1. Quy định pháp luật về người đại diện như thế nào?

Khái niệm về người đại diện trong tố tụng dân sự được định rõ tại Điều 85 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Theo quy định:
- Người Đại Diện theo Pháp Luật: Người đại diện trong tố tụng dân sự có thể là người đại diện theo pháp luật hoặc người đại diện theo ủy quyền. Đây có thể là cá nhân hoặc pháp nhân theo quy định của Bộ luật dân sự. Người đại diện theo pháp luật theo quy định của Bộ luật dân sự được xác định như là người đại diện trong quá trình tố tụng, trừ trường hợp bị hạn chế quyền đại diện theo quy định của pháp luật. Các cơ quan, tổ chức, và cá nhân khởi kiện để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khác cũng được coi là người đại diện theo pháp luật trong tố tụng dân sự.
- Tổ Chức Đại Diện Tập Thể Lao Động: Tổ chức đại diện tập thể lao động đóng một vai trò quan trọng làm người đại diện theo pháp luật cho tập thể người lao động trong các vụ án lao động. Trách nhiệm của họ không chỉ là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của từng cá nhân thành viên mà còn là đại diện cho toàn bộ cộng đồng lao động khi quyền lợi chung bị xâm phạm.
Trong những trường hợp khi nhiều người lao động cùng đối mặt với vi phạm từ phía người sử dụng lao động, tổ chức đại diện tập thể lao động đưa ra giải pháp linh hoạt. Cụ thể, khi các yêu cầu của nhiều người lao động trùng nhau, họ có thể thống nhất và ủy quyền cho một đại diện của tổ chức đại diện tập thể lao động. Điều này giúp tối ưu hóa hiệu quả quá trình tố tụng, giảm bớt gánh nặng pháp lý cho cá nhân và đồng thời đảm bảo tính đồng nhất và mạnh mẽ trong lời kêu gọi bảo vệ quyền lợi của toàn bộ nhóm lao động.
Tổ chức đại diện tập thể lao động không chỉ là người đứng ra bảo vệ quyền lợi của người lao động mà còn là đối tác quan trọng trong việc duy trì sự cân bằng và công bằng trong mối quan hệ lao động, đóng góp vào việc xây dựng một môi trường lao động tích cực và bền vững.
- Người Đại Diện Theo Ủy Quyền: Người đại diện theo ủy quyền theo quy định của Bộ luật dân sự là người đại diện trong tố tụng dân sự được ủy quyền. Đối với vụ án ly hôn, đương sự không được ủy quyền cho người khác thay mặt mình tham gia tố tụng. Trường hợp cha, mẹ, hoặc người thân thích khác yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật hôn nhân và gia đình, họ sẽ là người đại diện trong quá trình tố tụng.
Các quy định chi tiết trong Điều 85 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 không chỉ đặt ra một cơ sở pháp lý mà còn xác định rõ vai trò và loại người đại diện trong quá trình tố tụng dân sự. Điều này tạo ra một nền tảng vững chắc, đảm bảo tính minh bạch và công bằng, cung cấp hệ thống pháp lý chặt chẽ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tất cả các bên liên quan.
Với sự rõ ràng của quy định, người đại diện trong tố tụng dân sự được chia thành hai loại chính: người đại diện theo pháp luật và người đại diện theo ủy quyền. Quy định này mở ra sự linh hoạt và đồng thời thiết lập rõ ràng những hạn chế cụ thể, chẳng hạn như trường hợp bị hạn chế quyền đại diện theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, quy định cũng làm rõ về vai trò của tổ chức đại diện tập thể lao động, đặc biệt trong vụ án lao động. Điều này không chỉ cung cấp sự bảo vệ cho quyền lợi của từng cá nhân lao động mà còn thể hiện vai trò quan trọng của tổ chức đại diện tập thể lao động trong bảo vệ quyền lợi chung.
Tổng cộng, những quy định chi tiết này trong Điều 85 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 không chỉ là bước quan trọng trong việc xây dựng hệ thống pháp lý mạnh mẽ mà còn là cơ sở để bảo vệ và đảm bảo công bằng cho tất cả các bên tham gia trong quá trình tố tụng dân sự.

2. Những trường hợp nào không được làm người đại diện?

Trong hệ thống pháp luật, Điều 87 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định rõ về những trường hợp không được phép làm người đại diện, nhằm đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong quá trình tố tụng. Quy định này bao gồm các điểm chính sau:
Người Được Cấm Làm Người Đại Diện:
   Những người sau đây không được phép làm người đại diện theo pháp luật:
   - Nếu họ là đương sự trong cùng một vụ việc với người được đại diện và quyền, lợi ích hợp pháp của họ đối lập với quyền, lợi ích hợp pháp của người được đại diện.
   - Nếu họ đang là người đại diện theo pháp luật cho một đương sự khác và quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự đó đối lập với quyền, lợi ích hợp pháp của người được đại diện trong cùng một vụ việc.
Áp Dụng Đối với Đại Diện Theo Ủy Quyền:
   Quy định tại khoản 1 của Điều này cũng áp dụng đối với trường hợp đại diện theo ủy quyền trong tố tụng dân sự. Điều này nhấn mạnh sự cẩn trọng trong việc chọn lựa người đại diện, đặc biệt là khi có sự đối lập giữa quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.
Cấm Cán Bộ, Công Chức Trong Cơ Quan Tòa Án, Kiểm Sát, Công An:
   Cán bộ, công chức trong các cơ quan Tòa án, Kiểm sát, Công an không được phép làm người đại diện trong tố tụng dân sự, trừ trường hợp họ tham gia tố tụng với tư cách là người đại diện cho cơ quan của họ hoặc với tư cách là người đại diện theo pháp luật. Điều này nhằm đảm bảo độc lập và tính chính xác của quá trình tố tụng, tránh tình trạng xung đột lợi ích.
Những quy định này không chỉ tăng cường sự minh bạch trong hệ thống pháp luật mà còn giúp đảm bảo rằng người đại diện được chọn lựa là những cá nhân có đạo đức, không có xung đột lợi ích và có khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách công bằng và chính xác.
 

3. Có thể đề nghị chỉ định người đại diện trong tố tụng dân sự được không?

Điều 88 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 đặt ra quy định cụ thể về việc chỉ định người đại diện trong tố tụng dân sự, nhằm bảo đảm quyền lợi và sự công bằng cho các bên có đặc điểm đặc biệt như sau:
- Người Chưa Thành Niên, Mất Năng Lực Hành Vi Dân Sự, Hoặc Bị Hạn Chế Năng Lực: Trong quá trình tố tụng dân sự, nếu có đương sự là người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, hoặc người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi mà không có người đại diện hoặc người đại diện theo pháp luật của họ thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 1 của Điều 87 của Bộ luật này, Tòa án có trách nhiệm chỉ định người đại diện để tham gia tố tụng. Điều này giúp đảm bảo rằng những bên liên quan có đặc điểm đặc biệt sẽ được đại diện một cách đúng đắn và công bằng trong quá trình tố tụng.
- Vụ Việc Lao Động Đối Với Người Chưa Thành Niên: Đối với vụ việc lao động mà có đương sự thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 của Điều này hoặc người lao động là người chưa thành niên mà không có người đại diện và Tòa án không thể chỉ định được người đại diện theo quy định tại khoản 1 của Điều này, Tòa án sẽ chỉ định tổ chức đại diện tập thể lao động để đại diện cho người lao động đó. Điều này nhấn mạnh vai trò quan trọng của tổ chức đại diện tập thể lao động trong việc bảo vệ quyền lợi của người lao động, đặc biệt là khi họ là nhóm có đặc điểm đặc biệt như người chưa thành niên.

Điều 21 Bộ luật Dân sự 2015 tại khoản 1 quy định rõ ràng về định nghĩa của người chưa thành niên, đó là những người chưa đủ 18 tuổi. Dựa trên quy định này, người chưa thành niên có hoàn toàn quyền được Tòa án chỉ định người đại diện để tham gia tố tụng theo quy định tại khoản 1 của Điều 88 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Trong trường hợp người chưa thành niên, việc chỉ định người đại diện là một biện pháp bảo vệ quan trọng để đảm bảo rằng họ được đại diện một cách thích hợp và có sự chăm sóc đặc biệt trong quá trình tố tụng. Quy định này giúp bảo vệ quyền và lợi ích của người chưa thành niên, đồng thời đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong hệ thống tố tụng dân sự. Do đó, có thể yên tâm và tin tưởng vào quy trình pháp lý, với sự hỗ trợ đầy đủ từ người đại diện được Tòa án chỉ định

Xem thêm bài viết: Người đại diện là gì ? Thời hạn đại diện theo quy định luật dân sự

Liên hệ đến hotline 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn pháp luật