Cổ đông (shareholder, stockholders) là gì ?

1. Định nghĩa về cổ đông (shareholder, stockholders)

Cổ đông, hay còn gọi là chủ sở hữu cổ phần, là cá nhân hoặc tổ chức đầu tư một khoản tiền vào công ty và nhận lại cổ phần tương ứng với số tiền đó. Cổ phần đại diện cho một phần sở hữu của công ty và cho phép cổ đông tham gia vào quản trị và quyết định về hoạt động của công ty. Có hai loại chính của cổ đông:

- Cổ đông nắm cổ phần ưu đãi, được ưu tiên trong việc nhận cổ tức cố định được tính dựa trên lợi nhuận của công ty trước khi các cổ đông khác được trả cổ tức. Ngoài ra, khi công ty bị giải thể, cổ đông ưu đãi có quyền được nhận phần còn lại trong tài sản của công ty sau khi đã thanh toán tất cả các khoản nợ.

- Cổ đông thông thường, được quyền bỏ phiếu tại hội đồng cổ đông để quyết định về các vấn đề quan trọng của công ty, chẳng hạn như chọn bầu hội đồng quản trị hoặc thông qua chính sách tài chính. Cổ đông thông thường cũng có quyền nhận cổ tức từ lợi nhuận của công ty sau khi trừ đi các khoản chi phí và các khoản cổ tức đã được trả cho các cổ đông ưu đãi. Nếu công ty bị giải thể, cổ đông thông thường được hưởng phần còn lại trong tài sản của công ty sau khi đã trả hết các khoản nợ và các khoản ưu tiên khác.

Tuy nhiên, việc sở hữu cổ phần không đảm bảo sự tham gia tích cực của cổ đông trong quản trị công ty. Một số công ty có thể có nhiều cổ đông nhưng chỉ có một số ít người quản trị thực sự. Nếu không có một hệ thống quản trị tốt và sự giám sát hiệu quả của các cổ đông, công ty có thể rơi vào tình trạng lạm quyền và thậm chí gây ra tổn hại cho các cổ đông. Cổ đông được coi là chủ sở hữu của công ty cổ phần theo tỷ lệ phần vốn mà họ nắm giữ. Cổ đông có quyền tham gia vào việc quản lý công ty thông qua việc bầu ra hội đồng quản trị và tham gia vào việc ra quyết định quan trọng như thay đổi điều lệ công ty, chính sách phát hành cổ phiếu hay phân chia lợi nhuận.

Có hai loại cổ đông chính: cổ đông nắm cổ phần ưu đãi và cổ đông nắm cổ phiếu thông thường.

- Cổ đông nắm cổ phần ưu đãi có một số ưu đãi nhất định như được hưởng cổ tức ưu đãi trước khi cổ đông thông thường và là người đầu tiên được hưởng phần còn lại trong tài sản của công ty sau khi đã trả hết các khoản nợ.

- Cổ đông nắm cổ phiếu thông thường có quyền bỏ phiếu bầu ra hội đồng quản trị, được hưởng cổ tức từ lợi nhuận của công ty sau khi đã trả hết các loại cổ tức khác và là người được hưởng phần còn lại trong tài sản của công ty cổ phần.

Việc đầu tư vào cổ phần của một công ty cổ phần có thể mang lại lợi nhuận cao nhưng cũng có thể gặp rủi ro và thua lỗ. Cổ đông cần phải nghiên cứu kỹ trước khi quyết định đầu tư và thường xuyên theo dõi hoạt động của công ty để đưa ra quyết định phù hợp.

2. Phân loại cổ đông

- Cổ đông sáng lập là những người đóng góp vốn ban đầu để thành lập công ty cổ phần và thường được coi là người sáng lập công ty. Họ có thể sở hữu cổ phần phổ thông hoặc cổ phần ưu đãi. 

- Cổ đông phổ thông là những người sở hữu cổ phần phổ thông và có quyền bỏ phiếu trong các cuộc họp cổ đông để quyết định các vấn đề quan trọng của công ty, chẳng hạn như việc bầu ra hội đồng quản trị và phê duyệt kế hoạch kinh doanh. 

- Cổ đông ưu đãi là những người sở hữu cổ phần ưu đãi, được hưởng một số đặc quyền nhất định so với cổ đông phổ thông. Các loại cổ đông ưu đãi bao gồm:

+ Cổ đông ưu đãi biểu quyết: được hưởng quyền biểu quyết cao hơn trong các cuộc họp cổ đông, thường là 2-3 lần quyền biểu quyết của cổ đông phổ thông.

+ Cổ đông ưu đãi cổ tức: được hưởng mức cổ tức cao hơn so với cổ đông phổ thông, thường là một khoản cố định được quy định trong điều lệ công ty.

+ Cổ đông ưu đãi hoàn lại: được hưởng quyền ưu tiên trong việc nhận lại vốn và lợi nhuận của công ty khi công ty bị giải thể hoặc thanh lý.

+ Cổ đông ưu đãi khác: được hưởng các đặc quyền khác tùy theo quy định của điều lệ công ty.

Việc phân loại cổ đông theo từng loại cổ phần có ý nghĩa quan trọng trong việc quản lý công ty cổ phần, giúp cho việc ra quyết định trở nên chính xác và công bằng hơn.

3. Quyền và nghĩa vụ của cổ đông

Cổ đông trong một công ty cổ phần có những quyền và nghĩa vụ nhất định. Dưới đây là một số quyền và nghĩa vụ cơ bản của cổ đông:

- Quyền của cổ đông:

+ Quyền bỏ phiếu: Cổ đông phổ thông có quyền bỏ phiếu tại các hội nghị cổ đông để chọn ra các thành viên của Hội đồng quản trị và Ban Kiểm soát, phê chuẩn báo cáo tài chính, quyết định về việc phát hành cổ phiếu, sáp nhập, giải thể và các quyết định quan trọng khác của công ty.

+ Quyền được hưởng cổ tức: Cổ đông được hưởng quyền nhận cổ tức từ lợi nhuận của công ty.

+ Quyền tham dự hội nghị cổ đông: Cổ đông có quyền tham gia và phát biểu tại các hội nghị cổ đông của công ty.

+ Quyền bán cổ phần: Cổ đông có quyền bán hoặc chuyển nhượng cổ phần của mình cho người khác.

- Nghĩa vụ của cổ đông:

+ Nghĩa vụ thanh toán vốn: Cổ đông phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thanh toán vốn góp của mình.

+ Nghĩa vụ bảo mật thông tin: Cổ đông không được tiết lộ thông tin liên quan đến công ty mà mình biết được cho người khác.

+ Nghĩa vụ tuân thủ quy định của công ty: Cổ đông phải tuân thủ tất cả các quy định của công ty, trong đó bao gồm các quy định về bầu cử, bỏ phiếu, thông tin và các quy định khác.

+ Nghĩa vụ hợp tác với công ty: Cổ đông phải hợp tác với công ty để thực hiện các quyết định quan trọng và giúp công ty phát triển.

4. Cổ đông có vai trò như thế nào?

Cổ đông có vai trò rất quan trọng đối với công ty cổ phần và cũng là một trong những yếu tố quyết định tới thành công của công ty. Cụ thể, vai trò của cổ đông bao gồm:

- Cổ đông đóng góp vốn để thành lập và hoạt động của công ty. Vốn điều lệ của công ty được chia thành các cổ phần tương ứng với số tiền mà cổ đông đóng góp.

- Cổ đông được quyền bỏ phiếu trong các cuộc họp cổ đông để quyết định về các vấn đề quan trọng của công ty như bổ nhiệm, miễn nhiệm và thay thế thành viên Hội đồng quản trị, phê chuẩn báo cáo tài chính, chia cổ tức, thực hiện các chính sách, chiến lược kinh doanh của công ty.

- Cổ đông có thể giám sát và kiểm soát công ty thông qua việc tham gia các cuộc họp cổ đông, đưa ra các ý kiến, kiến nghị và yêu cầu giải trình.

- Cổ đông được hưởng lợi từ việc đầu tư vào công ty thông qua việc nhận cổ tức, phân phối lợi nhuận hoặc tăng giá trị cổ phiếu.

- Cổ đông phải chịu trách nhiệm tài chính đối với công ty tương ứng với số cổ phần mà họ sở hữu. Nếu công ty mắc nợ, cổ đông sẽ phải chịu trách nhiệm thanh toán nợ tương ứng với số cổ phần mà họ sở hữu.

- Cổ đông có quyền tham gia giải quyết tranh chấp giữa công ty và các bên liên quan, bảo vệ quyền lợi và lợi ích của mình.

Tóm lại, vai trò của cổ đông rất quan trọng đối với sự phát triển của công ty. Các quyền và nghĩa vụ của cổ đông cũng được quy định rõ ràng trong pháp luật để đảm bảo tính minh bạch và công bằng cho mọi bên liên quan. Do đó, họ có quyền lực và trách nhiệm trong việc quyết định hoạt động của công ty.

Công ty Luật Minh Khuê mong muốn gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn hữu ích. Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Chân thành cảm ơn quý khách hàng đã hợp tác cùng công ty chúng tôi.