1. Điều kiện và những yêu cầu thực hiện đối với chăm sóc thay thế để đảm bảo duy trì liên hệ

Trong Luật Trẻ em 2016 về vấn đề điều kiện chăm sóc thay thế phải đảm bảo các yêu cầu như:

- Phải dựa trên nhu cầu , hoàn cảnh, giới tính, dân tộc, tôn giáo, ngôn ngữ của trẻ em và đảm bảo quyền của trẻ em

- Bảo đảm an toàn cho trẻ em, bảo đảm ổn định, liên tục và gắn kết giữa trẻ em với người chăm sóc trẻ em

- Phải xem xét ý kiến, nguyện vọng, tình cảm, thái độ của trẻ em tuỳ theo độ tuổi và mức độ trưởng thành của trẻ em;

- Ưu tiên trẻ em được chăm sóc thay thế bởi người thân thích. Trường hợp trẻ em có em, anh, chị ruột thì được ưu tiên sống cùng nhau.

- Bảo đảm duy trì liên hệ, đoàn tự giữa trẻ em với cha, mẹ, các thành viên khác trong gia đình khi đủ điều kiện, trừ trường hợp việc liên hệ, đoàn tụ không đảm bảo an toàn, không vì lợi ích tốt nhất của trẻ em.

Đồng thời căn cứ vào khoản 1 Điều 63 thì cũng quy định điều kiện chăm sóc thay thế phải được sự đồng ý bằng văn bản của người giám hộ đó.

Như vậy, việc quyết định giao chăm sóc thay thế phải đảm bảo duy trì liên hệ, đoàn tụ giữ trẻ em với cha, mẹ, các thành viên khác trong gia đình khi đủ điều kiện, trừ trường hợp việc liên hệ, đoàn tụ không đảm bảo an toàn, không vì lợi ích tốt nhất của trẻ em. 

 

2. Phải được sự đồng ý của người giám hộ khi quyết định giao chăm sóc thay thế không?

* Các trường hợp trẻ em cần phải chăm sóc thay thế

- Trẻ em mồ côi cả cha và mẹ:

+ Trẻ em mồ côi cả cha và mẹ không có người chăm sóc

+ Trẻ em mồ côi cả cha và mẹ được nuôi dưỡng trong cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em hoặc cơ sở trợ giúp xã hội

+ Trẻ em mồ côi cả cha và mẹ sống với người thân thích

+ Trẻ em mồ côi cả cha và mẹ được nhận chăm sóc thay thế bởi cá nhân, gia đình không phải người thân thích, trừ trường hợp được nhận làm con nuôi.

- Trẻ em bị bỏ rơi:

+ Trẻ em bị bỏ rơi chưa được chăm sóc thay thế

+ Trẻ em bị bỏ rơi được chăm sóc thay thế.

- Trẻ em không nơi nương tựa:

+ Trẻ em mồ cô cha hoặc mẹ và người còn lại mất tích 

+ Trẻ em mồ côi cha hoặc mẹ và người còn lại đang chấp hành án phạt tù tại trại giam hoặc đang chấp hành quyết định đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc

+ Trẻ em có cả cha và mẹ mất tích 

+ Trẻ em có cha hoặc mẹ mất tích theo quy định và người còn lại đang hưởng chế chăm sóc, nuôi dưỡng tại cơ sở trợ giúp xã hội

+ Trẻ em có cha hoặc mẹ mất tích theo quy định của pháp luật và người còn lại đang chấp hành án phạt tù tại trại giam hoặc đang chấp hành quyết định đưa vào cơ sở giá dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc.

+ Trẻ em có cả cha và mẹ không còn khả năng chắm sóc trẻ em.

+ Trẻ em có cả cha và mẹ đang chấp hành án phạt tù trại giam hoặc đang chấp hành quyết định đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc 

+ Trẻ em có cha hoặc mẹ đang hưởng chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng tại cơ sở tợ giúp xã hội và người còn lại đang chấp hành án phạt tù tại trại giam hoặc đang chấp hành quyết định đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc.

+ Trẻ em sống trong gia đình có cả cha và mẹ trong độ tuổi trẻ em

+ Trẻ em có cả cha và mẹ bị hạn chế quyền làm cha mẹ hoặc tạm thời các ly khỏi cha hoặc mẹ quy định của pháp luật.

- Trẻ em không thể sống cùng cha, mẹ vì sự an toàn của trẻ em ; cha, mẹ khống có khả năng bảo vệ, nuôi dưỡng trẻ em hoặc chính là người xâm hại trẻ em.

- Trẻ em bị ảnh hưởng của thiên tai, thảm hoạ, xung đột vũ trang cần được ưu tiên bảo vệ

- Trẻ em lánh nạn, tị nạn chưa xác định được cha mẹ.

Đồng thời căn cứ về điều kiện chăm sóc thay thế  tại điểm a khoản 1 Điều 60 đã nêu ở mục 1 thì có thể đưa ra quyết định giao chăm sóc thay thế phải được sự đồng ý của người giám hộ đối với những trẻ em mồ côi cả cha và mẹ, trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em không nơi nương tựa.

 

3. Có phải lấy ý kiến của trẻ em khi cơ sở trợ giúp xã hội chuyển đến gia đình nhận chăm sóc thay thế?

- Theo quy định tại Điều 67 Luật trẻ em 2016 và khoản 4 Điều 42 Nghị định 56/2017/NĐ-CP, trẻ em được nhận chăm sóc thay thế tại cơ sở trợ giúp xã hội trong các trường hợp sau:

+ Trong thời gian làm thủ tục để trẻ em được cá nhân, gia đình nhận chăm sóc thay thế

+ Không lựa chọn được cá nhân, gia đình nhận chăm sóc thay thế

+ Cần bố trí nơi tạm trú an toàn, cách ly trẻ em khỏi môi trường, đối tượng đe doạ hoặc đang có hành vi bạo lực, bóc lột trẻ em

+ Trong trường hợp khẩn cấp phải cách ly trẻ em khỏi cha, mẹ, người chăm sóc trẻ em nhưng chưa được lựa chọn được cá nhân, gia đình nhận chăm sóc thay thế.

Và theo như quy định tại Điều 45 Nghị định 56/2017/NĐ-CP thì người đứng đầu cơ sở trợ giúp xã hội có trách nhiệm phối hợp với Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của cá nhan, gia đình nhận chăm sóc thay thế thông báo tình hình của trẻ em cho cá nhân, gia đình nhận chăm sóc thay thế, tổ chức cho cá nhân, gia đình nhận chăm sóc thay thế để trẻ em làm quen với môi trường mới

Và phải lấy ý kiến, nguyện vọng của trẻ em về cá nhân, gia đình nhận chăm sóc thay thế trong trường hợp trẻ em từ đủ 7 tuổi trở lên.

 

4. Các trường hợp thay đổi người giám hộ

* Thay đổi người giám hộ: 

- Người giám hộ không đủ các điều kiện giám hộ

- Người giám hộ là cá nhân chết hoặc bị Toà án tuyên bố mất tích, tổ chức làm giám hộ chấm dứt hoạt động

- Người giám hộ vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ giám hộ

- Người giám hộ đề nghị được thay đổi và có người khác nhận làm giám hộ

*Trong trường hợp thay đổi người giám hộ đương nhiên thì những người còn lại là người giám hộ đương nhiên; nếu không có người giám hộ đương nhiên thì việc cử người giám hộ được thực hiện theo quy định về cử người giám hộ

* Chuyển giao giám hộ của người giám hộ được cử

- Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày có người giám hộ mới, người đã thực hiện việc giám hộ phải chuyển giao giám hộ cho người thay thế mình.

- Việc chuyển giao giám hộ phải được thành lập thành văn bản, trong đó ghi rõ lý do chuyển giao và tình trạng tài sản của người được giám hộ tại thời điểm chuyển giao. Người cử giám hộ, người giám sát việc giám hộ chứng kiến việc chuyển giao giám hộ

- Trường hợp thay đổi người gíam hộ vì lý do người giám hộ là cá nhân chết, bị Toà án tuyên bố hạn chế năng lực hành vi dân sự, mất năng lực hành vi dân sự, mất tích; tổ chức làm giám hộ chấm dứt hoạt động thì người cử người giám hộ lập biên bản, ghi rõ tình trạng tài sản của người được giám hộ, quyền, nghĩa vụ phát sinh trong quá trình thực hiện việc giám hộ để chuyển giao cho người giám hộ mới với sự chứng kiến của người giám sát việc giám hộ

- Việc chuyển giao giám hộ phải được Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi cư trú của người giám hộ mới công nhận.

Trên đây là nội dung pháp lý liên quan đến vấn đề đối tượng cần sự đồng ý của giám hộ khi quyết định giao chăm sóc thay thế. Nếu quý khách còn thắc mắc xin vui lòng liên hệ đến phòng tư vấn trực tuyến theo đường hotline 19006162 hoặc gửi thông tin đến địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn. Ngoài ra, có thể tham khảo: Thay đổi người giám hộ và quy định về thay đổi giám hộ. Công ty Luật Minh Khuê xin chân thành cảm ơn sự hợp tác của quý khách.