Lãi suất kép (COMPOUND INTEREST) là lãi suất được cộng vào lãi suất có được trước đó trên số dư tiền gốc. Việc ghép lãi làm gia tăng tỷ lệ thu hồi của người gửi tiền trên số dư của ngân hàng, và suất thu lợi thực (hiệu quả) của người cho vay, dựa trên tiền gốc chưa trả của các khoản tiền vay còn lại. Ví dụ: lấy 1000$ của tài khoản tiết kiệm trả 5% lãi suất, lãi suất ghép hàng tháng; Lãi suất hiệu quả kiếm được là 5.116%, giả định 1000$ còn lại trên tiền gửi cho đủ năm và không gửi thêm tiền. Tiền lãi được ghép càng thường xuyên hơn, thì lãi suất hiệu quả kiếm được càng cao hơn. Trái với Lãi suất đơn trong đó lãi suất chỉ được tính trên tiền gốc.
Lãi kép (Compound interest)
Định nghĩa
Lãi kép trong tiếng Anh là Compound interest. Đó là số tiền lãi được xác định dựa trên cơ sở số tiền lãi của các thời kì trước đó được gộp vào vốn gốc để làm căn cứ tính tiền lãi cho các thời kì tiếp theo.
Lãi suất kép - Compounding Interest (hay còn gọi là lãi kép) được hiểu đơn giản là tái đầu tư lãi, tức là sau khi sinh lời, lãi đó được dồn vào tiền vốn để tiếp tục cho một chu kỳ đầu tư tiếp theo và tất nhiên, vốn gửi càng nhiều thì lãi lại càng cao hơn ở những giai đoạn sau.
Phương pháp tính lãi như vậy được gọi là phương pháp tính lãi kép (hay phương pháp tính lãi nhập vốn).
Các thuật ngữ liên quan
Tiền lãi nói chung là số tiền thu được (đối với người cho vay) hoặc chi ra (đối với người đi vay).
Lãi đơn (Simple interest) là số tiền lãi được xác định chỉ dựa trên số vốn gốc (vốn đầu tư ban đầu) với một lãi suất nhất định.
Cách xác định
T = P0 (1+r)n
Trong đó:
T: số tiền cả vốn lẫn lãi sau n kì
P0: số tiền gửi ban đầu
n: số kì tính lãi
r: lãi suất/kì
Vậy số tiền lãi thu được sau n kì được xác định như nhau
Im = T - P0 = P0 (1+r)n - P0
Ví dụ
Một người gửi tiền tiết kiệm vào ngân hàng, số tiền 100 triệu đồng, kì hạn gửi một năm với lãi suất 10%/năm. Sau ba năm người đó mới rút tiền (cả gốc và lãi). Hỏi sau ba năm người đó nhận được số tiền lãi là bao nhiêu?
Lời giải:
- Tiền lãi có được ở cuối năm thứ nhất:
100 x 10% = 10 (triệu đồng)
- Tiền lãi có được ở cuối năm thứ hai:
(100 + 10) x 10% = 110 x 10% = 11 (triệu đồng)
- Tiền lãi có được ở cuối năm thứ ba:
(110 + 11) x 10% = 121 x 10% = 12,1 (triệu đồng)
Kết luận: Vậy tổng số tiền lãi người đó nhận được sau 3 năm là: 10 + 11 + 12,1 = 33,1 (triệu đông)
Hoặc có thể tính như sau:
Im = T - P0 = P0(1+r)n - P0 = 100 x (1+10%)3 - 100 = 33,1 (triệu đồng)
Nếu kì hạn gửi tiền là ba năm với lãi suất 10%/năm (3 năm tính lãi 1 lần) thì sau 3 năm người đó chỉ nhận được số tiền (theo cách tính lãi đơn) là
100 x 10% x 3 = 30 (triệu đồng)
So sánh lãi kép với lãi đơn ta có phần chênh lệch là 33,1 - 30 = 3,1 (triệu đồng)
(Tài liệu tham khảo: Giáo trình Tài chính doanh nghiệp, NXB Tài chính)
Sức mạnh lãi kép khi gửi tiết kiệm
Lãi kép có nguồn sức mạnh vô biên, những ai tận dụng được nó sẽ nhận được sự giàu có. Vậy nên, nếu đang có ý định đầu tư tiền gửi tiết kiệm ngân hàng, bạn nên chú ý lưu tâm đến lãi kép để đạt được lợi nhuận lớn về sau.
Khái niệm về lãi suất kép khá là đơn giản phải không nào, trên thực tế khi áp dụng gửi tiết kiệm lãi suất kép qua vài năm bạn sẽ không thấy gì khác biệt
Làm thế nào để vận dụng lãi kép
Hãy bắt đầu tiết kiệm từ sớm
Hãy bắt đầu sớm ngay từ bây giờ, dù bạn bao nhiêu tuổi, bạn cũng nên bắt đầu tiết kiệm ngay. Bởi chỉ cần một số tiền nhỏ và kiên trì đầu tư, thì lãi kép sẽ hiệu quả như một phép màu giúp nhân số tiền tiết kiệm của bạn lên nhiều lần cùng thời gian.
Hãy tiết kiệm thường xuyên
Hãy giữ nguyên tắc tiết kiệm đều đặn và cố gắng không dùng đến số tiền đã gửi vào bởi lãi kép chỉ có tác dụng khi bạn để cho khoản tiền gửi của mình có cơ hội sinh sôi. Như bạn thấy, chỉ cần tiết kiệm dù chỉ 3 triệu/tháng cũng có thể sinh ra số tiền lớn tới hơn 800 triệu sau 20 năm.
Có thể lúc đầu sẽ không thấy rõ được kết quả nhưng hãy cứ kiên trì vì tác dụng của lãi kép chỉ thấy được với các khoản tiết kiệm dài hạn.
Không được trì hoãn
Sau những phân tích ở trên, bạn đã thấy vô cùng ấn tượng về sức mạnh của lãi suất kép và tiết kiệm? Tuy nhiên, chắc hẳn không ít bạn sẽ tự nhủ: "Năm tới mình sẽ bắt đầu tiết kiệm!".
Đừng nên trì hoãn thêm nữa bởi đây là một sai lầm nghiêm trọng trong việc tiết kiệm. Cái giá của việc trì hoãn sẽ không hề nhỏ bởi dù chỉ một năm trì hoãn cũng tạo nên sự khác biệt.
Cách gửi tiết kiệm để được hưởng lãi suất kép
TIẾT KIỆM VỚI KỲ HẠN DÀI
Cách này được hiểu này bạn gửi tiết kiệm gửi góp hàng tháng hay bạn gửi tiết kiệm có kỳ hạn nhưng sau đáo hạn bạn không rút ra, lúc này ngân hàng sẽ tự động quay vòng thêm cho bạn 1 kỳ hạn như ban đầu.
Với cách này lãi suất trước sẽ được cộng dồn vào gốc và tính lãi tiếp theo cho kỳ sau. Như vậy, lãi suất của bạn được hưởng là lãi suất kép.
Hiện nay, không có nhiều Ngân hàng huy động tiền gửi tiết kiệm với kỳ hạn trên 60 tháng (5 năm). Mức lãi suất mỗi ngân hàng khác nhau và tùy thuộc những chính sách của ngân hàng đó. Cụ thể bạn có thể tham khảo một số ngân hàng có kỳ hạn gửi tiết kiệm dài hiện nay như:
| Ngân hàng | Hình thức | Kỳ hạn | Lãi suất |
| LienVietPostBank | Tiết kiệm kỳ hạn thường | 5 năm | 6.99%/năm |
| Vietcombank | Tiết kiệm có kỳ hạn | 5 năm | 5.3%/năm |
| Sacombank | Tiết kiệm có kỳ hạn | 3 năm | 6.7%/năm |
| Techcombank | Tiết kiệm thường | 3 năm | 4.8%/năm |
| TPBank | Tiết kiệm Tích lũy cho tương lai | 3 năm | 6.3%/năm |
Tuy nhiên, bạn chỉ nên gửi tiết kiệm kỳ hạn dài khi dự đoán được mức lãi suất sẽ giảm trong dài hạn. Còn ngược lại sẽ gây nhiều khó khăn cho người gửi (không linh hoạt trong việc rút và gửi tiền, lãi suất tăng thì người gửi cũng không được hưởng lợi cho đến khi đáo hạn...).
Do đó nếu có dự định gửi tiết kiệm dài hạn, tốt nhất bạn nên gửi tiết kiệm với kỳ hạn 1 năm để hưởng mức lãi suất cao nhất. Khi đáo hạn bạn không có nhu cầu rút, ngân hàng sẽ tự động quay vòng cả gốc và lãi cho bạn thêm kỳ hạn mới bằng kỳ hạn cũ với lãi suất hiện hành mà vẫn đảm bảo bạn được hưởng mức lãi suất kép.
Hướng dẫn mở tài khoản gửi tiết kiệm ngân hàng
Bước 1: Xác định nhu cầu gửi tiết kiệm ngân hàng.
Bước 2: Chọn ngân hàng, sau khi xác định nhu cầu gửi, bạn hãy xem xét chọn ngân hàng theo các tiêu chí “chọn mặt gửi vàng” gồm:
- Uy tín ngân hàng
- Ngân hàng đa dạng gói gửi tiết kiệm
- Lãi suất gửi tiết kiệm hấp dẫn
- Ưu đãi cho khách hàng gửi tiết kiệm.
Bước 3: Chọn gói gửi tiết kiệm phù hợp với nhu cầu.
Với những nhu cầu đã định trước bạn hãy chọn gói gửi thích hợp cho từng nhu cầu. Có các gói gửi tiết kiệm như sau:
- Gói gửi tiết kiệm có kỳ hạn
- Gói gửi tiết kiệm góp mỗi tháng
- Gói gửi tiết kiệm rút vốn linh hoạt
- Gói gửi đặc biệt của ngân hàng
- Gói gửi tiết kiệm online
Bước 4: Tính lãi suất gửi tiết kiệm ngân hàng: Gói gửi nào có lãi suất hợp lý nhất thì hãy chọn.
Bước 5: Chọn kỳ hạn gửi thích hợp: Kết hợp giữa nhu cầu và lãi suất tiết kiệm, bạn sẽ có kỳ hạn gửi tiết kiệm ngân hàng phù hợp nhất.
Bước 6: Tìm hiểu về Điều kiện & Điều khoản của gói gửi: Hãy đọc thật kỹ về quy định đặc biệt của gói gửi. Điển hình như gửi tiết kiệm có kỳ hạn thì bạn sẽ không được rút giữa kỳ. Nếu rút tiền trước khi đáo hạn thì lãi suất là 0%.
Sau khi chọn được gói gửi như mong muốn, bạn hãy nộp tiền mặt cho ngân hàng và nhận sổ tiết kiệm là xong.
Thủ tục gửi tiết kiệm
Sổ tiết kiệm được mở rất dễ dàng và nhanh chóng, sau khi đã quyết định lựa chọn ngân hàng và hình thức gửi tiền, bạn chỉ cần đến quầy giao dịch gần nhất và cung cấp các thông tin sau:
- Thông tin cá nhân: địa chỉ, tên, số tài khoản, số điện thoại
- Có bao nhiêu người cùng sở hữu sổ tiết kiệm
- Tài khoản của bạn để nhận tiền
- CMND
- Mã số thuế (nếu có)
Hình thức gửi tiết kiệm online rất phát triển
Công nghệ ngày càng phát triển nên dịch vụ gửi tiết kiệm online được nhiều ngân hàng triển khai từ năm 2009 nhằm phục vụ cho những người trẻ bận rộn, dành nhiều thời gian để làm việc, kiếm tiền, vui chơi,… chứ không muốn đến ngân hàng gửi tiết kiệm trực tiếp. Với hình thức online này, người dùng chỉ cần làm vài bước đơn giản trên Internet Banking/Mobile Banking của các ngân hàng ở bất kỳ thời điểm nào. Chuyển những số tiền nhàn rỗi từ tài khoản khoản thanh toán sang tài khoản tiết kiệm dễ dàng, nhanh chóng,… thực hiện ở cả ngày nghỉ, ngày lễ, Tết.
Việc tra cứu tiền gửi cũng rất dễ dàng, bạn chỉ cần truy cập vào mục Internet Banking hoặc Mobile Banking để kiểm tra xem tiền vào tài khoản tiết kiệm chưa, nó đã tiết kiệm được bao lâu, số dư như thế nào,…
Hơn nữa, với những người không có số tiền lớn để gửi 1 lần, chỉ mỗi tháng trích ra 1 ít từ thu nhập rồi gửi online sẽ rất linh hoạt, tạo thói quen tiết kiệm tốt. Bên cạnh đó, một số ngân hàng còn khuyến khích khách hàng gửi tiết kiệm online bằng việc nâng lãi suất còn cao hơn gửi tiết kiệm tại quầy giao dịch.
Gửi tiết kiệm online cũng có kỳ hạn. Khi đáo hạn, khách hàng không có nhu cầu rút ra sẽ được tái tích luỹ cả gốc và lãi như gửi tiết kiệm thông thường.
Tuy nhiên, nhiều người thắc mắc: Gửi tiết kiệm online có an toàn không?
Họ cho rằng vì không có sổ vật lý làm bằng chứng thì căn cứ vào đâu để xác định tài khoản tiết kiệm của mình.
Theo như giải thích từ phía nhiều ngân hàng uy tín đang triển khai gói tiết kiệm online cho khách hàng: Gửi tiết kiệm online thậm chí còn an toàn hơn hình thức gửi tại quầy truyền thống. Bởi lệnh chuyển tiền được thực hiện bởi chính khách hàng, do vậy, nhân viên ngân hàng sẽ không can thiệp được.
Đặc biệt, khi gửi tiết kiệm online, hệ thống ngân hàng đã xác thực người dùng nhiều lớp và gửi thông tin xác thực cho khách hàng qua tin nhắn, email, token, nhận diện khuôn mặt, vân tay,… Hệ thống số hoá thông minh, chính xác nên rất an toàn.
Như vậy, hình thức tiết kiệm online đang rất phổ biến và là lựa chọn của nhiều người mong muốn tập thói quen tiết kiệm và tích luỹ sinh lời dài lâu, ít rủi ro.
