1. Loại cây lâu năm nào được chứng nhận quyền sở hữu?

Theo Điều 4 Thông tư liên tịch 22/2016/TTLT-BNNPTNT-BTNMT quy định cụ thể:
1. Loại cây lâu năm được chứng nhận quyền sở hữu gồm:
a) Cây công nghiệp lâu năm;
b) Cây ăn quả lâu năm;
c) Cây dược liệu lâu năm;
d) Cây lấy gỗ, cây bóng mát và cây cảnh quan lâu năm.
2. Cây lâu năm được chứng nhận quyền sở hữu phải có các đặc tính như sau:
a) Cây gieo trồng một lần, cho thu hoạch sản phẩm (mà thân chính vẫn giữ nguyên) hoặc sử dụng làm cây lấy gỗ, cây cảnh quan, cây bóng mát, có thời gian sinh trưởng từ khi gieo trồng đến khi thanh lý trên năm (05) năm:
b) Thuộc một trong các nhóm cây sau: cây thân gỗ, cây thân bụi hoặc cây thân leo.

Căn cứ vào Thông tư liên tịch 22/2016/TTLT-BNNPTNT-BTNMT thì những loại cây lâu năm được chứng nhận quyền sở hữu, bao gồm:

(1) Cây công nghiệp lâu năm: cây cà phê, cây cao su, hồ tiêu, chè, cây điều, dâu tằm, mắc ca... Nhóm cây công nghiệp lâu năm là loại cây trồng một lần, sinh trưởng và cho thu hoạch trong nhiều năm, sản phẩm được dùng để làm nguyên liệu cho sản xuất công nghiệp hoặc phải qua chế biến mới sử dụng được.

(2) Cây ăn quả lâu năm: bơ, vải, nhãn, sầu riêng, măng cụt, xoài, na,... Đây là nhóm cây trồng một lần, sinh trưởng và cho thu hoạch trong nhiều năm, sản phẩm là quả để ăn tươi hoặc kết hợp chế biến.

(3) Cây dược liệu lâu năm: cây hồi, quế, đỗ trọng, long não, sâm,... Đây là nhóm cây trồng một lần, sinh trưởng và cho thu hoạch trong nhiều năm, sản phẩm làm dược liệu.

(4) Cây lấy gỗ, cây bóng mát và cây cảnh quan lâu năm: cây xoan, bạch đàn, xà cừ, keo, hoa sữa, bụt mọc, lộc vừng, cây tầm vông, phượng... Nhóm cây này là loại cây trồng một lần, sinh trưởng và phát triển trong năm.

Những loại cây lâu năm được chứng nhận quyền sở hữu phải có các đặc tính sau:

Thứ nhất, cây gieo trồng một lần, cho thu hoạch sản phẩm mà thân chính vẫn giữ nguyên hoặc sử dụng làm cây lấy gỗ, cây, cảnh quan, cây bóng mát, có thời gian sinh trưởng từ khi gieo trồng đến khi thanh lý trên 05 năm.

Thứ hai, cây lâu năm thuộc một trong các nhóm cây sau: cây thân gỗ, cây thân bụi hoặc cây thân leo.

2. Thành lập Danh mục loài cây trồng thuộc các loại lâu năm được chứng nhận quyền sở hữu trên địa bàn

Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì xây dựng, trình Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định ban hành Danh mục loài cây trồng thuộc các loại cây lâu năm được chứng nhận quyền sở hữu trên địa bàn.

Hằng năm, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có trách nhiệm rà soát đề xuất bổ sung Danh mục loài cây trồng thuộc loại cây lâu năm được chứng nhận quyền sở hữu trên địa bàn.

Trong thời gian chậm nhất 15 ngày làm việc kể từ ngày ban hành Danh mục loài cây trồng thuộc các loại cây lâu năm được chứng nhận quyền sở hữu trên địa bàn, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thông báo cáo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Cục Trồng trọt) để tổng hợp.

Cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của pháp luật đất đai cho chủ sở hữu cây lâu năm dựa trên căn cứ Danh mục loài cây trồng thuộc các loại cây lâu năm được chứng nhận quyền sở hữu trên địa bàn.

3. Chứng nhận quyền sở hữu cây lâu năm

Chủ sở hữu cây lâu năm được chứng nhận quyền sở hữu khi có một trong các giấy tờ sau:

(1) Giấy chứng nhận hoặc một trong các giấy tờ sau: giấy tờ về quyền được sử dụng đất trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 do cơ quan có thẩm quyền cấp trong quá trình thực hiện chính sách đất đai của Nhà nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp; Giấy tờ hợp pháp về thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất hoặc tài sản khác gắn liền với đất; Giấy tờ chuyển nhượng quyền sử dụng đất, mua bán nhà ở gắn liền với đất ở trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận là đã sử dụng trước ngày 15 tháng 10 năm 1993;....(được quy định tại Điều 100 Luật Đất đai năm 2013 và Điều 18 Nghị định 43/2014/NĐ-CP)

(2) Hợp đồng hoặc văn bản về việc mua bán hoặc tặng cho hoặc thừa kế đối với cây lâu năm đã được công chứng hoặc chứng thực theo quy định.

(3) Bản án, quyết định của Tòa án nhân dân hoặc giấy tờ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết được quyền sở hữu cây lâu năm đã có hiệu lực pháp luật.

Nếu hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư không có giấy tờ trên thì phải được Văn phòng đăng ký đất đai xác nhận có đủ điều kiện được công nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai.

Đối với tổ chức trong nước thì phải có quyết định phê duyệt dự án hoặc quyết định đầu tư dự án hoặc giấy chứng nhận đầu tư hoặc giấy phép đầu tư để trồng cây lâu năm theo quy định của pháp luật về đầu tư.

Nếu chủ sở hữu cây lâu năm không đồng thời là người sử dụng đất thì ngoài những giấy tờ trên thì cần có thêm văn bản thỏa thuận của người sử dụng đất cho phép sử dụng đất để trồng cây lâu năm đã được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật và bản sản giấy tờ về quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai.

4. Thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu cây lâu năm

Bước 1: Chủ sở hữu của cây lâu năm sẽ chuẩn bị những giấy tờ, tài liệu sau:

+ Các giấy tờ chứng minh quyền sở hữu cây lâu năm

+ Đơn đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất theo mẫu 09/ĐK

+ Căn cước công dân/ chứng minh nhân dân/ hộ chiếu còn thời hạn

+ Sổ hộ khẩu

Bước 2: Nộp hồ sơ và nhận kết quả

Người yêu cầu công nhận quyền sở hữu cây lâu năm sẽ nộp hồ sơ tại Văn phòng đăng ký đất đai hoặc chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai hoặc bộ phận hành chính một cửa Ủy ban nhân dân cấp huyện.

Văn phòng đăng ký đất đai sẽ tiến hành lập hồ sơ trình lên cơ quan có thẩm quyền ký quyết định chứng nhận quyền sở hữu cây lâu năm sau đó cập nhập, chỉnh lý cơ sở dữ liệu đất đai, hồ sơ địa chính và trả kết quả cho người yêu cầu. Khoản 2 Điều 105 Luật Đất đai năm 2013 thì Ủy ban nhân dân cấp huyện có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư, người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam.

Chủ sở hữu cây lâu năm nhận kết quả theo phiếu tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả hành chính sau khi đã hoàn thành các nghĩa vụ tài chính (nếu có).

Thông tin thể hiện trên Giấy chứng nhận gồm có:

+ Loại cây: ghi loại cây lâu năm được trồng; nếu trồng hỗn hợp nhiều loại cây lâu năm thì ghi lần lượt các loại cây lâu năm chủ yếu được trồng.

+ Diện tích: ghi diện tích trồng cây lâu năm thuộc quyền sở hữu của người được cấp Giấy chứng nhận bằng số Ả Rập theo đơn vị mét vuông.

+ Hình thức sở hữu: ghi "sở hữu riêng" đối với trường hợp vườn cây lâu năm thuộc sở hữu của một chủ; ghi "sở hữu chung" đối với trường hợp vườn cây lâu năm thuộc sở hữu chung của nhiều chủ. Trường hợp có phần diện tích thuộc sở hữu riêng và có phần diện tích thuộc sở hữu chung thì ghi "Sở hữu riêng ... m², sở hữu chung ... m²"

+ Thời hạn sở hữu: thể hiện đối với trường hợp mua bán cây trồng lâu năm có thời hạn hoặc chủ sở hữu trồng cây lâu năm trên đất thuê, mượn của người sử dụng đất khác; thông tin thể hiện là ngày tháng năm kết thúc thời hạn mua bán, thuê, mượn. Các trường hợp còn lại không xác định thời hạn và ghi dấu "-/-".

Nếu bạn đọc có bất kỳ vướng mắc nào liên quan đến vấn đề này hay vấn đề pháp lý khác thì vui lòng liên hệ tới bộ phận tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số tổng đài 1900.6162 để được hỗ trợ kịp thời. Xin chân thành cảm ơn!