Mức đóng Đảng phí của đảng viên, căn cứ để tính đóng Đảng phí?

Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách xác định thu nhập tính Đảng phí và mức đóng cụ thể cho từng đối tượng theo quy định mới nhất.

1. Quy định về căn cứ để tính đóng Đảng phí?

Việc đóng Đảng phí của đảng viên được thực hiện theo quy định nội bộ của Đảng. Văn bản pháp lý cao nhất và mới nhất quy định về vấn đề này là Quy định số 294-QĐ/TW ngày 26/05/2025 của Ban Chấp hành Trung ương về thi hành Điều lệ Đảng, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2025.

Quy định 294-QĐ/TW là văn bản thay thế toàn bộ các quy định trước đó liên quan đến việc thi hành Điều lệ Đảng, bao gồm cả các quy định về chế độ Đảng phí đã được ban hành tại Quyết định 342-QĐ/TW năm 2010 và các văn bản hướng dẫn như Công văn 141-CV/VPTW/nb. Mọi nội dung chi tiết về mức đóng, căn cứ tính, các trường hợp miễn, giảm Đảng phí đều được quy định cụ thể tại Khoản 31 của Quy định 294-QĐ/TW. Đây là văn bản pháp lý được áp dụng thống nhất trong toàn Đảng, giúp các đảng viên, chi ủy và bộ phận kế toán tránh áp dụng sai các quy định cũ đã hết hiệu lực.

2. Căn cứ để tính đóng Đảng phí được xác định như thế nào?

Theo Quy định 294-QĐ/TW, căn cứ để tính đóng Đảng phí là tổng các khoản thu nhập hàng tháng của đảng viên từ tiền lương, tiền công và các khoản phụ cấp được tính đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) mà đảng viên thực nhận.

Nguyên tắc cốt lõi là: "Thu nhập nào tính đóng BHXH thì thu nhập đó tính đóng Đảng phí". Điều này giúp việc xác định thu nhập tính Đảng phí trở nên rõ ràng, minh bạch và đồng bộ với các quy định của Nhà nước, tránh các vướng mắc về việc một khoản phụ cấp cụ thể có bị tính vào để nhân tỷ lệ % hay không. Dưới đây là danh sách chi tiết các khoản thu nhập dùng để tính và không dùng để tính đóng Đảng phí. 

Các khoản thu nhập dùng để tính đóng Đảng phí bao gồm tiền lương (theo ngạch, bậc, chức vụ), tiền công và các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề (nếu có) và các khoản phụ cấp khác có tính chất lương, được tính đóng BHXH. Cụ thể:   

• Tiền lương, tiền công: Bao gồm lương theo ngạch, bậc, chức vụ, lương theo hợp đồng lao động và các khoản lương tăng thêm theo quy định.
• Các khoản phụ cấp có tính chất lương và tính đóng BHXH: Phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề...
• Đối với đảng viên làm việc tại doanh nghiệp: Căn cứ tính là tiền lương, tiền công theo hợp đồng lao động và các khoản thu nhập khác từ quỹ tiền lương của đơn vị.

Các khoản thu nhập không dùng để tính đóng Đảng phí là các khoản phụ cấp không tính đóng BHXH, tiền làm thêm giờ, tiền thưởng (tháng 13, thưởng Lễ, Tết), tiền ăn ca, công tác phí, và các khoản hỗ trợ, trợ cấp phúc lợi khác theo quy định của đơn vị. Cụ thể:

• Tiền thưởng: Tiền thưởng dưới mọi hình thức (thưởng hiệu quả công việc, thưởng sáng kiến, thưởng các ngày Lễ, Tết, lương tháng 13...) không được tính vào thu nhập để thu Đảng phí.
• Tiền làm thêm giờ: Khoản thu nhập từ việc làm thêm giờ, làm việc vào ngày nghỉ không được tính.
• Các khoản phụ cấp, trợ cấp không tính đóng BHXH: Phụ cấp ăn trưa, xăng xe, điện thoại, công tác phí, phụ cấp ưu đãi nghề, phụ cấp thu hút....   
• Các khoản phúc lợi khác: Tiền hỗ trợ nghỉ mát, hiếu, hỉ, trợ cấp khó khăn đột xuất...

Ví dụ minh họa: Đồng chí A là công chức, có tổng thu nhập thực nhận trong tháng là 12.000.000 VNĐ, trong đó:

• Lương theo ngạch bậc và phụ cấp chức vụ (tính đóng BHXH): 10.000.000 VNĐ.
• Tiền ăn trưa: 1.000.000 VNĐ.
• Tiền làm thêm giờ: 1.000.000 VNĐ. Thu nhập để tính đóng Đảng phí của đồng chí A là 10.000.000 VNĐ. Mức đóng Đảng phí sẽ là 1% của số tiền này.

3. Mức đóng Đảng phí hàng tháng của từng đối tượng đảng viên là bao nhiêu?

Quy định 294-QĐ/TW quy định mức đóng Đảng phí chung là 1% tiền lương và các khoản thu nhập tính đóng Đảng phí. Tuy nhiên, mức đóng này có sự khác biệt rõ rệt tùy theo đối tượng đảng viên (hưu trí, nông nghiệp, sinh viên...), một số đối tượng sẽ đóng theo mức cố định.

Dưới đây là bảng tổng hợp mức đóng Đảng phí chi tiết theo Quy định 294-QĐ/TW, áp dụng từ ngày 01/07/2025:

Đảng viên có được miễn, giảm đóng Đảng phí không?

Có. Quy định 294-QĐ/TW quy định rõ các trường hợp đảng viên được xét miễn hoặc giảm đóng Đảng phí do hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Thẩm quyền quyết định thuộc về chi bộ (đối với việc xem xét ban đầu) và cấp ủy cơ sở (đối với quyết định cuối cùng).

Để được xem xét miễn, giảm, đảng viên phải chủ động làm đơn hoặc báo cáo trực tiếp với chi bộ, nêu rõ lý do và hoàn cảnh của mình. Chi bộ có trách nhiệm họp, xem xét, biểu quyết và báo cáo đề nghị lên cấp ủy cấp trên trực tiếp để quyết định.

Các trường hợp được xét miễn đóng Đảng phí

Đảng viên được chi bộ xét miễn đóng Đảng phí nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Đảng viên tuổi cao, sức yếu, không có khả năng lao động và không có thu nhập.
• Đảng viên bị bệnh hiểm nghèo hoặc ốm đau dài ngày (thường từ 3 tháng trở lên) phải điều trị và không có thu nhập.
• Đảng viên nữ trong thời gian nghỉ sinh con theo chế độ mà không hưởng lương.
• Đảng viên đi làm nghĩa vụ quân sự.
• Đảng viên đi lao động ở những vùng xa, không có tổ chức đảng, không có điều kiện sinh hoạt và không có thu nhập ổn định.

Các trường hợp được xét giảm đóng Đảng phí

Đảng viên được chi bộ xét giảm đóng Đảng phí nếu gặp khó khăn kinh tế đặc biệt hoặc tạm thời không có thu nhập, thu nhập giảm sút nghiêm trọng do các nguyên nhân khách quan:

• Gặp khó khăn đột xuất do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn nghiêm trọng ảnh hưởng đến kinh tế gia đình.
• Nghỉ ốm đau, tai nạn (thường dưới 3 tháng) không hưởng lương.
• Nghỉ việc không hưởng lương trong thời gian ngắn.

Mức giảm và thời gian giảm cụ thể sẽ do chi bộ và cấp ủy cơ sở quyết định dựa trên tình hình thực tế của đảng viên.

Đảng phí thu được dùng để làm gì?

Theo quy định, Đảng phí thu được sẽ được trích nộp một phần lên cấp ủy cấp trên (theo tỷ lệ quy định) và một phần được giữ lại tại chi bộ (hoặc đảng bộ cơ sở) để phục vụ các hoạt động nghiệp vụ công tác Đảng, khen thưởng đảng viên, hoặc hỗ trợ đảng viên có hoàn cảnh khó khăn tại chi bộ.   

Tỷ lệ trích nộp được quy định rất rõ ràng để đảm bảo nguồn kinh phí hoạt động cho cấp cơ sở. Ví dụ, tổ chức cơ sở Đảng ở xã, phường, thị trấn được giữ lại đến 90% số Đảng phí thu được, trong khi các tổ chức cơ sở Đảng khác được giữ lại 70%. Số tiền được giữ lại này giúp chi bộ chủ động trong các hoạt động như mua sắm văn phòng phẩm, tài liệu sinh hoạt, tổ chức các hoạt động chính trị, thăm hỏi, động viên đảng viên... 

5. Quy trình và nơi nộp Đảng phí

Theo nguyên tắc, đảng viên đóng Đảng phí hằng tháng trực tiếp cho chi bộ nơi mình đang sinh hoạt đảng chính thức. Việc thu Đảng phí thường do một đồng chí chi ủy viên được phân công phụ trách.

Quy định cụ thể cho từng đối tượng như sau:

• Đảng viên đang công tác: Nộp Đảng phí tại chi bộ của cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nơi mình làm việc và sinh hoạt đảng.   
• Đảng viên trong lực lượng vũ trang (quân đội, công an): Nộp Đảng phí tại chi bộ nơi mình công tác và sinh hoạt đảng, ví dụ như chi bộ đại đội, tiểu đoàn, hoặc các đơn vị tương đương trong hệ thống tổ chức đảng của lực lượng vũ trang.   
• Đảng viên là sinh viên: Nộp Đảng phí tại chi bộ của trường đại học, cao đẳng, học viện nơi mình theo học và sinh hoạt đảng (ví dụ: chi bộ khoa, chi bộ lớp sinh viên). Nếu sinh hoạt đảng tạm thời tại trường, đảng viên phải đóng Đảng phí tại chi bộ nơi sinh hoạt tạm thời đó.   
• Đảng viên đã nghỉ hưu: Nộp Đảng phí tại chi bộ ở địa bàn dân cư (thôn, xóm, tổ dân phố, phường, xã) nơi mình đăng ký sinh hoạt đảng.
• Đảng viên sinh hoạt tạm thời: Đối với đảng viên chuyển sinh hoạt đảng tạm thời (do công tác, học tập...), phải thực hiện nghĩa vụ đóng Đảng phí tại chi bộ nơi sinh hoạt tạm thời.   
• Đảng viên có nhiều nguồn thu nhập: Nộp Đảng phí theo thu nhập tại cơ quan, đơn vị hoặc địa bàn nơi đảng viên sinh hoạt đảng.   

Bên cạnh phương thức truyền thống là nộp tiền mặt trực tiếp cho chi ủy viên, hiện nay đảng viên có thể thực hiện nộp Đảng phí trực tuyến thông qua các nền tảng số như Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Đảng. Điều này giúp quy trình thu nộp trở nên minh bạch, thuận tiện và hiện đại hơn.   

5. Các câu hỏi thường gặp về đóng Đảng phí

Tiền thưởng Lễ, Tết, thưởng tháng 13 có tính đóng Đảng phí không?

Không. Theo Khoản 31.1 Quy định 294-QĐ/TW, tiền thưởng dưới mọi hình thức (thưởng hiệu quả công việc, thưởng Lễ, Tết, lương tháng 13...) là khoản thu nhập không thường xuyên và không tính đóng BHXH, do đó không dùng để làm căn cứ tính đóng Đảng phí.

Đảng viên nghỉ không hưởng lương 02 tháng thì đóng Đảng phí thế nào?

Nếu đảng viên nghỉ không hưởng lương (dưới 3 tháng) và không có thu nhập, đảng viên đó có thể làm đơn để chi bộ xét giảm đóng Đảng phí trong thời gian nghỉ. Nếu nghỉ ốm đau dài ngày (từ 3 tháng trở lên) và không có thu nhập thì có thể được xét miễn đóng. Đảng viên cần chủ động báo cáo với chi ủy để được xem xét.   

Đảng viên hưu trí nhưng vẫn đi làm và có thu nhập thì đóng Đảng phí thế nào? 

Trường hợp này, đảng viên phải đóng Đảng phí trên cả hai nguồn thu nhập:

• Đóng 0.5% trên tiền lương hưu thực nhận.   
• Đóng 1% trên tiền lương, tiền công thực nhận tại đơn vị đang làm việc (nếu thu nhập đó thuộc diện tính đóng BHXH).   

Việc đóng Đảng phí ở nơi làm việc mới sẽ được thực hiện tại chi bộ của cơ quan, doanh nghiệp đó (nếu đảng viên chuyển sinh hoạt Đảng về) hoặc nộp trực tiếp tại chi bộ nơi đang sinh hoạt (nếu chỉ đi làm thêm).

Kết luận

Việc tuân thủ quy định về đóng Đảng phí là nghĩa vụ cơ bản của đảng viên. Việc nắm rõ căn cứ tính và mức đóng theo Quy định 294-QĐ/TW (hiệu lực từ 01/7/2025) giúp đảng viên thực hiện đúng trách nhiệm và giúp chi bộ, đơn vị thu đúng, thu đủ, tránh sai sót. Đây là một quy định quan trọng, góp phần nâng cao ý thức tổ chức kỷ luật và tăng cường nguồn lực tài chính cho hoạt động của Đảng.

Khuyến nghị: Các quy định về tài chính Đảng có thể có các văn bản hướng dẫn chi tiết từ Văn phòng Trung ương Đảng hoặc Tỉnh ủy, Thành ủy. Đảng viên cần liên hệ trực tiếp với Chi ủy nơi mình sinh hoạt để nhận được thông tin chính xác và cập nhật nhất tại địa phương, đơn vị mình.