1. Có xét xử công khai tất cả các phiên tòa vụ án dân sự không?

Căn cứ vào Quy chế tổ chức phiên tòa do Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ban hành kèm theo Thông tư 02/2017/TT-TANDTC, nguyên tắc tổ chức phiên tòa đã được đề cập đến việc tổ chức các phiên tòa dân sự một cách công khai, trừ những trường hợp cụ thể. Ngoài ra, theo Điều 25 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, việc xét xử phải đảm bảo kịp thời, công bằng, công khai. Tuy nhiên, cũng có các trường hợp cụ thể được quy định:

Tòa án nhân dân xét xử kín vụ án dân sự khi thuộc một trong các trường hợp sau đây: cần giữ bí mật nhà nước, thuần phong, mỹ tục của dân tộc; bảo vệ người dưới 18 tuổi; hoặc giữ bí mật đời tư theo yêu cầu chính đáng của đương sự. Tuy nhiên, bất kể trường hợp nào, Tòa án vẫn phải tuyên án công khai và chỉ đọc phần quyết định của bản án theo quy định pháp luật.

Như vậy, việc xét xử công khai không áp dụng cho mọi trường hợp, mà phải tuân thủ các quy định cụ thể về bảo vệ quyền lợi và bí mật của các bên liên quan. Điều này là cần thiết để đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong quá trình tư pháp, đồng thời bảo vệ quyền lợi của tất cả các bên trong vụ án dân sự.

 

2. Quy định về nội quy phiên tòa xét xử vụ án dân sự

Theo Điều 234 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, nội quy phiên tòa đã được quy định một cách chi tiết và cụ thể nhằm đảm bảo sự tôn trọng, công bằng và sự tổ chức mạch lạc của quá trình xét xử. Quy định này đề cập đến các điều sau đây:

- Kiểm tra an ninh: Khi vào phòng xử án, mọi người phải tuân thủ việc kiểm tra an ninh của lực lượng bảo vệ phiên tòa.

- Cấm mang vật cấm: Nghiêm cấm mang vào phòng xử án các vật liệu như vũ khí, hung khí, chất nổ, chất cháy, chất độc, chất phóng xạ và các vật phẩm khác ảnh hưởng đến sự tôn nghiêm của phiên tòa. Trừ những vật chứng cần thiết và vũ khí, công cụ hỗ trợ được người có thẩm quyền mang theo để làm nhiệm vụ bảo vệ phiên tòa.

- Xuất trình giấy tờ và tham gia phiên tòa: Mọi người tham gia phiên tòa theo yêu cầu của Tòa án phải xuất trình giấy triệu tập, giấy mời và các giấy tờ liên quan khác cho Thư ký phiên tòa trước giờ khai mạc phiên tòa. Người đến muộn phải xuất trình giấy triệu tập thông qua lực lượng bảo vệ phiên tòa. Ngoài ra, họ phải ngồi đúng vị trí và tuân theo hướng dẫn của Thư ký phiên tòa.

- Nhà báo và việc ghi âm, ghi hình: Nhà báo tham dự phiên tòa phải tuân thủ sự điều khiển của chủ tọa phiên tòa về khu vực tác nghiệp. Việc ghi âm, ghi hình chỉ được thực hiện sau khi được sự đồng ý của chủ tọa phiên tòa và phải tuân theo nguyện vọng của các bên liên quan.

- Trang phục và thái độ trong phòng xử án: Mọi người tham dự phiên tòa phải mặc trang phục nghiêm chỉnh và có thái độ tôn trọng Hội đồng xét xử. Họ phải giữ trật tự và tuân thủ sự điều khiển của chủ tọa phiên tòa. Không đội mũ, nón, đeo kính màu, không sử dụng điện thoại di động, không hút thuốc, không ăn uống trong phòng xử án.

- Điều kiện vào và rời khỏi phòng xử án: Mọi người phải đứng dậy khi Hội đồng xét xử vào và tuyên án, trừ trường hợp được sự đồng ý của chủ tọa phiên tòa. Chỉ những người được Hội đồng xét xử đồng ý mới được hỏi, trả lời hoặc phát biểu, và họ phải đứng dậy trong quá trình này, trừ khi có lý do sức khỏe được chủ tọa phiên tòa đồng ý cho phép ngồi.

- Thời gian tham dự phiên tòa: Mọi người phải có mặt tại phiên tòa trong suốt thời gian xét xử vụ án, trừ trường hợp được chủ tọa phiên tòa đồng ý cho rời khỏi phòng xử án khi có lý do chính đáng. Người dưới mười sáu tuổi không được vào phòng xử án, trừ khi được triệu tập tham gia phiên tòa.

Quy định nội quy phiên tòa không chỉ là một bộ khung để tổ chức phiên tòa một cách cụ thể và có trật tự, mà còn là bảo vệ cho sự công bằng và minh bạch trong quá trình xét xử. Điều này đảm bảo rằng tất cả các bên liên quan đều được đối xử công bằng và đúng luật trong quá trình tìm kiếm sự công lý.

 

3. Hành vi vi phạm nội quy phiên tòa có thể bị xử phạt như thế nào?

Theo Điều 23 của Pháp lệnh 02/2022/UBTVQH15, mức xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm nội quy phiên tòa, phiên họp đã được quy định một cách rõ ràng và chi tiết như sau:

- Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 500.000 đồng: Đối với các hành vi sau đây: Sử dụng điện thoại, tạo tạp âm hoặc gây mất trật tự tại phiên tòa; Để thiết bị điện tử ở trạng thái tắt camera hoặc tắt âm thanh micro mặc dù được chủ tọa phiên tòa nhắc nhở; Không đứng dậy khi Hội đồng xét xử vào phòng xử án hoặc khi tuyên án mà không được chủ tọa phiên tòa cho phép; Hút thuốc, ăn uống trong phòng xử án; Mặc trang phục không nghiêm túc, đội mũ, nón, đeo kính màu trong phòng xử án không có lý do chính đáng và không được sự đồng ý của chủ tọa phiên tòa; Bị cáo đang bị tạm giam tiếp xúc với người khác không phải là người bào chữa cho mình mà không được chủ tọa phiên tòa cho phép; Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi đã được nhắc nhở nhưng vẫn vào phòng xử án, trừ khi được Tòa án triệu tập tham gia phiên tòa.

- Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng: Đối với các hành vi sau đây: Không chấp hành việc kiểm tra an ninh của lực lượng có trách nhiệm bảo vệ phiên tòa; Hỏi, trình bày ý kiến khi chưa được chủ tọa phiên tòa đồng ý; Gây rối tại phòng xử án; Không chấp hành sự điều khiển của chủ tọa phiên tòa mặc dù đã được nhắc nhở; Có thái độ không tôn trọng Hội đồng xét xử; Người tham gia phiên tòa theo yêu cầu của Tòa án không xuất trình giấy triệu tập, giấy mời, các giấy tờ có liên quan khác mặc dù đã được nhắc nhở; Người tham gia phiên tòa theo yêu cầu của Tòa án không ngồi đúng vị trí trong phòng xử án theo hướng dẫn của Thư ký phiên tòa; Người tham gia phiên tòa theo yêu cầu của Tòa án rời khỏi phòng xử án khi phiên tòa đang diễn ra không có lý do chính đáng và không được chủ tọa phiên tòa đồng ý; Nhà báo không thực hiện yêu cầu của Tòa án về việc xuất trình thẻ nhà báo khi tham dự phiên tòa để hoạt động nghiệp vụ báo chí.

- Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng: Đối với các hành vi sau đây: Lôi kéo, xúi giục, kích động người khác gây mất trật tự, gây rối tại phòng xử án; Mang đồ vật cấm lưu hành, truyền đơn, khẩu hiệu hoặc tài liệu, đồ vật khác vào phòng xử án ảnh hưởng đến sự tôn nghiêm của phiên tòa; Cố ý ngắt hệ thống chiếu sáng, âm thanh, ghi âm, ghi hình ảnh hưởng đến phiên tòa.

- Phạt tiền từ 7.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng: Đối với các hành vi sau đây: Đổ, ném chất thải, chất bẩn, hóa chất, gạch, đất, đá, cát hoặc vật khác vào phòng xử án; Mang vũ khí, hung khí, chất nổ, chất cháy hoặc chất độc vào phòng xử án; Ghi âm lời nói, ghi hình ảnh của Hội đồng xét xử mà không được sự đồng ý của Chủ tọa phiên tòa hoặc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh của người tham gia tố tụng mà không được sự đồng ý của họ trong phiên tòa xét xử vụ án dân sự, vụ án hành chính, không tuân theo sự điều hành của Chủ tọa phiên tòa về hoạt động ghi âm lời nói, ghi hình ảnh trong phiên tòa xét xử vụ án hình sự.

Các hành vi vi phạm nêu trên sẽ bị xử phạt tuỳ thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì trật tự và tôn trọng trong quá trình xét xử, đảm bảo sự công bằng và minh bạch trong quá trình tìm kiếm sự công lý.

Trên đây là toàn bộ thông tin mà chúng tôi đưa ra về vấn đề này, quý khách có thể tham khảo thêm bài viết liên quan cùng chủ đề của Luật Minh Khuê như: Khởi kiện vụ án dân sự là gì? Quy định của pháp luật về khởi kiện vụ án dân sự. Nếu quý khách có nhu cầu cần tư vấn pháp luật liên quan thì hãy liên hệ với chúng tôi qua hotline 19006162 hoặc email lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng./.