1. Một số điểm mới đáng chú ý của Luật Tài nguyên nước năm 2023

Tổng hợp một số điểm mới của Luật Tài nguyên nước năm 2023, có hiệu lực từ 01/7/2024 như sau:

Cấm lấp sông, suối, kênh, rạch trái phép

Điều 8 của Luật Tài nguyên nước năm 2023 đã được điều chỉnh để bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm, nhằm tăng cường quản lý và bảo vệ tài nguyên nước. Cụ thể, các hành vi mới bao gồm:

- Lấp đất trái phép vào sông, suối, kênh, rạch; thiết lập vật cản, chướng ngại vật, xây dựng công trình kiến trúc, trồng cây trái phép gây cản trở thoát lũ, lưu thông nước tại các sông, suối, hồ, kênh, rạch mà không có biện pháp khắc phục.

- Thực hiện khai thác trái phép bùn, đất và các loại khoáng sản khác trên sông, suối, kênh, rạch, hồ chứa, trong hành lang bảo vệ nguồn nước.

- Phá hủy các công trình điều tiết, lưu trữ nước.

- Gây hiểu lầm hoặc thay đổi thông tin, dữ liệu về tài nguyên nước.

- Xây dựng hồ chứa, đập, công trình khai thác, sử dụng nước mà không tuân thủ quy hoạch về tài nguyên nước, quy hoạch tỉnh và các quy hoạch khác có liên quan.

Khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia phục hồi “sông chết”

Theo Điều 4 của Luật Tài nguyên nước năm 2023, Nhà nước khuyến khích sự tham gia của tổ chức và cá nhân trong việc thực hiện các hoạt động điều tra cơ bản, bảo vệ và phát triển tài nguyên nước, cũng như khuyến khích công dân tham gia vào việc phục hồi các nguồn nước đang bị suy thoái, cạn kiệt, ô nhiễm. Luật cũng tập trung vào công tác phòng, chống và khắc phục tác động có hại của nước.

Ngoài ra, để hỗ trợ cho các hoạt động phục hồi nguồn nước, Luật mới cũng khuyến khích các tổ chức tài chính trong việc phát triển các sản phẩm tài chính bao gồm tín dụng xanh và trái phiếu xanh. Tổ chức và cá nhân tham gia vào việc phục hồi nguồn nước có thể hưởng các ưu đãi, hỗ trợ, miễn giảm thuế và quyền khai thác tài nguyên nước theo quy định tại Điều 34 Luật Tài nguyên nước năm 2023.

Chính sách ưu đãi với dự án cấp nước cho vùng sâu, vùng xa

Theo khoản 2 của Điều 4 Luật Tài nguyên nước 2023, Nhà nước ưu tiên đầu tư vào việc tìm kiếm, thăm dò, và khai thác nguồn nước. Chính sách ưu đãi được áp dụng đối với các dự án đầu tư khai thác nước nhằm cung cấp nước cho sinh hoạt và sản xuất, đặc biệt hướng tới người dân ở các vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo, cũng như các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt là những khu vực đang gặp khó khăn và thiếu nước ngọt.

Các tổ chức và cá nhân tham gia vào thực hiện các dự án như trên sẽ được hưởng các ưu đãi, hỗ trợ, miễn giảm thuế, cũng như quyền khai thác tài nguyên nước theo quy định tại khoản 2 của Điều 73 Luật Tài nguyên nước năm 2023.

Chính sách sử dụng nước tuần hoàn

Theo Điều 58 của Luật Tài nguyên nước 2023, các tổ chức và cá nhân thực hiện khai thác và sử dụng tài nguyên nước được yêu cầu áp dụng các giải pháp nhằm sử dụng nước một cách tuần hoàn, tiết kiệm và hiệu quả.

Điều 59 của Luật Tài nguyên nước 2023 mới nhất đặt ra một điểm nặng, đề xuất Nhà nước khuyến khích các dự án đầu tư trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, và dịch vụ, đặc biệt là những dự án liên quan đến khai thác, sử dụng nước, cũng như xả nước thải, phải áp dụng các giải pháp như sử dụng nước tuần hoàn và tái sử dụng nước thải ngay từ giai đoạn xây dựng dự án.

Nếu dự án đầu tư này được thực hiện tại các khu vực mà nguồn nước mặt không còn khả năng chịu tải, theo thông báo của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, thì dự án này phải có giải pháp sử dụng nước tuần hoàn, tái sử dụng nước, hoặc phải có phương án xử lý nước thải đảm bảo đạt chuẩn kỹ thuật môi trường về chất lượng nước mặt trước khi thải vào nguồn nước, theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.

Các tổ chức và cá nhân thực hiện nghiên cứu và triển khai các giải pháp sử dụng nước tuần hoàn, tái sử dụng nước tại các khu vực mà nguồn nước bị suy thoái, vượt quá khả năng khai thác nước dưới đất và không còn khả năng chịu tải sẽ được hỗ trợ. Đồng thời, những tổ chức và cá nhân tham gia trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, và dịch vụ, khi thực hiện các giải pháp như sử dụng nước tuần hoàn, tái sử dụng nước, có thể được xem xét để được miễn, giảm tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước, theo quy định tại khoản 3 của Điều 73 Luật Tài nguyên nước năm 2023.

Ngoài ra, theo khoản 1 của Điều 60 Luật Tài nguyên nước năm 2023, tổ chức và cá nhân đầu tư vào việc sử dụng nước tuần hoàn và tái sử dụng nước sẽ được hưởng ưu đãi theo các quy định cụ thể của pháp luật.

2. Một số chính sách mới của Nhà nước về tài nguyên nước 

Căn cứ theo quy định tại Điều 4 Luật Tài nguyên nước 2023 quy định về các chính sách mới của Nhà nước về tài nguyên nước sau:

- Hiện đại hóa, chuyên nghiệp hóa công tác quản lý tài nguyên nước hướng tới quản trị tài nguyên nước quốc gia trên nền tảng công nghệ số thông qua Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu tài nguyên nước quốc gia, hệ thống công cụ hỗ trợ ra quyết định, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực trong công tác quản lý tài nguyên nước.

- Ưu tiên đầu tư tìm kiếm, thăm dò, khai thác nguồn nước, tích trữ nước, phục hồi các nguồn nước bị suy thoái, cạn kiệt, ô nhiễm; có chính sách ưu đãi đối với các dự án đầu tư khai thác nước cấp cho sinh hoạt, sản xuất cho người dân ở các vùng khan hiếm nước ngọt, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo, địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; tạo điều kiện tiếp cận nước sinh hoạt cho người nghèo, phụ nữ, trẻ em, người khuyết tật và các đối tượng dễ bị tổn thương khác.

- Ưu tiên đầu tư xây dựng mạng quan trắc, giám sát tài nguyên nước, Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu tài nguyên nước quốc gia, nâng cao khả năng dự báo tài nguyên nước, lũ, lụt, hạn hán, xâm nhập mặn, nước biển dâng và các tác hại khác do nước gây ra.

- Khuyến khích, ưu đãi, hỗ trợ tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện các hoạt động điều tra cơ bản tài nguyên nước; bảo vệ, phát triển nguồn nước, nguồn sinh thủy; tích trữ nước và phục hồi các nguồn nước bị suy thoái, cạn kiệt, ô nhiễm; điều hòa, phân phối tài nguyên nước; phòng, chống và khắc phục tác hại do nước gây ra.

- Khuyến khích tổ chức, cá nhân xây dựng, áp dụng tiêu chuẩn, nghiên cứu, chuyển giao, ứng dụng khoa học, công nghệ tiên tiến để quản lý, bảo vệ, phục hồi, phát triển nguồn nước; khai thác, sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả, sử dụng nước tuần hoàn, tái sử dụng nước; xử lý nước biển thành nước ngọt; thu gom, sử dụng nước mưa, bổ sung nhân tạo nước dưới đất; phục hồi nguồn nước bị suy thoái, cạn kiệt, ô nhiễm; phòng, chống và khắc phục tác hại do nước gây ra.

- Mở rộng, tăng cường hội nhập, hợp tác quốc tế về tài nguyên nước.

3. Quy định về nguyên tắc cấp phép tài nguyên nước

Việc cấp phép tài nguyên nước phải bảo đảm tuân thủ theo các nguyên tắc được quy định tại Điều 18 Nghị định 02/2023/NĐ-CP, cụ thể như sau:

- Đúng thẩm quyền, đúng đối tượng và trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật.

- Bảo đảm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân có liên quan; bảo vệ tài nguyên nước và môi trường theo quy định của pháp luật.

- Ưu tiên cấp phép thăm dò, khai thác, sử dụng tài nguyên nước để cung cấp nước cho sinh hoạt.

- Không gây cạn kiệt, ô nhiễm nguồn nước khi thực hiện việc thăm dò, khai thác, sử dụng tài nguyên nước.

- Phù hợp với quy hoạch về tài nguyên nước, quy hoạch tỉnh, quy hoạch chuyên ngành có liên quan đã được phê duyệt, quy định vùng hạn chế khai thác nước dưới đất.

Xem thêm: Quy định về Khai thác tài nguyên nước cho thủy điện cập nhật mới nhất

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Chính sách Nhà nước về tài nguyên nước theo quy định mới mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!