1. Chủ nghĩa tư bản chuyển từ tự do cạnh tranh sang độc quyền khi?

Câu hỏi: Chủ nghĩa tư bản chuyển từ tự do cạnh tranh sang độc quyền khi:

A. Bắt đầu xuất hiện các tổ chức độc quyền

B. Giai cấp tư sản lên cầm quyền ở các nước tư bản

C. Các nước tư bản phương Tây hoàn thành xâm lược thuộc địa

D. Các tổ chức độc quyền tăng lê và từng bước chi phối toàn bộ nền kinh tế

Đáp án đúng: D

Chủ nghĩa tư bản chuyển từ tự do cạnh tranh sang độc quyền khi các tổ chức độc quyền tăng lên và từng bước chi phối toàn bộ nền kinh tế

 

2. Câu hỏi liên quan

Câu 1: Một trong những đặc điểm của chủ nghĩa tư bản hiện đại là:

A. xuất hiện các tổ chức độc quyền

B. xuất hiện độc quyền nhà nước

C. tiến hành cách mạng công nghiệp

D. sản xuất theo dây chuyền

Đáp án đúng: B

Vì một trong những đặc điểm của chủ nghĩa tư bản hiện đại và xuất hiện độc quyền nhà nước

Câu 2: Chủ nghĩa tư bản hiện đại là thuật ngữ để chỉ chủ nghĩa tư bản sau khi:

A. hoàn thành xâm lược các nước thuộc địa

B. hoàn thành các cuộc cách mạng tư sản

C. chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc 1945

D. xuất hiện các tổ chức độc quyền

Đáp án đúng: C

Vì chủ nghĩa tư bản hiện đại là thuật ngữ để chỉ chủ ngữ tư bản sau khi chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc 1945

Câu 3: Sự kiện đánh dấu chủ nghĩa tư bản chính thức được xác lập ở châu Âu và Bắc Mỹ là:

A. Tất cả các nước đã hoàn thành cách mạng tư sản

B. Giai cấp tư sản giành được thắng lợi, lên cầm quyền ở nhiều nước

C. Nền kinh tế tư bản chủ nghĩa xuất hiện và phát triển mạnh mẽ

D. Chủ nghĩa tư bản đã lan rộng từ châu Âu sang Bắc Mỹ

Đáp án đúng: B

Sự kiện đánh dấu chủ nghĩa tư bản chính thức được xác lập ở châu Âu và Bắc Mỹ là giai cấp tư sản giành được thắng lợi lên cầm quyền ở nhiều nước

Câu 4: Một trong những biểu hiện sự phát triển của chủ nghĩa tư bản cuối thế kỉ đầu thế kỉ XX là:

A. nền sản xuất phát triển dẫn đến sự hình thành các tổ chức lũng đoạn

B. xuất hiện các công trình thủ công sản xuất theo dây chuyền

C. các nước giành được độc lập đi theo con đường chủ nghĩa tư bản

D. cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật và công nghệ phát triển mạnh mẽ

Đáp án đúng: A

Một trong những biểu hiện sự phát triển của chủ nghĩa tư bản cuối thế kỉ XIX  đầu thế kỉ XX là nền sản xuất phát triển dẫn đến sự hình thành các tổ chức lũng đoạn

Câu 5: Sự kiện nào sau đây gắn liền với sự xác lập của chủ nghĩa tư bản ở và Bắc Mỹ cuối thế kỉ XIX?

A. Đấu tranh thống nhất ở I - ta - li -a, cải cách nông nô ở Nga

B. Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ

C. Cách mạng tư sản Pháp, nội chiến ở Mỹ

D. Cách mạng tư sản Anh, nội chiến ở Mỹ

Đáp án đúng: A

Sự kiện đấu tranh thống nhất ở I - ta - li - a, cải cách nông nô ở Nga,... gắn liền với sự xác lập của chủ nghĩa tư bản ở Bắc Mỹ cuối thế kỷ XIX

Câu 6: Đọc đoạn tư liệu sau và trả lời câu hỏi:

Trong những năm gần đây, trừ Trung Quốc ra thì tất cả những nơi còn trống chỗ trên Trái Đất đều bị các cường quốc ở châu Âu và Bắc Mỹ chiếm cả,.. Vì phải hoạt động gấp: nước nào chưa có phần thì có thể chẳng bao giờ có được nữa và có thể không được tham dự vào cuộc bóc lột thế giới theo một quy mô khổng lồ, cuộc bóc lột này sẽ là một trong những sự việc căn bản của thế kỷ sắp đến cuối thế XIX đầu thế kỷ XX. Chính vì thế cho nên toàn thể châu Âu và châu Mỹ mới đây đều điên cuồng đi bành trướng thuộc địa và thực hành " chủ nghĩa đế quốc". Chủ nghĩa này là đặc điểm nổi bật nhất của thời kỳ cuối thế kỷ XIX.

a, Đoạn tư liệu đề cập đến hoạt động gì của chủ nghĩa đế quốc cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX?

b, Vì sao các nước đế quốc lại đẩy mạnh hoạt động đó?

Câu trả lời chi tiết:

- Yêu cầu 1: Đoạn tư liệu đề cập đến hoạt động đẩy mạnh xâm lược thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỉ XX

- Yêu cầu 2: Các nước đế quốc đẩy mạnh xâm lược thuộc địa vì thuộc địa là:

- Cơ sở vững chắc cho các nước đế quốc trong các cuộc tranh chấp, chiến tranh,..

- Thị trường đầu tư và tiêu thụ hàng hóa, đem lại nguồn lợi nhuận khổng lồ

- Nơi cung cấp nguyên liệu và nhân công giá rẻ.

 

3. Củng cố lý thuyết cần nhớ

Để chuyển biến từ chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh thành chủ nghĩa tư bản độc quyền từ những nguyên nhân sau:

- Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa phát triển qua hai giai đoạn: giai đoạn chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh và giai đoạn tư bản độc quyền

- Nghiên cứu chủ nghĩa tư bản cạnh tranh tự do, C. Mác và Ph. Ăngghen đã dự báo rằng: cạnh tranh tự do sinh ra tích tụ và tập trung sản xuất, tích tụ và tập trung sản xuất phát triển đến một mức độ nào đó sẽ dẫn đến độc quyền.

- Vận dụng sáng tạo những nguyên lý của chủ nghĩa Mác vào điều kiện lịch sử mới của thế giới. V.I. Lenin đã chứng minh rằng chủ nghĩa tư bản đã bước sang giai đoạn mới là chủ nghĩa tư bản độc quyền, đồng thời V.I Lenin đã xác định bản chất kinh tế của chủ nghĩa tư bản độc quyền qua năm đặc điểm kinh tế cơ bản của nó.

Chủ nghĩa tư bản độc quyền xuất hiện vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỳ XX do những nguyên nhân chủ yếu sau:

Thứ nhất là sự phát triển của lực lượng sản xuất dưới tác động của tiến bộ khoa học - kỹ thuật đẩy nhanh quá trình tích tụ và tập trung vào sản xuất, hình thành các xí nghiệp có quy mô lớn

Thứ hai là vào những năm 30 cuối thế kỳ XIX, những thành tựu khoa học - kỹ thuật mới xuất hiện như lò luyện kim mới Mác tanh, Tô mát,.. đã tạo ra sản lượng lớn gang thép với chất lượng cao; phát hiện ra hóa chất mới như axit sunphuric H2SO4, thuốc nhuộm,.. máy móc mới ra đời; động cơ diesel, máy phát điện, máy tiện, máy phay,.. Phát triển những phương tiện vận tải mới: xe hơi, tàu thủy, xe điện, máy bay,... và đặc biệt là đường sắt. Những thành tựu khoa học - kỹ thuật này một mặt làm xuất hiện những ngành sản xuất mới đòi hỏi xí nghiệp phải có quy mô lớn; mặt khác nó dẫn đến việc tăng năng suất lao động, tăng khả năng tích lũy tư bản, thúc đẩy sự phát triển vào việc sản xuất lớn.

Thứ ba: Trong điều kiện phát triển của khoa học - kỹ thuật sự tác động của các quy luật kinh tế của chủ nghĩa tư bản như quy luật giá trị thặng dư, quy luật tích lũy,.. ngày càng mạnh mẽ, làm biến đổi cơ cấu kinh tế của xã hội tư bản theo hướng tập trung sản xuất quy mô lớn.
Thứ tư là việc cạnh tranh khốc liệt buộc các nhà tư bản phải tích cực cải tiến kỹ thuật, tăng quy mô tích lũy để thắng thế trong cạnh tranh. Đồng thời cạnh tranh gay gắt làm cho các nhà tư bản vừa và nhỏ bị phá sản còn các nhà tư bản lớn phát tài, làm giàu với số tư bản tập trung và quy mô xí nghiệp ngày càng to lớn.

Thứ sáu là sự phát triển của hệ thống tín dụng tư bản chủ nghĩa trở thành đòn bẩy mạnh mẽ nhằm thúc đẩy tập trung sản xuất là việc hình thành các công ty cổ phần nhằm tạo tiền đề cho sự ra đời của tổ chức độc quyền.

Từ những nguyên nhân trên thì Lenin đã khẳng định: Cạnh tranh tự do đẻ ra tập trung sản xuất và sự tập trung sản xuất này khi phát triển tới một mức độ nhất định, lại dẫn tới độc quyền.

Bạn đọc có thể tham khảo bài viết sau: Lịch sử 11 bài 10: Liên Xô xây dựng chủ nghĩa xã hội

Bài viết trên luật Minh Khuê đã gửi tới bạn đọc chi tiết về vấn đề: Chủ nghĩa tư bản chuyển từ cạnh tranh tự do sang độc quyền? Cảm ơn bạn đọc đã theo dõi chi tiết nội dung bài viết.