Người lao động nước ngoài có được hưởng trợ cấp thất nghiệp không?

1. Quy định pháp luật

Căn cứ Điều 3 Luật Việc làm 2013 quy định như sau:

- Người lao động: Người lao động là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên, có khả năng lao động và có nhu cầu làm việc. Đây là những người có đủ điều kiện tham gia vào thị trường lao động, góp phần tạo ra thu nhập cho bản thân và gia đình.

- Việc làm là hoạt động lao động tạo ra thu nhập mà không bị pháp luật cấm. Điều này có nghĩa là bất kỳ công việc hợp pháp nào mà người lao động thực hiện để kiếm sống đều được coi là việc làm, đảm bảo rằng nguồn thu nhập của họ được công nhận và bảo vệ bởi pháp luật.

​- Tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia là quy định về kiến thức chuyên môn, năng lực thực hành và khả năng ứng dụng kiến thức, năng lực đó vào công việc mà người lao động cần phải có để thực hiện công việc theo từng bậc trình độ kỹ năng của từng nghề. Tiêu chuẩn này nhằm đảm bảo rằng người lao động có đủ năng lực và kỹ năng cần thiết để thực hiện công việc một cách hiệu quả và an toàn.

​- Bảo hiểm thất nghiệp là một chế độ nhằm bù đắp một phần thu nhập cho người lao động khi bị mất việc làm. Bên cạnh việc hỗ trợ tài chính, bảo hiểm thất nghiệp còn giúp người lao động học nghề, duy trì việc làm và tìm kiếm việc làm mới thông qua việc đóng góp vào Quỹ bảo hiểm thất nghiệp. Đây là một cơ chế bảo vệ xã hội quan trọng, giúp người lao động vượt qua giai đoạn khó khăn khi bị mất việc và nhanh chóng tái hòa nhập vào thị trường lao động.

- Việc làm công là các công việc tạm thời có trả công, được tạo ra thông qua việc thực hiện các dự án hoặc hoạt động sử dụng vốn nhà nước gắn với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã). Những công việc này không chỉ cung cấp thu nhập tạm thời cho người lao động mà còn góp phần vào sự phát triển cơ sở hạ tầng và kinh tế địa phương.

Đối tượng bắt buộc tham gia bảo hiểm thất nghiệp theo Điều 43 Luật Việc làm 2013 như sau: 

- Người lao động bắt buộc tham gia bảo hiểm thất nghiệp

Người lao động phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp khi làm việc theo các loại hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc sau đây:

+ Hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc không xác định thời hạn: Đây là các hợp đồng mà thời gian làm việc không được xác định cụ thể, cho phép người lao động và người sử dụng lao động duy trì mối quan hệ lao động dài hạn mà không có thời hạn kết thúc rõ ràng.

+ Hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc xác định thời hạn: Loại hợp đồng này có thời hạn làm việc được xác định rõ ràng trong hợp đồng, thường kéo dài từ một năm trở lên nhưng có thể ngắn hơn, miễn là được xác định trước thời gian kết thúc.

+ Hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng: Áp dụng cho các công việc mang tính chất thời vụ hoặc các dự án ngắn hạn, nhưng có thời gian làm việc kéo dài ít nhất 03 tháng và không vượt quá 12 tháng.

Trong trường hợp người lao động ký kết và đang thực hiện nhiều hợp đồng lao động như đã nêu ở trên, người lao động và người sử dụng lao động của hợp đồng lao động đầu tiên sẽ có trách nhiệm tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

- Trường hợp ngoại lệ

Người lao động thuộc các trường hợp sau không phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp:

+ Đang hưởng lương hưu: Những người đã nghỉ hưu và đang nhận lương hưu sẽ không tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

+ Giúp việc gia đình: Những người làm công việc giúp việc trong các hộ gia đình cũng không bắt buộc phải tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

- Người sử dụng lao động tham gia bảo hiểm thất nghiệp

Người sử dụng lao động có trách nhiệm tham gia bảo hiểm thất nghiệp bao gồm:

+ Các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, đơn vị vũ trang nhân dân.

+ Các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị - xã hội nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp.

+ Các cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam.

+ Các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ gia đình, hộ kinh doanh, tổ hợp tác, tổ chức khác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động theo các loại hợp đồng lao động quy định tại khoản 1 Điều này.

=> Theo quy định tại Luật Việc làm 2013, người lao động nước ngoài không thuộc đối tượng được hưởng trợ cấp thất nghiệp. Điều 58 Luật Việc làm 2013 quy định về đối tượng hưởng trợ cấp thất nghiệp, trong đó chỉ nêu rõ người lao động là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên, có tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

Do vậy, người lao động nước ngoài không có nghĩa vụ tham gia bảo hiểm thất nghiệp và không được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi mất việc làm.

2. Lý do người lao động nước ngoài không được hưởng trợ cấp thất nghiệp

- Chính sách an sinh xã hội

Trợ cấp thất nghiệp là một phần trong chính sách an sinh xã hội của Việt Nam, được thiết kế nhằm hỗ trợ người lao động Việt Nam khi họ mất việc làm. Chính sách này có mục tiêu:

+ Bảo vệ người lao động Việt Nam: Giúp họ vượt qua giai đoạn khó khăn khi mất việc, đảm bảo một phần thu nhập tạm thời để trang trải cuộc sống và nhanh chóng tìm được việc làm mới.

+ Hỗ trợ xã hội: Giảm thiểu tình trạng thất nghiệp, ổn định đời sống và an sinh xã hội cho công dân Việt Nam.

Do đó, trợ cấp thất nghiệp chỉ áp dụng cho người lao động là công dân Việt Nam nhằm đảm bảo nguồn lực của quốc gia được sử dụng đúng đối tượng và mục đích.

- Quỹ bảo hiểm thất nghiệp

Trợ cấp thất nghiệp được chi trả từ Quỹ bảo hiểm thất nghiệp, quỹ này được hình thành từ sự đóng góp của người lao động và người sử dụng lao động tại Việt Nam. Cụ thể:

+ Người lao động Việt Nam và người sử dụng lao động: Hàng tháng, cả hai bên đều phải đóng một phần thu nhập vào Quỹ bảo hiểm thất nghiệp.

+ Người lao động nước ngoài: Do không tham gia đóng góp vào Quỹ bảo hiểm thất nghiệp, người lao động nước ngoài không có quyền lợi hưởng trợ cấp từ quỹ này.

Quy định này nhằm đảm bảo tính công bằng trong việc phân bổ nguồn lực và tránh việc người lao động nước ngoài hưởng lợi từ quỹ mà họ không đóng góp.

- Khác biệt trong hệ thống bảo hiểm xã hội

Mỗi quốc gia có hệ thống bảo hiểm xã hội và các chính sách an sinh xã hội riêng, phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội và pháp lý của mình. Người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam thường phải tuân theo các quy định về bảo hiểm xã hội của quốc gia họ hoặc các thỏa thuận song phương/quốc tế về bảo hiểm xã hội mà Việt Nam là thành viên. Do đó:

+ Hệ thống bảo hiểm quốc tế: Người lao động nước ngoài có thể được bảo vệ bởi hệ thống bảo hiểm xã hội của nước họ hoặc thông qua các hiệp định quốc tế về bảo hiểm xã hội.

+ Tính đặc thù của chính sách: Chính sách bảo hiểm thất nghiệp của Việt Nam được thiết kế để phù hợp với điều kiện và nhu cầu của lao động Việt Nam, do đó, không áp dụng cho lao động nước ngoài.

Người lao động nước ngoài không được hưởng trợ cấp thất nghiệp tại Việt Nam vì chính sách này được thiết kế dành riêng cho công dân Việt Nam nhằm hỗ trợ họ khi mất việc làm và đảm bảo an sinh xã hội. Quỹ bảo hiểm thất nghiệp được hình thành từ sự đóng góp của người lao động và người sử dụng lao động Việt Nam, do đó, chỉ áp dụng cho những người đóng góp vào quỹ này. Các quy định này giúp đảm bảo sự công bằng và hợp lý trong việc sử dụng nguồn lực quốc gia để hỗ trợ người lao động Việt Nam

3. Quyền lợi khác của người lao động nước ngoài khi mất việc làm

Mặc dù không được hưởng trợ cấp thất nghiệp, người lao động nước ngoài tại Việt Nam vẫn có những quyền lợi khác khi mất việc làm theo quy định của pháp luật Việt Nam. Dưới đây là các quyền lợi chính:

- Trợ cấp thôi việc

Theo Điều 48 Bộ luật Lao động 2019, người lao động nước ngoài đã làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên mà chấm dứt hợp đồng lao động theo một trong các trường hợp quy định sẽ được hưởng trợ cấp thôi việc. Các điều khoản cụ thể bao gồm:

+ Điều kiện hưởng trợ cấp thôi việc: Người lao động phải có thời gian làm việc liên tục từ đủ 12 tháng trở lên và chấm dứt hợp đồng lao động theo đúng quy định pháp luật.

+ Cách tính trợ cấp thôi việc: Người lao động sẽ được chi trả trợ cấp thôi việc với mức hưởng là nửa tháng lương cho mỗi năm làm việc. Mức lương dùng để tính trợ cấp là mức lương bình quân của 6 tháng liền kề trước khi chấm dứt hợp đồng lao động.

- Bảo hiểm xã hội một lần

Người lao động nước ngoài đã tham gia bảo hiểm xã hội tại Việt Nam và chấm dứt hợp đồng lao động có thể hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo quy định của pháp luật. Cụ thể:

+ Điều kiện hưởng bảo hiểm xã hội một lần: Người lao động nước ngoài có thời gian tham gia bảo hiểm xã hội và chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định sẽ được nhận bảo hiểm xã hội một lần. Thông thường, sau khi chấm dứt hợp đồng lao động và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tại Việt Nam, người lao động có thể làm thủ tục để nhận bảo hiểm xã hội một lần.

+ Cách tính bảo hiểm xã hội một lần: Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần được tính dựa trên tổng thời gian tham gia bảo hiểm xã hội. Cụ thể, mỗi năm tham gia bảo hiểm xã hội sẽ được hưởng một khoản tiền tương ứng với mức đóng và thời gian đóng góp.

Quý khách xem thêm bài viết sau: Mẫu đơn đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp mới nhất năm 2024

Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, xin vui lòng không ngần ngại liên hệ với chúng tôi thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi sẵn sàng lắng nghe và cung cấp sự tư vấn chuyên nghiệp để giúp quý khách giải quyết mọi vấn đề một cách hiệu quả và đúng luật. Ngoài ra, quý khách hàng cũng có thể gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc một cách nhanh chóng. Chúng tôi cam kết đáp ứng mọi yêu cầu của quý khách hàng một cách chu đáo và chất lượng.