Những chế độ đối với người giám định tư pháp theo vụ việc

1. Căn cứ pháp lý về người giám định tư pháp

- Luật Giám định tư pháp năm 2012 quy định về giám định viên tư pháp; tổ chức giám định tư pháp; người giám định tư pháp theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc; hoạt động giám định tư pháp; chi phí giám định tư pháp, chế độ, chính sách trong hoạt động giám định tư pháp và trách nhiệm của cơ quan nhà nước đối với tổ chức, hoạt động giám định tư pháp.

- Luật Giám định tư pháp sửa đổi, bổ sung năm 2020 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp năm 2012

- Thông tư 09/2023/TT-BTP quy định về phạm vi các việc giám định tư pháp trong lĩnh vực tư pháp; giám định viên tư pháp, người giám định tư pháp theo vụ việc, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc, Hội đồng giám định tư pháp; tiếp nhận, thực hiện giám định tư pháp; áp dụng quy chuẩn chuyên môn cho hoạt động giám định tư pháp; thời hạn giám định tư pháp; hồ sơ, lưu trữ hồ sơ giám định tư pháp.

2. Quy định về người giám định tư pháp theo vụ việc

Căn cứ theo Điều 18 của Luật Giám định tư pháp 2012, quy định cụ thể về người giám định tư pháp theo vụ việc như sau:

- Công dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam, nếu đáp ứng các tiêu chí sau đây, có thể được lựa chọn làm giám định tư pháp theo vụ việc: Có sức khỏe và phẩm chất đạo đức tốt; Có trình độ đại học trở lên và ít nhất 05 năm kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực chuyên môn đã đào tạo.

- Trường hợp người không có trình độ đại học nhưng có kiến thức chuyên sâu và nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực cần giám định cũng có thể được lựa chọn.

- Người giám định tư pháp theo vụ việc thực hiện giám định theo yêu cầu và trưng cầu theo quy định của Luật. Họ có quyền và nghĩa vụ theo các khoản 1, 2, 3, 6 và 7 Điều 11 của Luật này.

Như vậy, để trở thành người giám định tư pháp theo vụ việc, công dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam phải đáp ứng các tiêu chí nêu trên. Căn cứ vào nhu cầu giám định thực tế trong hoạt động tố tụng, Thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ Tư pháp sẽ chủ trì, phối hợp với Cục Bổ trợ tư pháp để lựa chọn người đáp ứng đủ tiêu chuẩn theo quy định tại Điều 18 Luật Giám định tư pháp. Hồ sơ đề nghị sẽ được lập để Bộ trưởng Bộ Tư pháp công nhận người giám định tư pháp theo vụ việc. Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp cũng sẽ lựa chọn đơn vị chuyên môn đáp ứng điều kiện theo quy định tại khoản 1 Điều 19 Luật Giám định tư pháp và Điều 5 Thông tư này, đề nghị Bộ trưởng Bộ Tư pháp công nhận tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc. Đối với nhu cầu giám định tại địa phương, Giám đốc Sở Tư pháp sẽ rà soát và lựa chọn người có đủ tiêu chuẩn theo Điều 18 Luật Giám định tư pháp, cùng với đơn vị chuyên môn đáp ứng điều kiện theo khoản 1 Điều 19 Luật Giám định tư pháp và Điều 5 Thông tư 09/2023/TT-BTP, để đề nghị Ủy ban nhân dân cấp tỉnh công nhận người giám định tư pháp theo vụ việc và tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc.

3. Chế độ đối với người giám định tư pháp theo vụ việc

Căn cứ vào quy định tại khoản 1 Điều 37 Luật Giám định tư pháp 2012, được bổ sung bởi khoản 21 Điều 1 Luật Giám định tư pháp sửa đổi 2020, chế độ đối với người giám định tư pháp và người tham gia giám định tư pháp được quy định như sau:

- Giám định viên tư pháp, người giám định tư pháp theo vụ việc, và người giúp việc cho người giám định tư pháp đang nhận lương từ ngân sách nhà nước sẽ được bồi dưỡng giám định tư pháp trong trường hợp thực hiện nhiệm vụ liên quan đến khám nghiệm, mổ, hoặc khai quật tử thi.

- Hoạt động giám định tư pháp của công chức, viên chức, sĩ quan quân đội, sĩ quan công an nhân dân, quân nhân chuyên nghiệp, và công nhân quốc phòng là hoạt động công vụ. Các cơ quan, tổ chức quản lý trực tiếp có trách nhiệm đảm bảo thời gian và điều kiện cần thiết cho việc thực hiện giám định. Người thực hiện giám định sẽ được hưởng các chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật.

- Đối với những người giám định tư pháp không nhận lương từ ngân sách nhà nước, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc không do Nhà nước đảm bảo kinh phí sẽ thực hiện giám định dựa trên thỏa thuận với người trưng cầu và yêu cầu giám định.

- Ngoài bồi dưỡng giám định tư pháp theo vụ việc, giám định viên tư pháp chuyên trách thuộc tổ chức giám định tư pháp công lập còn được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề và các phụ cấp khác.

Theo quy định trên, người giám định tư pháp theo vụ việc có thể nhận bồi dưỡng giám định tư pháp cho nhiệm vụ của mình. Những nhiệm vụ này thường phức tạp và yêu cầu chuyên môn cao, có thể gặp áp lực tâm lý lớn, đòi hỏi điều kiện làm việc đặc biệt và đôi khi không thuận lợi, ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm lý của người thực hiện. Việc bồi dưỡng nhằm khuyến khích người thực hiện nhiệm vụ, tạo động lực cho họ làm việc hiệu quả hơn. Đây là một phần trong chính sách bảo vệ và thúc đẩy hoạt động giám định tư pháp, đảm bảo chất lượng và tính chính xác trong công tác này.

4. Vai trò của việc đảm bảo chế độ và quyền lợi cho người giám định tư pháp

Vai trò của việc đảm bảo chế độ và quyền lợi cho người giám định tư pháp Khuyến khích chất lượng công việc bao gồm:

- Đảm bảo chế độ và quyền lợi sẽ tạo động lực cho người giám định tư pháp thực hiện công việc một cách chuyên nghiệp. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giám định mà còn góp phần vào việc bảo vệ quyền lợi của công dân và đảm bảo công bằng trong quá trình xét xử. Khi người giám định được hỗ trợ đầy đủ về chế độ bồi dưỡng, họ sẽ có thêm động lực để cống hiến và hoàn thành nhiệm vụ với trách nhiệm cao nhất.

- Bảo vệ quyền lợi hợp pháp: Người giám định tư pháp cần được bảo vệ quyền lợi để thực hiện nhiệm vụ mà không bị áp lực hay can thiệp từ bên ngoài. Khi được bảo vệ quyền lợi, giám định viên có thể làm việc công tâm, đảm bảo chất lượng và tính chính xác trong kết quả giám định, từ đó góp phần vào việc duy trì công lý và sự công bằng trong hệ thống pháp luật.

- Tăng cường trách nhiệm: Khi có chế độ rõ ràng, người giám định sẽ nhận thức được trách nhiệm của mình, từ đó thực hiện đúng các quy định và quy trình giám định.

- Thu hút nhân tài: Các chế độ đãi ngộ tốt sẽ giúp thu hút và giữ chân những nhân viên có chuyên môn cao trong lĩnh vực giám định tư pháp. Khi người giám định được hưởng các quyền lợi hợp lý, họ sẽ có động lực hơn để cống hiến, từ đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Điều này không chỉ cải thiện hiệu quả công việc mà còn góp phần phát triển toàn diện hệ thống giám định tư pháp, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội.

- Tạo sự ổn định trong hoạt động giám định: Việc đảm bảo chế độ và quyền lợi giúp người giám định yên tâm công tác, tạo ra sự ổn định trong tổ chức và hoạt động giám định tư pháp.

- Nâng cao uy tín và trách nhiệm của tổ chức: Khi người giám định được đảm bảo quyền lợi, tổ chức giám định tư pháp sẽ được xã hội đánh giá cao hơn, từ đó nâng cao uy tín và trách nhiệm của đơn vị.

- Đảm bảo sự công bằng: Các chế độ đãi ngộ công bằng sẽ tạo ra một môi trường làm việc tích cực, giúp người giám định cảm thấy được tôn trọng và công nhận.

Việc đảm bảo chế độ và quyền lợi cho người giám định tư pháp không chỉ quan trọng đối với cá nhân người giám định mà còn có tác động tích cực đến toàn bộ hệ thống tư pháp, góp phần vào việc thực thi công lý và bảo vệ quyền lợi của công dân.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Cấp thẻ giám định viên tư pháp theo Luật giám định tư pháp? Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu trực tiếp tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!