1. Đề xuất hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc quản lý đối với tiền ảo

Đề xuất hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc quản lý đối với tiền ảo là nội dung tại Quyết định 2146/QĐ-BTC ngày 12/11/2021 về Kế hoạch tổng thể tại đề án “Quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử tại Việt Nam".

Theo Quyết định nêu trên, Bộ Tài chính yêu cầu các đơn vị phối hợp với Bộ Tư pháp, Ngân hàng Nhà nước để xây dựng cơ sở cho việc quản lý tiền ảo phù hợp với thông lệ quốc tế để tránh những vấn đề về trốn thuế, rửa tiền thuế.

Nhiệm vụ này sẽ do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (Bộ Tài chính) chủ trì, phối hợp với Vụ Pháp chế (Bộ Tài chính) Tổng cục Thuế.

Theo quy định tại Công văn 5747/NHNN-PC của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ngày 21/07/2017 gửi văn phòng chính phủ đã khẳng định:

- Tiền ảo nói chung và Bitcoin, Litecoin nói riêng không phải là tiền tệ và không phải là phương tiện thanh toán hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam. Việc phát hành, cung ứng và sử dụng tiền ảo nói chung và Bitcoin, Litecoin nói riêng (phương tiện thanh toán không hợp pháp) làm tiền tệ hoặc phương tiện thanh toán là hành vi bị cấm. Chế tài xử lý hành vi này đã được quy định tại Nghị định 88/2019/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng và Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017)

Bên cạnh đó, Quyết định 2164/QĐ-BTC cũng đề xuất sửa đổi một số Luật chuyên ngành và Nghị định hướng dẫn có liên quan như:

- Phối hợp với Ngân hàng Nhà nước đề xuất sửa đổi Luật Các tổ chức tín dụng 2010;

- Phối hợp với Bộ Công an đề xuất sửa đổi Luật An ninh mạng 2018;

- Phối hợp với Ngân hàng Nhà nước để đề xuất sửa đổi Nghị định 117/2018/NĐ-CP về việc giữ bí mật, cung cấp thông tin khách hàng của các tổ chức tín dụng;

- Phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông đề xuất sửa đổi Nghị định 72/2013/NĐ-CP về quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ mạng Internet và thông tin trên mạng và Nghị định 49/2017/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và tần số vô tuyến điện.

- Phối hợp với Bộ Công thương để đề xuất sửa đổi Nghị định 52/2013/NĐ-CP và Nghị định 85/2021/NĐ-CP về thương mại điện tử.

2. Nhận định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về hoàn thiện hành lang pháp lý đối với tiền ảo

Để phù hợp với điều kiện thực tiễn Việt Nam, một số khuyến nghị như công nghệ mới (tài sản ảo), cá nhân có ảnh hưởng chính trị trong nước chưa đưa ngay vào dự thảo Luật hoặc một số khuyến nghị khác sẽ được sửa đổi tại các quy định pháp luật khác có liên quan.

Cần làm rõ để tạo hành lang pháp lý kiểm soát những hành vi có thể lợi dụng thông qua rửa tiền để tài trợ khủng bố, chuyển đổi tiền thu được từ các hoạt động bất hợp pháp thành tiền séc hoặc chuyển qua các tài khoản thông qua việc mua bán, trao đổi tiền ảo, nhất là các đối tượng có yếu tố nước ngoài; tạo cơ sở pháp lý cho các cơ quan có thẩm quyền quản lý, thanh tra, giám sát các hoạt động có rủi ro về rửa tiền và tài trợ khủng bố.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng các hoạt động mua bán, trao đổi các tài sản ảo tại Việt Nam hiện nay được thực hiện thông qua các sàn giao dịch tiền ảo, tài sản ảo quốc tế hoặc thông qua hình thức thỏa thuận trực tiếp tiềm ẩn nhiều rủi ro về rửa tiền cũng như rủi ro cho chính cá nhân tham gia, do đó, việc nghiên cứu, đề xuất xây dựng các quy định pháp luật điều chỉnh về hoạt động mua bán, trao đổi tài sản ảo cũng như các biện pháp phòng chống rửa tiền thông qua các hoạt động này là cần thiết.

Như vậy, để có căn cứ bổ sung quy định liên quan đến tiền ảo, tài sản ảo cũng như hoạt động khác có thể phát sinh trong tương lai, vừa bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành, vừa bảo đảm sự chặt chẽ trong quy định pháp luật, dự thảo Luật đã quy định theo hướng giao Chính phủ quy định các hoạt động mới phát sinh có rủi ro về rửa tiền chưa được quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 4 của đối tượng báo cáo sau khi được sự đồng ý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Đồng thời, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ sớm xây dựng và hoàn thiện hành lang pháp lý đối với tiền ảo, tài sản ảo nhằm ngăn ngừa và giảm thiểu các rủi ro tiền ảo nói riêng và rủi ro tài chính nói chung.

Về nghĩa vụ của đối tượng báo cáo, để bảo đảm tính khả thi, tiếp thu ý kiến của đại biểu, trong quá trình chỉnh lý dự thảo Luật, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo, rà soát giảm bớt trách nhiệm của đối tượng báo cáo là cá nhân, doanh nghiệp siêu nhỏ trong việc xây dựng quy định nội bộ, giảm 4/10 nội dung so với các đối tượng khác.

Đồng thời, để tránh phát sinh nhiều chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho các đối tượng báo cáo, dự thảo Luật đã có một số quy định như: cho phép đối tượng báo cáo có thể khai thác thông tin trong các cơ sở dữ liệu quốc gia theo quy định của pháp luật, thông qua cơ quan nhà nước có thẩm quyền, tổ chức khác hoặc bên thứ ba quy định tại Luật này để đối chiếu, xác minh thông tin do khách hàng cung cấp , được gửi dữ liệu điện tử hoặc báo cáo qua fax, điện thoại, thư điện tử trong trường hợp cần thiết, điều chỉnh thời hạn gửi báo cáo giao dịch đáng ngờ từ 2 ngày làm việc lên 3 ngày làm việc...

3. Việt Nam chưa có quy định pháp lý điều chỉnh với tiền điện tử, tiền ảo

Hiện nay, theo Công văn 5747/NHNN-PC của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ngày 21/07/2017 gửi Văn phòng Chính phủ đã khẳng định:

Như vậy, Việt Nam chưa có quy định pháp lý điều chỉnh hoạt động phát hành, mua bán, trao đổi tiền ảo, tài sản ảo, cũng chưa quy định đơn vị chính thức quản lý việc phát hành và giao dịch các đồng tiền ảo, tài sản ảo.

Các hoạt động mua bán, trao đổi các đồng tiền ảo do một số cá nhân tại Việt Nam thực hiện thông qua các sàn giao dịch tiền ảo quốc tế như Binance, Coinbase… hoặc thông qua hình thức thỏa thuận trực tiếp tiềm ẩn rất nhiều rủi ro.

Nghiên cứu, thí điểm sử dụng tiền ảo dựa trên công nghệ blockchain:

Nghiên cứu, xây dựng và thí điểm sử dụng tiền ảo dựa trên công nghệ chuỗi khối (blockchain) là một trong những giải pháp để thực hiện Chiến lược phát triển Chính phủ điện tử hướng tới Chính phủ số giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 ban hành kèm theo Quyết định 942/QĐ-TTg ngày 15/6/2021.

Cụ thể, Thủ tướng giao Ngân hàng Nhà nước chủ trì nghiên cứu, xây dựng và thí điểm sử dụng tiền ảo dựa trên công nghệ chuỗi khối (blockchain). Thời gian thực hiện: 2021-2023.

Xem thêm: Năm 2023, Cấm phát hành, cung ứng và sử dụng tiền ảo bitcoin

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Đề xuất hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc quản lý đối với tiền ảo mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!