buôn lậu một cách hiệu quả
- Về mặt chủ quan:
Mặt chủ quan của tội buôn lậu không chỉ giới hạn trong việc xem xét lỗi cố ý trực tiếp của người phạm tội và mục đích buôn bán kiếm lợi bất chính. Nó bao gồm một số yếu tố quan trọng khác như tình trạng tâm lý, động cơ và cách thức thực hiện tội phạm này. Tâm lý của những người tham gia vào buôn lậu có thể bao gồm sự tham lam, lòng tham vọng, áp lực kinh tế hoặc thậm chí là sự tuyệt vọng. Họ có ý định và ý chí cố ý thực hiện các hoạt động buôn lậu với mục đích kiếm lợi bất chính, bất kể hậu quả và hậu quả pháp lý mà nó có thể mang lại.
Cách thức thực hiện tội phạm buôn lậu cũng đa dạng và có thể bao gồm việc lừa đảo, sử dụng các kỹ thuật giả mạo, tận dụng lỗ hổng trong hệ thống quản lý ngoại thương hoặc thậm chí liên kết với các mạng lưới tội phạm. Họ có thể sử dụng các phương tiện trái phép, bỏ qua quy định và quy trình hợp pháp để đạt được mục tiêu buôn lậu của mình. Việc xem xét mặt chủ quan của tội buôn lậu giúp chúng ta hiểu rõ hơn về các yếu tố tâm lý và hành vi của những người tham gia vào hoạt động buôn lậu. Điều này cũng đặt ra yêu cầu về việc tăng cường giám sát, phòng ngừa và trừng phạt những hành vi buôn lậu, đồng thời cung cấp giải pháp hợp pháp và cơ hội kinh doanh hợp lý để ngăn chặn sự lan rộng của tội phạm này
3. Cầm đầu đường dây buôn lậu hàng hóa thì bị xử lý như thế nào?
Theo quy định tại khoản 2 Điều 188 Bộ luật Hình sự năm 2015 thì người phạm tội thuộc một trong các trường hợp cụ thể thì sẽ bị phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 1,5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 03 năm đến 07 năm. Cụ thể: Có tổ chức; Có tính chất chuyên nghiệp; Vật phạm pháp trị giá từ 300.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng; Thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng; Vật phạm pháp là bảo vật quốc gia; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn; Lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức; Phạm tội 02 lần trở lên; Tái phạm nguy hiểm.
Mặt khác theo quy định tại khoản 3 Điều 17 Bộ luật Hình sự năm 2015 thì người đồng phạm bao gồm người tổ chức, người thực hành, người xúi giục, người giúp sức. Người thực hành là người trực tiếp thực hiện tội phạm. Người tổ chức là người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy việc thực hiện tội phạm. Người xúi giục là người kích động, dụ dỗ, thúc đẩy người khác thực hiện tội phạm. Người giúp sức là người tạo điều kiện tinh thần hoặc vật chất cho việc thực hiện tội phạm.
Bên cạnh đó, Người cầm đầu trong tội buôn lậu không chỉ giới hạn trong việc thành lập nhóm phạm tội hoặc tham gia vào việc soạn thảo kế hoạch, phân công và giao trách nhiệm cho các đồng bọn. Vai trò của họ còn phức tạp hơn và bao gồm quyền điều khiển và kiểm soát hoạt động của nhóm phạm tội. Người cầm đầu là người có kiến thức, kỹ năng và sự tổ chức tốt, họ có khả năng xây dựng và duy trì mạng lưới tội phạm. Họ thường đứng đầu trong việc lên kế hoạch và thực hiện các hoạt động buôn lậu, từ việc tìm kiếm nguồn cung cấp hàng hoá trái phép, tạo ra các đường dẫn buôn lậu, tới việc tuyển chọn và điều hành đồng bọn.
Người cầm đầu cũng có trách nhiệm trong việc phân công công việc, phân chia trách nhiệm và quản lý hoạt động của các thành viên trong nhóm phạm tội. Họ có khả năng tổ chức và điều chỉnh công việc để đạt được hiệu suất và lợi ích tối đa cho nhóm. Ngoài ra, họ còn có vai trò quan trọng trong việc thu thập thông tin tình báo, theo dõi hoạt động của các cơ quan chức năng và đưa ra các biện pháp phòng ngừa và tránh bị phát hiện. Tầm quan trọng của việc hiểu và xác định người cầm đầu trong tội buôn lậu giúp chúng ta nhận thức rõ hơn về cấu trúc tổ chức và hoạt động của các mạng lưới tội phạm. Điều này đặt ra yêu cầu về việc tăng cường hệ thống pháp luật, thông tin tình báo và hợp tác quốc tế để triệt phá và đối phó hiệu quả với tội phạm buôn lậu.
Từ đó, có thể khẳng định rằng, người cầm đầu đường dây buôn lậu được coi là đồng phạm, có tổ chức là thuộc định khung hình phạt thứ hai theo quy định và bị phạt tiền cao nhất lên đến 1,5 tỷ đồng và phạt tù cao nhất đến 07 năm tùy theo các tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ.
Trên đây là toàn bộ nội dung thông tin mà Luật Minh Khuê cung cấp tới quý khách hàng. Ngoài ra quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết về chủ đề tội buôn lậu bị phạt như thế nào theo quy định mới nhất 2023 của Luật Minh Khuê. Còn điều gì vướng mắc, quy khách vui lòng liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Trân trọng./.
