1. Lĩnh vực giám định tư pháp lao động, người có công từ 01/3/2024

Theo quy định tại Điều 2, Khoản 1 của Luật Giám định Tư pháp năm 2012 đã được sửa đổi và bổ sung vào năm 2020, giám định tư pháp là quá trình mà người giám định tư pháp sử dụng kiến thức, công cụ, phương pháp khoa học, kỹ thuật, và kinh nghiệm nghề nghiệp để đưa ra các kết luận chuyên môn về những vấn đề liên quan đến các hoạt động như khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự, cũng như giải quyết các vụ việc dân sự và hành chính theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng hoặc theo yêu cầu của bên yêu cầu giám định. Quá trình này đòi hỏi sự chính xác, kỹ luật và chuyên môn cao để đưa ra các kết luận và khẳng định pháp lý có tính khách quan và minh bạch. Công việc của giám định viên tư pháp đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo công bằng và tính hợp lý trong quá trình xử lý vụ án và giải quyết tranh chấp pháp lý.

Theo quy định của Điều 3 trong Thông tư số 18/2023/TT-BLĐTBXH, các lĩnh vực giám định tư pháp liên quan đến lao động, người có công và xã hội bao gồm các lĩnh vực cụ thể sau: Lao động và tiền lương; Việc làm; Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; Giáo dục nghề nghiệp (trừ sư phạm); An toàn và vệ sinh lao động; Người có công; Bảo trợ xã hội; Trẻ em; Phòng chống tệ nạn xã hội; Bình đẳng giới; Bảo hiểm xã hội. Trong đó, đối với việc giám định trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp được thực hiện bởi Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo quy định tại Thông tư số 23/2022/TT-BLĐTBXH ngày 25/1/2022 của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.

Theo quy định tại Điều 3 của Luật Giám định tư pháp 2012 đã được sửa đổi, bổ sung vào năm 2020, việc thực hiện giám định tư pháp phải tuân thủ các nguyên tắc sau: Tuân thủ pháp luật, tuân theo các quy chuẩn chuyên môn và quy trình giám định; Trung thực, chính xác, khách quan, vô tư và thực hiện đúng thời hạn; Chỉ kết luận về chuyên môn những vấn đề trong phạm vi được yêu cầu; Chịu trách nhiệm pháp lý về các kết luận giám định. Do đó, việc giám định tư pháp phải được thực hiện dựa trên nguyên tắc tuân thủ pháp luật, quy chuẩn chuyên môn và quy trình giám định; trung thực, chính xác, khách quan, vô tư và đảm bảo kịp thời. Đồng thời, chỉ những vấn đề được yêu cầu mới được kết luận và chịu trách nhiệm pháp lý đối với các kết luận giám định.

 

2. Thủ tục bổ nhiệm giám định tư pháp lao động, người có công

Dựa trên các tiêu chuẩn được quy định trong Điều 6 của Thông tư số 18/2023/TT-BLĐTBXH, người đứng đầu đơn vị thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phải chịu trách nhiệm trong việc chọn lựa người có đủ điều kiện và gửi hồ sơ đến Vụ Pháp chế tổng hợp.

Người đứng đầu đơn vị thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phải chịu trách nhiệm trong việc chọn lựa người có đủ điều kiện và gửi hồ sơ đến Vụ Pháp chế tổng hợp. Vụ Pháp chế tổng hợp, dưới sự chủ trì và phối hợp của Vụ Tổ chức cán bộ, sẽ kiểm tra hồ sơ đề xuất sau khi nhận được và trình Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ra quyết định về việc bổ nhiệm giám định viên tư pháp. Quá trình này thường được thực hiện dưới sự chủ trì và phối hợp của Vụ Tổ chức cán bộ để đảm bảo tính chuyên môn và công bằng trong việc chọn lựa và bổ nhiệm giám định viên tư pháp. Quy trình này giúp đảm bảo rằng các giám định viên tư pháp được bổ nhiệm đều đảm bảo đủ điều kiện chuyên môn và được lựa chọn một cách công bằng.

Thời hạn cho quyết định này là 10 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ đầy đủ và hợp lệ. Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ trình đầy đủ, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội sẽ ra quyết định bổ nhiệm giám định viên tư pháp dựa trên kiểm tra và đánh giá của Vụ Pháp chế tổng hợp. Sau khi có quyết định bổ nhiệm từ Bộ trưởng, Vụ Pháp chế tổng hợp sẽ gửi danh sách giám định viên tư pháp đến Trung tâm Công nghệ thông tin thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội để đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.

Dựa trên quyết định bổ nhiệm của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Vụ Pháp chế tổng hợp sẽ gửi danh sách giám định viên tư pháp đến Trung tâm Công nghệ thông tin thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội để đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Quy trình này đảm bảo sự minh bạch và công khai trong việc công bố danh sách giám định viên tư pháp mới đã được bổ nhiệm, giúp cộng đồng và các bên liên quan có thể tiếp cận thông tin và biết được ai là những người được phê duyệt và đảm nhiệm các vị trí này.

 

3. Việc tiếp nhận trưng cầu giám định tư pháp, đối tượng giám định, tài liệu và đồ vật liên quan

Căn cứ theo quy định tại Điều 13 Thông tư 18/2023/TT-BLĐTBXH, việc tiếp nhận trưng cầu giám định tư pháp, đối tượng giám định, tài liệu, đồ vật có liên quan (nếu có) có các trường hợp và quy trình khác nhau như sau:

- Trường hợp trưng cầu giám định tư pháp gửi đến Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội: Trình tự tiếp nhận trưng cầu giám định tư pháp được thực hiện theo quy định về tiếp nhận văn bản đến của Quy chế văn thư và lưu trữ của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Sau khi nhận được phân công, xử lý từ Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đối với vụ việc giám định tư pháp, Vụ Pháp chế chủ trì, phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ để lựa chọn và trình Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội để phân công giám định viên tư pháp, người giám định tư pháp theo vụ việc hoặc tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc hoặc thành lập Hội đồng giám định.

- Trong trường hợp trưng cầu giám định tư pháp được gửi đến đơn vị thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, việc tiếp nhận trưng cầu giám định được thực hiện theo trình tự và thủ tục tiếp nhận văn bản đến của đơn vị. Người đứng đầu đơn vị thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội sẽ phân công giám định viên tư pháp, người giám định tư pháp theo vụ việc phù hợp với nội dung của trưng cầu giám định. Điều này đảm bảo rằng người được phân công có chuyên môn và kinh nghiệm phù hợp để thực hiện quá trình giám định tư pháp đối với vụ việc cụ thể.

- Trong trường hợp trưng cầu giám định tư pháp được gửi trực tiếp đến giám định viên tư pháp, người giám định tư pháp theo vụ việc, họ sẽ tiếp nhận và xử lý theo quy định của pháp luật. Điều này bao gồm việc thực hiện các quy trình, thủ tục cần thiết để tiếp nhận và xử lý trưng cầu giám định tư pháp một cách đúng đắn và chính xác. Đồng thời, việc giao, nhận trực tiếp hồ sơ và đối tượng trưng cầu giám định phải được lập thành biên bản theo quy định tại Điều 27 của Luật Giám định tư pháp. Biên bản này sẽ ghi lại thông tin về việc tiếp nhận hồ sơ và đối tượng trưng cầu giám định, đảm bảo tính minh bạch và rõ ràng trong quá trình làm việc.

Quy trình này giúp đảm bảo tính minh bạch và chính xác trong việc tiếp nhận và xử lý các trưng cầu giám định tư pháp, đồng thời đảm bảo người thực hiện có đủ chuyên môn và kinh nghiệm để thực hiện quá trình giám định tư pháp đối với từng vụ việc cụ thể.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Trình tự miễn nhiệm thẻ giám định viên tư pháp lĩnh vực lao động? Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!