1. Hiểu thế nào là hiệu quả kinh tế ?

Hiệu quả được xem là đánh giá qua kết quả thực hiện của hoạt động ở hiện tại so với kế hoạch dự kiến trước đó. Là khả năng sản xuất ra sản lượng hàng hóa và dịch vụ mong muốn hay kết quả được tạo ra theo khả năng mong muốn. Ngoài ra, khi hoạt động nào đó được xem là có hiệu quả thì hoạt động đó có kết quả mong muốn theo kỳ vọng, để lại ấn tượng sâu sắc, sinh động.

Kinh tế được hiểu là tổng thể những mối quan hệ có sự tương tác qua lại lẫn nhau giữa con người với con người, liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh nhằm tạo ra sản phẩm, hàng hóa để buôn bán, trao đổi trên thị trường. Kinh tế với nghĩa rộng bao gồm nhiều ngành nghề kinh doanh trong những lĩnh vực khác nhau được nhà nước thừa nhận như: công nghiệp, nông nghiệp, ngư nghiệp, tài chính ngân hàng, logistic…

Hiệu quả kinh tế (tiếng Anh là economic efficiency) là phương diện của quá trình sản xuất cho biết kết hợp nhân tố đầu vào cho phép tối thiểu hóa chi phí để sản xuất ra một mức sản lượng nhất định.

Hiệu quả kinh tế là một vấn đề quan trọng cả về lý thuyết và thực tiễn. Đảm bảo hiệu quả kinh tế là vấn đề bao trùm thể hiện chất lượng của toàn bộ công tác quản lý kinh tế vì suy cho cùng quản lý kinh tế là đảm bảo tạo ra kết quả cuối cùng, hiệu quả cuối cùng của mọi quá trình kinh tế.

Vào buổi bình minh của kinh tế học, trong đời sống kinh tế chính trị từ 500 năm trước công nguyên, các nhà tư tưởng Hy Lạp đã chú ý quan tâm đến hiệu quả, nhưng chủ yếu họ mới chỉ quan tâm đến phạm trù hiệu quả kinh tế

Tiền lãi được xem là đại diện của lợi nhuận, tức là coi hiệu quả là kết quả đạt được trong hoạt động kinh tế, là doanh thu và lợi nhuận, Sức lao động của con người trong mỗi quốc gia là nguồn gốc của sự giàu có và là vốn liếng đầu tiên tạo ra mọi của cải cần thiết cho đời sống xã hội.

Vì vậy để sản xuất có hiệu qua cần một sự phân công lao động trong các tổ chức, các ngành trong một quốc gia. Trong bản dự thảo phương pháp tính hệ thống chỉ tiêu hiệu quả kinh tế của viện nghiên cứu khoa học thuộc ủy ban kế hoạch nhà nước Liên Xô cũ da xem hiệu quả kinh tế là tốc độ để tăng thu nhập quốc dân và tổng sản phẩm xã hội.

Như vậy, ở đây hiệu quả được đồng nhất với chỉ tiêu phản ánh kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh hoặc nhịp độ tăng các chỉ tiêu đó. Rõ ràng các quan điểm này không hợp lý. Kết quả sản xuất kinh doanh có thể tăng do chi phí tăng hay mở rộng sử dụng các nguồn lực sản xuất. Nếu cùng một kết quả sản xuất mà có hai mức chi phí khác nhau thì quan điểm này có chung một hiệu quả.

Xem thêm: Hiệu quả sản xuất (productive efficiency) là gì?

 

2. Sự khác nhau giữa hiệu quả kinh tế và hiệu quả sản xuất kinh doanh:

2.1. Khái niệm về hiệu quả sản xuất kinh doanh và công thức tính

Hiệu quả sản xuất kinh doanh là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực để đạt được mục tiêu đã đặt ra, nó biểu hiện mối tương quan giữa kết quả thu được và những chi phí bỏ ra để có được kết quả đó, độ chênh lệch giữa hai đại lượng này càng lớn thì hiệu quả càng cao. Với khái niệm này thì hiệu quả sản xuất kinh doanh được đo lường theo cả tương đối và tuyệt đối.

Công thức dùng để đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh là : Hiệu quả = Kết quả đầu ra / Yếu tố đầu vào.

Công thức này phản ánh mỗi đơn vị đầu vào có khả năng tạo ra bao nhiêu đơn vị đầu ra và được dùng để xác định ảnh hưởng của hiệu quả sử dụng nguồn lực hay chi phí thường xuyên đến kết quả kinh tế.

Bên cạnh đó, để đo lường hiệu quả sản xuất kinh doanh cũng có thể sử dụng công thức:  Hiệu quả = Yếu tố đầu vào / Kết quả đầu ra

Trong công thức này lại phản ánh một đơn vị đầu ra cần bao nhiêu đơn vị đầu vào. Dựa vào công thức này nhà quản trị doanh nghiệp có thể xác định được quy mô tiết kiệm hay lãng phí nguồn lực và chi phí thường xuyên.

Các yếu tố đầu ra được đo lường bằng các chỉ tiêu như: Tổng doanh thu thuần, tổng lợi nhuận, lợi nhuận gộp,… Các yếu tố đầu vào bao gồm: lao động, máy móc thiết bị, nguyên vật liệu, vốn chủ sở hữu, vốn vay,…

 

2.2. Phân biệt hiệu quả kinh tế với hiệu quả sản xuất kinh doanh

Đây là hai phạm trù khác nhau nhưng có mối liên hệ tương quan qua lại cho nên, không ít người nhầm lẫn chúng với nhau. Dưới đây là nội dung tiêu biểu để quý bạn đọc có thể phân biệt hiệu quả kinh tế với hiệu quả sản xuất kinh doanh:

+/ Hiệu quả kinh tế có nội dung rộng hơn, nó không chỉ bao hàm về kết quả kinh tế mà mà cả kết quả xã hội đạt được tức là hiệu quả kinh tế nền sản xuất xã hội bao gồm hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội.Trong khi đó hiệu quả sản xuất kinh doanh là phạm trù kinh tế chỉ phản ánh trình độ khai thác nguồn lực trong quá trình tái sản xuất nhằm thực hiện mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp, nói cách khác hiệu quả sản xuất kinh doanh chỉ là một bộ phận của hiệu quả kinh tế. Hiệu quả sản xuất kinh doanh là mối quan tâm hàng đầu của các doanh nghiệp hoặc các nhà đầu tư, hiệu quả kinh tế là mối quan tâm của toàn xã hội.

+/ Hiệu quả sản xuất kinh doanh được xem xét trên quan điểm doanh nghiệp. Nhưng hiệu quả kinh tế được xem xét theo quan điểm xã hội. Hiệu quả sản xuất kinh doanh được xem xét theo quan điểm bộ phận, hiệu quả kinh tế được xem xét trên quan điểm tổng thể.

+/ Quan hệ giữa hiệu quả sản xuất kinh doanh và hiệu quả kinh tế là quan hệ giữa lợi ích bộ phận và lợi ích tổng thể. Một mối quan hệ thống nhất có mâu thuẫn.

 

3. Cần làm gì để nâng cao hiệu quả kinh tế trong sản xuất kinh doanh?

Tăng cường quản trị chiến lược kinh doanh và phát triển doanh nghiệp: Kinh tế thị trường luôn biến động, muốn tồn tại và phát triển đòi hỏi doanh nghiệp phải thích ứng với sự biến động đó. Trong xây dựng chiến lược kinh doanh cần phải chú ý các điểm sau: Chiến lược kinh doanh phải gắn với thị trườngKhi xây dựng chiến lược kinh doanh phải tính đến vùng an toàn trong kinh doanh, hạn chế  rủi ro tới mức tối thiểu; Trong chiến lược kinh doanh cần xác định mục tiêu then chốt, vùng kinh doanh chiến lược và những điều kiện cơ bản để đạt được mục tiêu đó;...

 Quyết định sản lượng sản xuất và sự tham gia của các yếu tố đầu vào tối ưu: Doanh nghiệp khi tiến hành một quyết định sản xuất kinh doanh đều quan tâm đến lợi nhuận mà họ có thể đạt được từ hoạt động đó và đều quyết định tiến hành sản xuất theo mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận. Quy tắc chung tối đa hóa lợi nhuận là doanh nghiệp sẽ tăng sản lượng cho tới chừng nào doanh thu cận biên (MR) còn vượt quá chi phí cận biên (MC).

 Xác định điểm hòa vốn của sản xuất: Phân tích điểm hòa vốn là xác lập và phân tích mối quan hệ tối ưu giữa chi phí doanh thu, sản lượng và giá bán. Điểm mấu chốt để xác định chính xác điểm hòa vốn là phải phân biệt các loại chi phí kinh doanh thành chi phí biến đổi và chi phí cố định. Cần chú ý là điểm hòa vốn được xác định cho một khoảng thời gian nào đó.

Ngoài ra, để sản xuất kinh doanh đạt hiệu quả kinh tế, chúng ta cũng cần đề ra các biện pháp chú trọng vào khía cạnh: phát triển trình độ đội ngũ lao động và tạo động lực cho tập thể và cá nhân người lao động; chú trọng khâu quản trị và tổ chức sản xuất; tăng cường mở rộng quan hệ cầu nối giữa doanh nghiệp với xã hội.

Trên đây là toàn bộ nội dung về chủ đề hiệu quả kinh tế (economic efficiency) là gì mà Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách hàng. Ngoài ra, quý khách có thể tham khảo thêm về bài viết Hiệu quả thị trường (market efficiency) là gì? Thuyết thị trường hiệu quả và ảnh hưởng thực tế? của Luật Minh Khuê. Còn bất cứ vướng mắc nào, quý khách vui lòng liên hệ hotline: 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Trân trọng./.