1. Hiểu thế nào về hành vi xúi giục người khác tự sát?
Xúi giục người khác tự sát là hành vi của một người đã sử dụng lời lẽ kích động, dụ dỗ hoặc thúc đẩy người khác tự tước đoạt tính mạng của mình. Ngược lại, giúp người khác tự sát là hành vi của một người tạo điều kiện vật chất hoặc tinh thần để người khác tự tước đoạt tính mạng của họ. Khi đó, người phạm tội giúp đỡ đã có sự lường trước kết quả xấu nhất có thể là mất đi một tính mạng con người. Điều luật quy định hai hành vi phạm tội này và sử dụng từ "hoặc" để chỉ ra cấu thành tội phạm của một trong hai hành vi hoặc cả hai.
Nếu người phạm tội thực hiện cả hai hành vi xúi giục và giúp người khác tự sát, tội danh mà họ bị truy cứu là "xúi giục và giúp người khác tự sát" chứ không phải "hoặc". Nếu người phạm tội chỉ có hành vi xúi giục, thì định tội sẽ là "xúi giục người khác tự sát", và nếu chỉ có hành vi giúp, thì định tội sẽ là "giúp người khác tự sát". Người nghiên cứu cần hiểu rõ các quy định pháp luật để xác định tội danh thực tế cho người vi phạm hành vi phạm tội.
Hành vi xúi dục người khác tự sát bao gồm những điểm sau đây:
- Kích động người tự sát: Đây là hành vi sử dụng những lời lẽ nhằm thúc đẩy người khác tự sát bằng cách tác động tâm lý, đẩy nạn nhân đến mức cao độ tự ái để thực hiện hành vi tự sát. Nếu không có những lời lẽ kích động đó, nạn nhân dù có cảm thấy chán đời hoặc gặp khó khăn trong cuộc sống, cũng không đạt đến mức tự sát.
- Dụ dỗ người khác tự sát: Đây là hành vi của người phạm tội, thông qua việc khéo léo khuyên bảo, đưa ra lời khuyên nhằm thuyết phục người khác tự sát theo ý muốn của mình.
Những lời kích động và dụ dỗ của người phạm tội đều nhằm thúc đẩy nạn nhân đến hành vi tự sát. Do đó, ý thức của người phạm tội là mong muốn nạn nhân tự sát. Tuy nhiên, nếu chỉ vì một số lời kích động mà nạn nhân có ý muốn tự sát, và người có lời nói đó không mong muốn nạn nhân tự sát, thì không bị xem là xúi giục người khác tự sát.
Tương tự như trường hợp giết người, nếu nạn nhân tự mình thực hiện hành vi tước đoạt tính mạng của mình bằng nhiều phương pháp khác nhau như treo cổ, uống thuốc độc, nhảy xuống sông, đâm vào bụng, bắn vào đầu và những hành vi tương tự, thì nếu người khác chỉ giúp đỡ nạn nhân mà không thực hiện hành vi tự tước đoạt tính mạng, thì không được xem là giúp người khác tự sát, mà người có hành vi tước đoạt tính mạng của nạn nhân sẽ chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người.
2. Người xúi giục người yêu tự sát thì bị phạt bao nhiêu năm tù?
Dựa vào Điều 131 của Bộ luật Hình sự 2015, có quy định về tội xúi giục hoặc giúp người khác tự sát như sau:
- Người nào thực hiện một trong những hành vi sau đây sẽ bị phạt cải tạo không giam giữ từ 06 tháng đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
+ Kích động, dụ dỗ hoặc thúc đẩy người khác tự tước đoạt tính mạng của họ.
+ Tạo điều kiện vật chất hoặc tinh thần để người khác tự tước đoạt tính mạng của họ.
- Nếu phạm tội làm tự sát cho ít nhất hai người, sẽ bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
Do đó, theo quy định trên, người xúi giục người yêu tự tử có thể bị phạt cải tạo không giam giữ từ 06 tháng đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Nếu phạm tội làm tự sát cho ít nhất hai người, sẽ bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
Có một số điểm cần lưu ý:
- Hành vi xúi giục phải dẫn đến việc nạn nhân tự nguyện tự sát. Nếu hành vi xúi giục đi kèm với hành vi dồn ép hoặc buộc người khác không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tự sát, thì hành vi đó không được coi là tội xúi giục mà là tội giết người (theo Điều 130 của Bộ luật Hình sự 2015).
- Nếu hành vi giúp người khác tự sát, nhưng hành vi đó có tính chất quyết định đến cái chết của nạn nhân, thì người đó không phạm tội giúp người khác tự sát mà phạm tội giết người. Ví dụ, nếu người ta đưa một cốc nước có chứa thuốc độc vào miệng nạn nhân để nạn nhân uống, thì người đó sẽ không bị xem là giúp người khác tự sát mà đã phạm tội giết người (theo Điều 123 của Bộ luật Hình sự 2015).
Trong thực tế, có nhiều trường hợp xảy ra mâu thuẫn tình cảm và cũng có nhiều lý do khác mà nhiều người đã có hành vi xúi giục người yêu tự sát hoặc cùng hứa hẹn với nhau rằng cả hai sẽ cùng chết. Nếu một người còn sống và người kia chết, thì người còn sống vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội xúi giục hoặc giúp người khác tự sát. Những hành vi đã được nêu chỉ là sự bổ sung cho ý định tự sát của nạn nhân trước đó. Nạn nhân cần sự lắng nghe, sự hỗ trợ trong giai đoạn này. Tuy nhiên, những hành vi này có tác dụng giúp nạn nhân quyết định tự sát, nhưng không đồng nghĩa với việc nếu thiếu sự thúc đẩy hoặc sự giúp đỡ đó, nạn nhân sẽ không tự sát. Người đó có thể tư vấn, có thể thông báo cho các bên liên quan nhằm ngăn chặn hành vi tự sát của nạn nhân. Tuy nhiên, họ đã lựa chọn thực hiện các hành vi xúi giục, giúp đỡ.
Tội phạm được coi là đã hoàn thành khi người bị xúi giục hoặc được giúp có hành vi tự sát. Điều này là do họ đã tiến hành các hành vi tự sát, bất kể kết quả nạn nhân có thể chết hoặc không. Họ không thể đoán trước được xác suất nạn nhân có thể sống sót dựa trên các yếu tố khách quan khác.
3. Xúi giục người yêu tự sát mà không chết thì có phạm tội hay không?
Theo Điều 131 của Bộ luật Hình sự 2015, có quy định về Tội xúi giục hoặc giúp người khác tự sát chỉ quy định rằng, người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
- Kích động, dụ dỗ, thúc đẩy người khác tự tước đoạt tính mạng của họ;
- Tạo điều kiện vật chất hoặc tinh thần cho người khác tự tước đoạt tính mạng của họ.
Theo quy định này, người xúi giục người khác tự tước đoạt tính mạng của họ đã vi phạm tội này, và không có yêu cầu về việc người bị xúi giục tự sát có chết hay không.
Cả hai trường hợp xúi giục và giúp người khác tự sát, chỉ cần người bị xúi giục hoặc được giúp có hành vi tự sát là tội phạm đã xảy ra. Việc nạn nhân có chết hay không chỉ quan trọng khi xét đến hình phạt hoặc xem xét việc truy tố người phạm tội, không ảnh hưởng đến việc định tội. Tội này không có giai đoạn phạm tội chưa thành, vì dù mức độ xúi giục hoặc giúp đỡ như thế nào, nếu người bị xúi giục hoặc được giúp không tự sát, thì vẫn chưa có tội phạm xảy ra.
Vì vậy, người nào có hành vi xúi giục người khác tự sát và dẫn đến người đó tự tước đoạt tính mạng dù tự sát không thành công, người xúi giục vẫn bị kết tội trong vụ này. Việc nạn nhân có chết hay không không ảnh hưởng đến việc định tội mà chỉ có ý nghĩa trong việc xác định mức hình phạt hoặc xem xét việc truy tố người phạm tội.
Để biết thêm những thông tin liên quan, mời quý bạn đọc tham khảo bài viết: Hướng dẫn phân tích tội xúi giục hoặc giúp người khác tự sát theo quy định mới?
Bài viết trên đã trình bày đầy đủ thông tin về vấn đề: Hình phạt đối với người xúi giục người yêu tự sát. Để biết thêm thông tin chi tiết hoặc được hỗ trợ về các vấn đề pháp lý khác, quý khách hàng có thể liên hệ với bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tư vấn qua email: lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi sẽ sẵn lòng hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc của quý khách. Xin chân thành cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm và theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.
