1. Ai phải chịu án phí sơ thẩm trong vụ án tranh chấp đất đai?
Theo Điều 26 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, về nghĩa vụ chịu án phí dân sự sơ thẩm, quy định cụ thể như sau:
- Đương sự phải chịu án phí dân sự sơ thẩm đối với yêu cầu của mình không được Tòa án chấp nhận, trừ trường hợp được miễn hoặc không phải chịu án phí sơ thẩm.
- Bị đơn phải chịu toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm trong trường hợp toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn được Tòa án chấp nhận.
- Nguyên đơn phải chịu toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm trong trường hợp toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn không được Tòa án chấp nhận.
- Nguyên đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm tương ứng với phần yêu cầu không được Tòa án chấp nhận. Bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm tương ứng với phần yêu cầu của nguyên đơn đối với bị đơn được Tòa án chấp nhận.
- Bị đơn có yêu cầu phản tố phải chịu án phí dân sự sơ thẩm đối với phần yêu cầu phản tố không được Tòa án chấp nhận. Nguyên đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo phần yêu cầu phản tố của bị đơn được Tòa án chấp nhận.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo phần yêu cầu độc lập không được Tòa án chấp nhận. Người có nghĩa vụ đối với yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo phần yêu cầu độc lập được Tòa án chấp nhận.
- Các bên đương sự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án trong trường hợp Tòa án tiến hành hòa giải trước khi mở phiên tòa thì phải chịu 50% mức án phí, kể cả đối với các vụ án không có giá ngạch. Trong trường hợp các bên đương sự thỏa thuận giải quyết vụ án tại phiên tòa sơ thẩm thì các đương sự vẫn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm như trường hợp xét xử vụ án đó.
- Trong trường hợp các đương sự thỏa thuận giải quyết vụ án tại phiên tòa xét xử theo thủ tục rút gọn quy định tại khoản 3 Điều 320 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 thì các đương sự phải chịu 50% án phí giải quyết vụ án theo thủ tục rút gọn.
- Trong vụ án có người không phải chịu án phí hoặc được miễn nộp tiền án phí dân sự sơ thẩm thì những người khác vẫn phải chịu tiền án phí dân sự sơ thẩm theo quy định này. Nguyên lý này đảm bảo rằng các bên chỉ chịu trách nhiệm về án phí dân sự sơ thẩm dựa trên vai trò và đóng góp cụ thể của họ trong vụ án. Trong một số trường hợp, người không phải chịu án phí có thể là một bên nhận lợi ích từ quyết định của Tòa án hoặc có lợi ích từ việc được miễn án phí dân sự sơ thẩm để khuyến khích hành vi bảo vệ quyền lợi công bằng và lợi ích chung.
- Trong trường hợp vụ án bị tạm đình chỉ giải quyết thì nghĩa vụ chịu án phí sơ thẩm được quyết định khi vụ án được tiếp tục giải quyết theo quy định này. Điều này đảm bảo rằng quyết định về án phí sơ thẩm là công bằng và dựa trên tất cả các thông tin và tình hình mới nhất của vụ án. Khi một vụ án bị tạm đình chỉ giải quyết, có thể có nhiều lý do, bao gồm việc cần thêm thời gian để thu thập thêm bằng chứng, đàm phán giữa các bên, hoặc các yếu tố khác ảnh hưởng đến quyết định của Tòa án. Trong thời gian đình chỉ, các nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý thường không được áp dụng hoặc được hoãn lại.
- Người nộp đơn trong một vụ án dân sự không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm, đặc biệt khi họ đưa ra đơn kiện để bảo vệ quyền, lợi ích của người khác. Điều này thường được áp dụng khi việc khởi kiện là vì lợi ích công cộng, và người nộp đơn đang đóng vai trò như một bên trung gian hoặc người đại diện cho lợi ích cộng đồng.
2. Hướng dẫn cách xác định án phí trong vụ án tranh chấp đất đai
Đối với tranh chấp về quyền sử dụng đất, nghĩa vụ chịu án phí dân sự sơ thẩm được quy định theo Điều 27 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 như sau:
- Trong trường hợp tranh chấp về quyền sử dụng đất mà Tòa án chỉ xem xét quyền sử dụng đất của ai mà không xem xét giá trị, thì đương sự phải chịu án phí dân sự sơ thẩm như trong các vụ án không có giá ngạch. Khi Tòa án chỉ xem xét quyền sử dụng đất của các bên mà không quan tâm đến giá trị của đất, quyết định của Tòa án thường tập trung vào việc giải quyết tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất. Do đó, các nguyên tắc chung về việc chịu án phí dân sự sơ thẩm có thể được áp dụng, và đương sự thường phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.
- Trong trường hợp tranh chấp về quyền sử dụng đất mà Tòa án phải xác định quyền sở hữu quyền sử dụng đất theo từng phần, thì đương sự phải chịu án phí dân sự sơ thẩm như trong các vụ án có giá ngạch, tương ứng với phần giá trị mà mình được hưởng.
Đối với tranh chấp về hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất vô hiệu, nghĩa vụ chịu án phí dân sự sơ thẩm được xác định như sau:
- Trong trường hợp một bên yêu cầu công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và một bên yêu cầu tuyên bố hợp đồng vô hiệu và không có yêu cầu nào khác, nếu Tòa án tuyên bố hợp đồng vô hiệu, thì bên yêu cầu công nhận hợp đồng phải chịu án phí như trong các vụ án dân sự không có giá ngạch.
- Nếu Tòa án tuyên bố công nhận hợp đồng, thì bên yêu cầu tuyên bố hợp đồng vô hiệu phải chịu án phí như trong các vụ án dân sự không có giá ngạch. Mặc dù việc tòa án tuyên bố hợp đồng là vô hiệu có thể là kết quả của tranh chấp giữa các bên, nhưng người yêu cầu tuyên bố hợp đồng vô hiệu thường phải chịu trách nhiệm về chi phí liên quan đến việc giải quyết tranh chấp.
- Trong trường hợp một bên yêu cầu công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và một bên yêu cầu tuyên bố hợp đồng vô hiệu và có yêu cầu Tòa án giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu, thì phải chịu án phí không có giá ngạch. Đồng thời, phải thực hiện nghĩa vụ về tài sản hoặc bồi thường thiệt hại và chịu án phí như trong các vụ án dân sự có giá ngạch đối với giá trị tài sản phải thực hiện nghĩa vụ.
Trong trường hợp kiện hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đương sự phải chịu án phí dân sự sơ thẩm như trong các vụ án không có giá ngạch.
3. Tính mức án phí trong vụ án tranh chấp đất đai
Theo mục A Danh mục án phí, lệ phí tòa án Ban hành kèm theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, quy định về vấn đề này như sau:
- Đối với vụ án về tranh chấp đất đai không có giá ngạch (ví dụ như đương sự không yêu cầu xác định giá trị tài sản mà chỉ yêu cầu xem xét quyền sở hữu đất thuộc về ai), mức án phí là: 300.000 đồng.
- Đối với vụ án về tranh chấp đất đai có giá ngạch (ví dụ như đương sự yêu xác định giá trị tài sản), mức án phí được xác định như sau: Từ 6.000.000 đồng trở xuống: 300.000 đồng; Từ trên 6.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng: 5% của giá trị tài sản có tranh chấp; Từ trên 400.000.000 đồng đến 800.000.000 đồng: 20.000.000 đồng cộng với 4% của phần giá trị tài sản có tranh chấp vượt quá 400.000.000 đồng; Từ trên 800.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng: 36.000.000 đồng cộng với 3% của phần giá trị tài sản có tranh chấp vượt quá 800.000.000 đồng; Từ trên 2.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng: 72.000.000 đồng cộng với 2% của phần giá trị tài sản có tranh chấp vượt quá 2.000.000.000 đồng; Trên 4.000.000.000 đồng: 112.000.000 đồng cộng với 0,1% của phần giá trị tài sản tranh chấp vượt quá 4.000.000.000 đồng.
Như vậy, mức án phí đối với vụ án tranh chấp đất đai trong từng trường hợp sẽ có sự khác nhau, cụ thể sẽ được xác định theo quy định trên.
Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết: Thời hiệu khởi kiện tranh chấp đất đai theo quy định là bao lâu?
Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!
