1. Công ty có được nợ tiền đóng bảo hiểm xã hội không?

Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 đã quy định rõ trách nhiệm của người sử dụng lao động là hàng tháng phải có nghĩa vụ trích một phần tiền lương của người lao động và quỹ lương để đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động, số tiền này sẽ được người sử dụng lao động đóng trên cơ quan bảo hiểm xã hội (quy định tại Điều 85 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014). 

Thời hạn đóng bảo hiểm xã hội của từng doanh nghiệp cũng phụ thuộc vào phương thức chọn đóng của doanh nghiệp và được xác định theo Điều 7 Quyết định số 595/QĐ-BHXH (được sửa đổi, bổ sung tại Khoản 13 Điều 1 Quyết định số 505/QĐ-BHXH), cụ thể được xác định như sau: 

- Đối với trường hợp người sử dụng lao động chọn phương thức đóng bảo hiểm xã hội hàng tháng thì thời hạn nộp tiền bảo hiểm xã hội của người sử dụng lao động là chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng đó. Khi đến thời hạn này người sử dụng lao động phải có trách nhiệm chuyển khoản tiền đóng bảo hiểm xã hội theo mức đã được Luật bảo hiểm xã hội quy định vào tài khoản thu bảo hiểm xã hội của Cơ quan bảo hiểm xã hội.

- Trường hợp người sử dụng lao động chọn đóng bảo hiểm xã hội 3 tháng một lần hoặc chọn đóng 6 tháng một lần thì người sử dụng lao động phải có trách nhiệm đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động chậm nhất vào ngày cuối cùng của mỗi thời hạn đóng (ngày cuối cùng của tháng thứ 3 và ngày cuối cùng của tháng thứ 6).

Dựa trên những quy định đã được nêu ở trên thì doanh nghiệp (công ty) bắt buộc phải đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động đúng thời hạn đã được nêu ở trên. Việc công ty đóng bảo hiểm xã hội không đúng với thời hạn đã được nêu ở trên thì sẽ vi phạm vào các hành vi bị nghiêm cấm được quy định trong Khoản 2 Điều 17 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 và hành vi này sẽ bị xử lý theo quy định tại Khoản 3 Điều 122 Luật bảo hiểm xã hội năm 2014, cụ thể: 

"Nếu trường hợp người sử dụng lao động đóng chậm bảo hiểm xã hội cho người lao động từ 30 ngày trở lên thì người sử dụng lao động phải có trách nhiệm đóng đủ số tiền bảo hiểm xã hội chưa đóng cho người lao động, bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định số 12/2022/NĐ-CP, ngoài ra còn phải nộp số tiền lãi bằng 2 lần mức lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội bình quân của năm trước liền kề tính trên số tiền, thời gian chậm đóng. Trường hợp mà người sử dụng lao động mặc dù đã biết về nghĩa vụ nộp tiền của mình nhưng vẫn cố tình không nộp thì cơ quan có thẩm quyền, ngân hàng, các tổ chức tín dụng hoặc kho bạc nhà nước sẽ có trách nhiệm trích từ các tài khoản tiền gửi của người sử dụng lao động để nộp toàn bộ số tiền nêu trên vào tài khoản của cơ quan bảo hiểm xã hội"

 

2. Quyền lợi của người lao động bị ảnh hưởng như thế nào khi công ty nợ tiền bảo hiểm xã hội?

2.1 Không đủ điều kiện để giải quyết các chế độ của bảo hiểm xã hội 

Quá trình đóng bảo hiểm xã hội của mỗi người lao động được cơ quan bảo hiểm xã hội ghi nhận khi người sử dụng lao động thực hiện việc đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động. Và thời gian tham gia bảo hiểm xã hội của mỗi người là căn cứ để giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội cho người lao động. Mỗi quyền lợi của bảo hiểm xã hội đều dựa trên căn cứ tham gia bảo hiểm xã hội đẻ xác nhận có đủ điều kiện để hưởng hay không. Do đó việc công ty đóng chậm bảo hiểm xã hội cho người lao động ảnh hưởng rất lớn đến quyền lơi của người lao động khi người lao động giải quyết các chế độ về bảo hiểm xã hội.

Ví dụ như tất cả các hồ sơ để giải quyết chế độ cho người lao động như rút bảo hiểm xã hội một lần, nộp hồ sơ để đề nghị giải quyết chế độ thất nghiệp,...đều yêu cầu thành phần hồ sơ là sổ bảo hiểm xã hội (bao gồm cả tờ rời và tờ bìa). Tuy nhiên nếu công ty nợ tiền bảo hiểm xã hội thì sẽ không thể thực hiện thủ tục chốt sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động được, do đó thành phần hồ sơ để yêu cầu giải quyết thủ tục sẽ không đầy đủ.

Ngoài ra các chế độ về thất nghiệp, thai sản đều có yêu cầu về thời gian đóng bảo hiểm xã hội, ví vụ như chế độ thai sản yêu cầu người lao động muốn hưởng chế độ thai sản phải có thời gian tham gia bảo hiểm xã hội (đóng quỹ thai sản) được ít nhất 6 tháng trong vòng 12 tháng trước khi sinh hoặc chế độ thất nghiệp có yêu cầu người tham gia bảo hiểm phải có thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp được 12 tháng trong vòng 24 trước khi nghỉ việc. Do đó nếu người sử dụng lao động không đóng đầy đủ bảo hiểm xã hội cho người lao động thì sẽ ảnh hưởng đến quá trình tham gia bảo hiểm xã hội và có thể dẫn đến việc không đáp ứng được các điều kiện để có thể giải quyết các chế độ của bảo hiểm xã hội

Để có thể bảo đảm quyền lợi của người lao động Khoản 72 Điều 1 Quyết định số 505/QĐ-BHXH có quy định: 

"Với những trường hợp đơn vị nợ tiền bảo hiểm xã hội của người lao động thì nếu như người lao động có đủ các điều kiện để hưởng chế độ của bảo hiểm xã hội hoặc người lao động chấm dứt hợp đồng lao động, chấm dứt hợp đồng làm việc thì công ty (người sử dụng lao động) sẽ phải có trách nhiệm đóng đủ bảo hiểm xã hội và cả các khoản tiền lãi chậm đóng theo quy định của Luật bảo hiểm xã hội. Nếu trong trường hợp công ty chưa đóng đủ thì phải làm thủ tục xác nhận sổ bảo hiểm xã hội đến tại thời điểm đã đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động. Sau khi cơ quan bảo hiểm xã hội thu hồi được số tiền mà công ty còn nợ thì sẽ phải có trách nhiệm xác nhận bổ sung quá trình đóng bảo hiểm xã hội trên sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động"

Nếu trong trường hợp người lao động nhận thấy phía công ty hoàn toàn đủ các khả năng về tài chính để có thể đóng đủ quá trình tham gia bảo hiểm xã hội còn thiếu nhưng vẫn cố tình không đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động thì người lao động có thể làm thủ tục khiếu nại về hành vi này của người sử dụng lao động lên Phòng lao động thương binh và xã hội nơi công ty đặt trụ sở hoặc có thể làm thủ tục khởi kiện tại Tòa án.

 

2.2 Thẻ bảo hiểm y tế của người lao động sẽ bị khóa

Theo quy định tại Khoản 9 Điều 13 Nghị định số 146/2018/NĐ-CP quy định về giá trị của thẻ bảo hiểm y tế thì thẻ bảo hiểm y tế chỉ có giá trị sử dụng tương ứng với số tiền đóng bảo hiểm y tế của người tham gia. Mặt khác tại Khoản 73 Điều 1 Quyết định số 505/QĐ-BHXH thì người sử dụng lao động sẽ phải chịu trách nhiệm khi đóng quỹ bảo hiểm y tế chậm từ 30 ngày trở lên. Điều đó đồng nghĩa với việc nếu trường hợp người sử dụng lao động không đóng quỹ bảo hiểm y tế cho người lao động từ 30 ngày trở lên thì thẻ bảo hiểm y tế của người lao động sẽ hết giá trị sử dụng và người lao động sẽ không được hưởng các quyền lợi của bảo hiểm y tế khi thực hiện các dịch vụ về khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế.

Mọi vướng mắc quý khách hàng vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận Luật sư tư vấn pháp luật bảo hiểm xã hội trực tuyến thông qua tổng đài gọi ngay số: 19006162 hoặc liên hệ văn phòng để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê. Rất mong nhận được sự hợp tác của quý khách hàng. Trân trọng!