Cụ Nguyễn được nhà nước giao căn nhà 63 Trần Quốc để ở. Các con chung của cụ Nguyễn với cụ Lâm và các con riêng của cụ Lê đều đã từng ở nhà 63 Trần Quốc. Cụ Lâm đã chết năm 2011. Cụ Lê đã chết năm 1982.

Ngày 09/6/1993, cụ Nguyễn làm “Giấy ủy quyền” có nội dung: Tôi ủy quyền cho con tôi là Ly thay mặt tôi khi còn sống và ủy quyền cho nó được trọn quyền giải quyết những việc có liên quan đên quyền lợi, nghĩa vụ đối với căn nhà 63 Trần Quốc khi không may tôi qua đời.

Ngày 27/8/1995, cụ Nguyễn chết. Năm 1998, bà Ly có đơn xin mua nhà 63 Trần Quốc theo Nghị định số 61/CP ngày 05/7/1994 của Chính phủ về mua bán và kinh doanh nhà ở. Bà Hai, ông Ba, ông Tư (đểu không còn ở nhà 63 Trần Quốc) có đơn không đồng ý việc bán nhà cho bà Ly. Tại Biên bản giải quyết ngày 05/7/2001 (có chứng kiến và xác nhận của Uỷ ban nhân dân phường) Bà Hai, ông Ba, ông Tư, bà Ly thống nhất thỏa thuận: “Đồng ý để bà Ly đứng tên mua căn nhà 63 Trần Quốc. Việc phân chia sau khi đã trừ đi những khoản chi phí nghĩa vụ đối với nhà nước, giá trị còn lại do chị em bàn bạc thỏa thuận, nếu không được thì giải quyết theo pháp luật”.

Ngày 09/10/2002, bà Ly được cấp Giấy chứng nhận sở hữu nhà. Tại đơn khởi kiện ngày 20/7/2010, bà Hai yêu cầu bà Ly phải trả % ngôi nhà cho các thừa kế của cụ Nguyễn. Sau nhiều lần xét xử, ngày 15/7/2017, bà Hai có đơn yêu cầu chia thùa kế nhà 63 Trần Quốc theo pháp luật.

Bà Ly không đồng ý chia nhà vì cho rằng Giấy ủy quyền ngày 09/6/1993 của cụ Nguyễn là di chúc cho bà hưởng thừa kế toàn bộ nhà.

Anh (chị) hãy phân tích:

1.    Bà Hai khởi kiện chia nhà ngày 20/7/2010, khởi kiện chia thừa kế ngày 15/7/2017 có trong thời hiệu khởi kiện theo quy định của pháp luật không? Tại sao?

2.    Các con của cụ Nguyễn có quyền thừa kế quyền mua hóa giá nhà không? Thỏa thuận tại Biên bản giải quyết ngày 05/7/2001 có giá trị pháp lý không? Tại sao?

3.    Bà Ly có quyền lợi về ngôi nhà tranh chấp hay không? Có căn cứ để xác định tỷ lệ bà Ly được hưởng hay không?

Người hỏi: Trần Quốc Hoàn (tỉnh Thanh Hóa)

 

Trả lời:

1.    Thời hiệu khởi kiện tranh chấp về sở hữu không bị hạn chế nên khởi kiện đòi chia tài sản chung ngày 20/7/2010 là trong thời hiệu khởi kiện.

Thời hiệu khởi kiện chia thừa kế vẫn còn vì: Đối tượng tranh chấp là bất động sản. Thời điểm khởi kiện là ngày 15/7/2017 nên áp dụng quy định tại Điều 623 Bộ luật dân sự năm 2015 là 30 năm kể từ ngày mở thừa kế.

2.    Quyền mua hóa giá nhà cũng là một quyền tài sản (có giá trị tài sản và dịch chuyển được) nên cũng là tài sản (Điều 163 Bộ luật dân sự năm 2005, Điều 105 Bộ luật dân sự năm 2015). Quyền mua hóa giá nhà là tài sản nên cũng là di sản thừa kế (Điều 634 Bộ luật dân sự năm 2005, Điều 612 Bộ luật dân sự năm 2015). Do đó, các con của cụ Nguyễn có quyền thừa kế quyền mua hóa giá nhà.

Biên bản giải quyết ngày 05/7/2001 có nội dung để bà Ly đứng tên mua hóa giá nhà 63 Trần Quốc để nhà trở thành tài sản chung của những người ký kết thỏa thuận. Về nội dung, thỏa thuận này không vi phạm điều cấm của luật, không vi phạm đạo đức xã hội, không xâm phạm quyền lợi của người khác nên phù hợp với quy định của pháp luật (Điều 2 và Điều 7 Bộ luật dân sự năm 1995, Điều 4 Bộ luật dân sự năm 2005, Điều 3 Bộ luật dân sự năm 2015). Về hình thức, không thuộc loại giao dịch phải có công chứng hay đăng ký nên có chứng nhận của Uỷ ban nhân dân phường là đủ căn cứ hợp pháp. Do đó, thỏa thuận tại Biên bản giải quyết ngày 05/7/2001 là hợp pháp.

3.   Bà Ly không phải người thừa kế theo pháp luật của cụ Nguyễn. Bà Ly cũng không phải người thừa kế theo di chúc vì Giấy ủy quyền ngày 09/6/1993 không có nội dung của di chúc (không phải giao tài sản cho bà Ly sau khi cụ Nguyễn chết). Tuy nhiên, thỏa thuận tại Biên bản giải quyết ngày 05/7/2001 là hợp pháp nên bà Ly là đồng chủ sở hữu nhà 63 Trần Quốc.

Căn cứ để xác định tỷ lệ bà Ly được hưởng trong nhà 63 Trần Quốc là:

- Theo thỏa thuận tại Biên bản giải quyết ngày 05/7/2001, chi phí hóa giá nhà không tính vào tài sản chung nên chi phí này được trả cho bà Ly trước khi chia tài sản chung.

- Tỷ lệ mà bà Ly có thể được hưởng gián tiếp được các đồng chủ sở hữu thừa nhận là Vi giá trị nhà qua đơn khởi kiện ngày 20/7/2010, vi vậy, yêu cầu bà Ly trả cho các thừa kế của cụ Nguyễn ỵ/i trị giá nhà 63 Trần Quốc. Tham khảo một số bài viết pháp lý khác liên quan:  Di chúc vô hiệu thì chia thừa kế theo pháp luật như thế nào ? Di chúc có hiệu lực một phần khi nào ?

Mọi vướng mắc pháp lý liên quan đến việc chia tài sản thừa kế, vui lòng liên hệ trực tiếp: Dịch vụ luật sư tư vấn pháp luật thừa kế trực tuyến qua tổng đài điện thoại, gọi ngay số: 1900.6162, Chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe và giải đáp mọi vướng mắc pháp lý của Quý khách hàng.

Luật Minh Khuê (tổng hợp & phân tích)