Mua sắm tập trung có thực hiện dưới hình thức chỉ định thầu không?

1. Quy định pháp luật về mua sắm tập trung

Theo Điều 53 Luật Đấu thầu 2023, mua sắm tập trung trong đấu thầu được quy định như sau:

Điều kiện áp dụng mua sắm tập trung:

Mua sắm tập trung được thực hiện khi có các điều kiện sau:

- Cần mua sắm hàng hóa, dịch vụ với số lượng lớn và có tính đồng nhất cho một hoặc nhiều cơ quan, tổ chức, hoặc đơn vị.

Trong trường hợp cần mua các loại thuốc hiếm hoặc số lượng ít, mua sắm tập trung có thể được áp dụng để đảm bảo cung cấp đầy đủ thuốc phục vụ cho việc điều trị và và khám, chữa bệnh.

- Nằm trong danh mục hàng hóa, dịch vụ áp dụng mua sắm tập trung

Thẩm quyền ban hành danh mục hàng hóa, dịch vụ áp dụng mua sắm tập trung:

- Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành danh mục mua sắm tập trung cấp quốc gia cho các loại thuốc; danh mục mua sắm tập trung cấp quốc gia cho thiết bị y tế và vật tư xét nghiệm trong các trường hợp cần thiết;

- Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành danh mục hàng hóa, dịch vụ áp dụng mua sắm tập trung cấp quốc gia, trừ các danh mục được Bộ Y tế ban hành theo quy định tại điều (i) Mục này;

- Các cơ quan có thẩm quyền khác ở cấp trung ương, cấp địa phương, và các doanh nghiệp nhà nước hoặc doanh nghiệp nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ có thẩm quyền ban hành danh mục hàng hóa, dịch vụ áp dụng mua sắm tập trung (bao gồm cả danh mục thuốc, thiết bị y tế, vật tư xét nghiệm) trong phạm vi quản lý của họ, trừ hàng hóa, dịch vụ nằm trong các danh mục được Bộ Y tế hoặc Bộ Tài chính ban hành theo quy định nêu trên

Phương thức thực hiện mua sắm tập trung:

Mua sắm tập trung phải tuân thủ phương thức đấu thầu rộng rãi. Tuy nhiên, trong trường hợp cần mua sắm hàng hóa thuộc danh mục mua sắm tập trung để phòng, chống dịch bệnh theo quy định tại điều c khoản 1 Điều 23 Luật Đấu thầu 2023, có thể áp dụng phương thức chỉ định thầu. Đối với các hàng hóa thuộc danh mục mua sắm tập trung và đáp ứng các điều kiện đàm phán giá, có thể áp dụng phương thức đàm phán giá theo quy định tại điều 1 Điều 28 Luật Đấu thầu 2023.

Cách thức thực hiện mua sắm tập trung:

Mua sắm tập trung có thể thực hiện ở cấp quốc gia, cấp bộ, cơ quan trung ương, địa phương, và doanh nghiệp, theo một trong hai phương thức sau:

- Đơn vị mua sắm tập trung tự tiến hành lựa chọn nhà thầu và ký hợp đồng trực tiếp với nhà thầu được chọn;

- Đơn vị mua sắm tập trung tiến hành lựa chọn nhà thầu và ký thỏa thuận khung với một hoặc nhiều nhà thầu được chọn, sau đó các đơn vị có nhu cầu mua sắm sẽ ký hợp đồng với các nhà thầu này.

Mua sắm cho các hàng hóa, dịch vụ không thuộc danh mục mua sắm tập trung:

Đối với các hàng hóa, dịch vụ không thuộc danh mục mua sắm tập trung nhưng có nhiều cơ quan, tổ chức hoặc đơn vị có nhu cầu mua sắm cùng loại, có thể kết hợp thành một gói thầu để một trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị tiến hành mua sắm hoặc để đơn vị có chức năng mua sắm tập trung thực hiện.

2. Các trường hợp ngoại lệ cho phép áp dụng chỉ định thầu rút gọn trong mua sắm tập trung

Mua sắm tập trung, như quy định tại Điều 53 của Luật Đấu thầu 2023, phải được tiến hành thông qua hình thức đấu thầu rộng rãi. Tuy nhiên, trong một số trường hợp cụ thể, việc áp dụng hình thức chỉ định thầu vẫn được cho phép. Điều này được quy định cụ thể như sau:

- Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, phi tư vấn, thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế, linh kiện, phụ kiện, phương tiện, xây lắp cần triển khai ngay để phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh hoặc duy trì hoạt động của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong trường hợp cấp bách, tránh gây nguy hại đến tính mạng, sức khỏe người dân.

- Gói thầu mua thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế, linh kiện, phụ kiện để cấp cứu người bệnh trong tình trạng cấp cứu theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh trong trường hợp cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không có đủ thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế, linh kiện, phụ kiện.

- Gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế chỉ có duy nhất một hãng sản xuất trên thị trường.

Trong những trường hợp này, việc áp dụng hình thức chỉ định thầu được xem xét là phù hợp và cần thiết để đảm bảo việc cung cấp hàng hóa và dịch vụ đáp ứng kịp thời nhu cầu cấp bách của công việc phòng, chống dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe của cộng đồng

3. Ưu và nhược điểm của việc áp dụng chỉ định thầu trong mua sắm tập trung

Ưu điểm:

- Phương thức chỉ định thầu giúp đảm bảo việc mua sắm hàng hóa và dịch vụ được thực hiện một cách nhanh chóng và kịp thời, đặc biệt là trong các tình huống khẩn cấp như thiên tai, dịch bệnh, cấp cứu y tế,... Khi thời gian là yếu tố then chốt, việc áp dụng chỉ định thầu giúp rút ngắn thủ tục, đẩy nhanh tiến độ mua sắm, đáp ứng nhu cầu cấp bách của các lĩnh vực quan trọng.

- So với các hình thức đấu thầu khác, chỉ định thầu giúp tiết kiệm chi phí và thời gian do giảm bớt các thủ tục hành chính rườm rà, phức tạp. Việc lựa chọn nhà thầu được thực hiện nhanh chóng, không cần tổ chức các hoạt động phát hành hồ sơ mời thầu, tổ chức đấu thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu,...

- Trong một số trường hợp, việc chỉ định thầu có thể giúp lựa chọn nhà thầu có năng lực, uy tín, có kinh nghiệm thực hiện thành công các dự án tương tự, đảm bảo chất lượng hàng hóa, dịch vụ cung cấp. Việc lựa chọn nhà thầu dựa trên năng lực, kinh nghiệm cụ thể giúp đảm bảo hiệu quả thực hiện dự án và tránh lãng phí nguồn lực.

- Chỉ định thầu phù hợp với các trường hợp mua sắm có tính độc quyền về nguồn cung cấp, không có nhà thầu khác đáp ứng được yêu cầu về mặt kỹ thuật, công nghệ hoặc có tính cấp bách do yêu cầu của công tác quốc phòng, an ninh, hoặc mua sắm các sản phẩm, dịch vụ do nhà nước độc quyền sản xuất, cung cấp.

Nhược điểm:

- Việc chỉ định thầu có thể làm giảm sự cạnh tranh giữa các nhà thầu do không có quá trình đấu giá hay đấu thầu mở rộng. Điều này có thể dẫn đến việc lựa chọn nhà thầu không phù hợp hoặc không mang lại hiệu quả tốt nhất cho dự án. Việc thiếu sự cạnh tranh có thể dẫn đến giá cả cao hơn, chất lượng dịch vụ thấp hơn và hạn chế sự lựa chọn cho người mua.

- Sự thiếu minh bạch trong quá trình lựa chọn nhà thầu và thiếu sự giám sát có thể tạo điều kiện cho việc tham nhũng và các hành vi tiêu cực khác trong quá trình mua sắm. Việc lựa chọn nhà thầu không dựa trên tiêu chí khách quan, minh bạch có thể dẫn đến việc lựa chọn nhà thầu "chín người mười ý", gây thất thoát ngân sách nhà nước.

- Việc áp dụng chỉ định thầu có thể gây phiền hà cho các nhà thầu khác không được lựa chọn, hạn chế cơ hội tham gia vào thị trường và cạnh tranh. Điều này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của các doanh nghiệp và nền kinh tế.

- Việc thiếu minh bạch trong quá trình chỉ định thầu có thể gây mất niềm tin cho công chúng đối với hệ thống mua sắm công, dẫn đến những nghi ngờ về việc sử dụng nguồn lực nhà nước một cách hiệu quả.

Việc áp dụng chỉ định thầu trong mua sắm tập trung có cả ưu điểm và nhược điểm. Cần cân nhắc kỹ lưỡng các yếu tố cụ thể của từng trường hợp mua sắm để lựa chọn phương thức phù hợp nhất, đảm bảo tính hiệu quả, minh bạch và cạnh tranh trong quá trình mua sắm. Việc áp dụng chỉ định thầu cần được thực hiện một cách chặt chẽ, tuân thủ các quy định của pháp luật và có sự giám sát chặt chẽ để hạn chế những nhược điểm và đảm bảo sử dụng nguồn lực nhà nước một cách hiệu quả.

Xem thêm: Mua sắm tập trung được thực hiện theo cách thức nào?

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Mua sắm tập trung có thực hiện dưới hình thức chỉ định thầu không? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất!