1. Đẩy mạnh án lệ, xét xử trực tuyến và hòa giả
Sáng 22/12/2023, Tòa án nhân dân Tối cao tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết hoạt động năm 2022, triển khai công tác tòa án năm 2023 trong đó có thảo luận những nội dung về đẩy mạnh án lệ, xét xử trực tuyến và hòa giải tại Tòa án như sau:
Đẩy mạnh án lệ và hòa giải tại Tòa án:
Tham dự Hội nghị bao gồm lãnh đạo của các ban, bộ, ngành Trung ương và 800 điểm cầu tại tòa án các địa phương và tòa án quân sự trên toàn quốc, Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao đã nhấn mạnh rằng trong năm 2022, hệ thống tòa án đã tiến triển, trở thành một cơ quan chuyên nghiệp, hiện đại, và tuân thủ pháp luật, bảo vệ lợi ích quốc gia cũng như quyền lợi của tổ chức và cá nhân. Tòa án đã hoàn thành tốt các chỉ tiêu mà Quốc hội và ngành yêu cầu.
Điểm quan trọng là hệ thống tòa án đã hoàn thành các Đề án quan trọng mà Trung ương giao, bao gồm Đề án xây dựng Nhà nước pháp quyền, cải cách tư pháp, xây dựng tòa án điện tử và tòa án người chưa thành niên. Điều này đã góp phần vào việc xét xử các vụ án liên quan đến tham nhũng, kinh tế một cách công bằng, thu hồi tài sản bị tham nhũng, được cộng đồng đánh giá cao.
Về việc xây dựng thể chế pháp luật, Chánh án đã báo cáo rằng ngay từ đầu kỳ nhiệm kỳ của Quốc hội Khóa XV, đã có 3 pháp lệnh được ban hành được đánh giá cao.
Điểm nổi bật khác là việc phát triển án lệ, đã trở thành xu hướng và thói quen của các thẩm phán với hơn 1.000 vụ án được triển khai theo hình thức này. Công tác hòa giải tại tòa án cũng đã đạt tỉ lệ cao, giúp giảm bớt gánh nặng xét xử và đảm bảo an ninh trật tự.
Công tác xét xử trực tuyến của tòa án cũng đạt nhiều thành tựu với hơn 5.000 vụ án, tạo được tác động tích cực đối với dư luận xã hội, đặc biệt là trong bối cảnh đại dịch.
Hệ thống tòa án cũng đã tích cực áp dụng công nghệ thông tin trong công tác xét xử, đặc biệt là việc sử dụng quản lý án và trợ lý ảo, giúp thẩm phán tham khảo trong công việc.
Tuy nhiên, Chánh án cũng chỉ ra những hạn chế cần phải khắc phục, như việc xử lý án hành chính vẫn chưa đạt chất lượng cao, tỉ lệ sửa còn nhiều; cùng với việc giải quyết đơn giám đốc thẩm vụ nhiều và tập trung tại Tòa án nhân dân tối cao.
Mỗi Tòa án địa phương phải giới thiệu 1 án lệ:
Chánh án đã đặt ra mục tiêu và yêu cầu rõ ràng cho năm 2023 tại Hội nghị. Nhấn mạnh sự cần thiết của việc hoàn thành các chỉ tiêu cơ bản về xét xử mà Quốc hội giao, đặc biệt là nâng cao chất lượng xét xử về án hành chính thông qua sự hợp tác của các cấp chính quyền và các bên liên quan.
Hệ thống tòa án sẽ thực hiện hiệu quả Nghị quyết Trung ương 6, tập trung vào cải cách tư pháp. Chánh án cũng đề xuất xây dựng chương trình hành động, điều chỉnh Luật Tổ chức tòa án nhân dân 2014 để khắc phục những hạn chế hiện tại.
Để thúc đẩy tiến trình, mỗi địa phương cần giới thiệu ít nhất 1 án lệ, với các thành phố lớn cần giới thiệu nhiều hơn. Điều này nhằm tạo áp lực để hoàn thành nhiệm vụ.
Bên cạnh việc tập trung vào xây dựng và cải thiện hệ thống pháp luật, Chánh án cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đẩy mạnh hoạt động đảng trong hệ thống tòa án để ngăn chặn việc vi phạm luật pháp.
Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc phối hợp giữa các ngành trong quá trình tiến hành tố tụng để đảm bảo chất lượng và tránh những sai sót không đáng có.
Đại diện từ Bộ Công an cũng đánh giá cao sự chuyên nghiệp và sự chia sẻ thông tin kịp thời giữa các cơ quan trong quá trình tố tụng, nhấn mạnh rằng việc này đã đạt hiệu quả và được công nhận bởi nhân dân và luật sư.
Trong báo cáo tổng kết, số liệu năm 2022 cho thấy hệ thống tòa án đã tiếp nhận 567,521 vụ việc và giải quyết thành công 504,681 vụ (chiếm tỷ lệ 88.9%), tăng 7.7% so với năm trước. Tỉ lệ các bản án, quyết định bị hủy hoặc sửa đổi do nguyên nhân chủ quan của tòa án chỉ chiếm 0.9%, đáp ứng yêu cầu mà Quốc hội và hệ thống tòa án đề ra.
2. Yêu cầu đối với các điểm cầu trong phiên tòa trực tuyến
Phòng xử án tại điểm cầu trung tâm được tổ chức theo quy định tại Thông tư 01/2017/TT-TANDTC và bảo đảm một số yêu cầu cụ thể như sau:
- Phòng xử án được trang bị hệ thống trực tuyến bao gồm trang thiết bị điện tử, cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin riêng biệt với trang thiết bị công nghệ thông tin thông thường khác của Tòa án.
- Phòng xử án trang bị các thiết bị phục vụ phiên tòa trực tuyến như sau:
+ Hệ thống chiếu sáng;
+ Hệ thống đường truyền và thiết bị mạng, hệ thống âm thanh (loa, micro, tăng âm, bộ trộn âm thanh);
+ Thiết bị hiển thị hình ảnh tại điểm cầu trung tâm và các điểm cấu thành phần phiên tòa trực tuyến, thiết bị giải mã tín hiệu truyền hình, phần mềm truyền hình trực tuyến, thiết bị camera ghi hình toàn bộ diễn biến phiên tòa, thiết bị lưu trữ dữ liệu;
+ Máy chiếu vật thể dùng để trình chiếu tài liệu, chứng cứ tại phiên tòa;
+ Thiết bị lưu điện.
Phiên tòa trực tuyến chỉ được kết nối tối đa không quá 03 điểm cầu thành phần và phải bảo đảm các yêu cầu sau đây:
- Đối với phiên tòa dân sự, hành chính phải bảo đảm không gian tại điểm cầu lịch sự, nghiêm túc, yên tĩnh, ánh sáng phù hợp không gian, tránh ngược sáng, màu sắc phản cảm, bảo đảm hình ảnh, không gian xung quanh người tham gia được hiển thị đầy đủ trên màn hình trình chiếu; các thiết bị điện tử phù hợp bảo đảm việc truyền âm thanh và hình ảnh tại phiên tòa được thực hiện rõ nét, không gián đoạn,
- Đối với phiên tòa hình sự mà có đương sự không tham gia phiên tòa tại điểm cầu thành phần đặt tại cơ sở giam giữ hoặc điểm cầu trung tâm thì điểm cầu thành phần mà đương sự đó tham gia phải bảo đảm các yêu cầu quy định tại điểm a khoản 2 Điều 4 Thông tư liên tịch 05/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP.
- Đối với phiên tòa hình sự mà điểm cầu thành phần đặt tại cơ sở giam giữ thì phải bảo đảm các yêu cầu quy định tại điểm a khoản 2 Điều 4 Thông tư liên tịch 05/2021; bố trí quốc huy và bục khai báo cho bị cáo bảo đảm phù hợp với quy định Thông tư 01/2017/TT-TANDTC.
Trường hợp có người tham gia tố tụng khác thì phải bố trí vị trí phù hợp, nhưng phải bảo đảm trang nghiêm, an toàn.
Đối với bị cáo là người dưới 18 tuổi thì việc bố trí vị trí cho bị cáo, người đại diện, người bào chữa phải phù hợp với quy định về phòng xử án và giải quyết các vụ việc thuộc thẩm quyền của Tòa gia đình và người chưa thành niên.
3. Quy định về các trường hợp án lệ được thông qua
Căn cứ theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết 04/2019/NQ-HĐTP, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao tổ chức phiên họp toàn thể Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao để thảo luận, biểu quyết thông qua án lệ.
Án lệ được xem xét thông qua khi thuộc một trong các trường hợp sau:
- Được phát triển từ bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án và đã được lấy ý kiến theo hướng dẫn tại Điều 4 và Điều 5 Nghị quyết 04/2019/NQ-HĐTP;
- Được Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đề xuất;
- Được Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao đề xuất;
- Được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao lựa chọn khi xét xử giám đốc thẩm, tái thẩm.
Lưu ý:
- Phiên họp Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao phải có ít nhất hai phần ba tổng số thành viên tham gia; quyết định của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao phải được quá nửa tổng số thành viên Hội đồng Thẩm phán biểu quyết tán thành.
- Kết quả biểu quyết phải được ghi vào biên bản phiên họp lựa chọn, thông qua án lệ của Hội đồng Thẩm phán và là căn cứ để Chánh án Tòa án nhân dân tối cao công bố án lệ.
Xem thêm: Phân tích số lượng và chất lượng giải quyết, xét xử các loại vụ án của ngành tòa án nhân dân
Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Đẩy mạnh án lệ, xét xử trực tuyến và hòa giải tại Tòa mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!
