Nhóm đơn vị sự nghiệp công lập nào chuyển thành công ty cổ phần?

1. Các nhóm đơn vị sự nghiệp công lập đáp ứng điều kiện chuyển thành công ty cổ phần

Các tổ chức và đơn vị trong hệ thống sự nghiệp công lập có thể chuyển đổi thành công ty cổ phần theo quy định của Điều 4 Nghị định 150/2020/NĐ-CP:

- Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc các bộ, cơ quan ngang bộ và cơ quan thuộc Chính phủ.

- Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc các đơn vị thuộc bộ, cơ quan ngang bộ và cơ quan thuộc Chính phủ.

- Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND cấp tỉnh.

- Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc các cơ quan chuyên môn và tổ chức hành chính khác của UBND cấp tỉnh. Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND cấp huyện.

- Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia TP.HCM.

- Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc các tổ chức đã nêu, kết hợp với đơn vị sự nghiệp công lập thuộc doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Chuyển đổi này sẽ được thực hiện theo các quy định và hướng dẫn chi tiết theo Nghị định 150/2020/NĐ-CP để đảm bảo quá trình diễn ra đúng quy trình và đáp ứng đầy đủ điều kiện quy định.

2. Quy định về việc chuyển các đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần

- Các đơn vị sự nghiệp công lập sẽ thực hiện chuyển đổi thành công ty cổ phần khi đồng thời đáp ứng các điều kiện sau đây:

+ Tự bảo đảm chi thường xuyên và đầu tư hoặc có khả năng tự đảm bảo được chi thường xuyên trong năm gần nhất tới thời điểm thực hiện chuyển đổi. Cơ sở pháp lý để xác định mức độ tự chủ tài chính của đơn vị được ra đời thông qua Nghị định số 60/2021/NĐ-CP, ban hành ngày 21 tháng 6 năm 2021, của Chính phủ. Nghị định này quy định về cơ chế tự chủ tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập, bao gồm các điều khoản sau: Xác định phân loại đơn vị sự nghiệp công theo mức độ tự chủ tài chính. Thiết lập cơ chế tự chủ tài chính đặc thù cho từng nhóm đơn vị sự nghiệp công lập, phân biệt rõ ràng các quy định và nguyên tắc áp dụng cho từng loại đơn vị. Đề cập đến trách nhiệm và quyền hạn của các đơn vị sự nghiệp công lập trong quá trình thực hiện chế độ tự chủ tài chính. Quy định danh mục dịch vụ sự nghiệp công lập có thể sử dụng ngân sách nhà nước, đặc biệt tập trung vào những dịch vụ thiết yếu và cơ bản mà Nhà nước cung cấp hoặc quản lý quá trình cung ứng. Nghị định này nhằm tạo ra hệ thống quy định linh hoạt và chính xác để đảm bảo mức độ tự chủ tài chính phù hợp và hiệu quả cho từng đơn vị sự nghiệp công lập, đồng thời thúc đẩy việc quản lý và sử dụng nguồn lực tài chính một cách có trách nhiệm và bền vững.

+ Còn vốn nhà nước sau khi đã được xử lý tài chính và giá trị đơn vị sự nghiệp công lập đã được xác định lại. Điều này đặt ra yêu cầu để quá trình xử lý tài chính được thực hiện một cách chặt chẽ và tuân thủ theo các quy định pháp luật liên quan. Việc xác định lại giá trị đơn vị sự nghiệp công lập sau cùng sẽ cung cấp cơ sở thông tin chính xác và đáng tin cậy để quyết định về vốn nhà nước và các biện pháp tiếp theo trong quá trình chuyển đổi, đặc biệt là khi chuyển đổi thành công ty cổ phần.

+ Thuộc danh mục ngành, lĩnh vực được quyết định chuyển đổi từ đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần, do Thủ tướng Chính phủ quyết định trong từng thời kỳ. Danh mục này không bao gồm các ngành, lĩnh vực mà pháp luật chuyên ngành quy định không thực hiện chuyển đổi từ đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần. Do đó, việc thiết lập hành lang pháp lý và lộ trình rõ ràng cho các đơn vị sự nghiệp công lập trong các ngành và lĩnh vực chuyển đổi là quan trọng. Điều này giúp đảm bảo rằng các đơn vị này có thể chuẩn bị mọi điều kiện cần thiết để thực hiện quá trình chuyển đổi theo quy định.

+ Có phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công. Phương án này đảm bảo rằng quá trình sắp xếp lại và xử lý tài sản công được thực hiện một cách chặt chẽ, đồng bộ và tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

- Hình thức chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập bao gồm:

+ Giữ nguyên vốn nhà nước hiện có tại đơn vị sự nghiệp công lập và phát hành thêm cổ phiếu để tăng vốn điều lệ. Trong trường hợp này, đơn vị sự nghiệp công lập sẽ giữ nguyên một phần hoặc toàn bộ vốn nhà nước hiện có tại đơn vị đó. Để tăng vốn điều lệ, đơn vị sẽ phát hành thêm cổ phiếu. Cổ đông mới có thể mua cổ phiếu này để đóng góp vốn cho đơn vị.

+ Bán một phần vốn nhà nước hiện có tại đơn vị sự nghiệp công lập hoặc kết hợp bán một phần vốn nhà nước và phát hành thêm cổ phiếu để tăng vốn điều lệ. Trong trường hợp này, đơn vị sự nghiệp công lập có thể quyết định bán một phần của vốn nhà nước hiện có cho các đối tác hoặc nhà đầu tư. Đồng thời, để tăng vốn điều lệ, đơn vị cũng có thể phát hành thêm cổ phiếu để có nguồn vốn mới từ cổ đông mới.

Cả hai phương thức đều nhằm mục đích tăng cường nguồn lực tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập sau quá trình chuyển đổi. Quyết định giữ nguyên vốn hay bán một phần vốn nhà nước sẽ phụ thuộc vào chiến lược và định hình chiều hướng phát triển của đơn vị cũng như nhu cầu vốn trong quá trình chuyển đổi.

3. Đơn vị sự nghiệp công lập kiểm kê, phân loại tài sản khi chuyển đổi thành công ty cổ phần

Dựa vào điều 10 Nghị định 150/2020/NĐ-CP quy định như sau: Đối với việc kiểm kê, phân loại tài sản và xử lý tài chính tồn tại, đơn vị sự nghiệp công lập chịu trách nhiệm thực hiện các bước sau trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được quyết định thực hiện chuyển đổi từ cơ quan có thẩm quyền: Tổ chức kiểm kê và phân loại tài sản, nguồn vốn, và các quỹ của đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi. Trong quá trình này, phải rõ ràng xác định: 

- Tài sản công tính vào thành phần vốn nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập chuyển đổi, tức là những tài sản nào được coi là phần quan trọng của nguồn vốn nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập và cần được xác định, ghi chép khi đơn vị này thực hiện quá trình chuyển đổi. Điều này có thể bao gồm các nguồn lực và tài sản quan trọng mà nhà nước đầu tư hoặc giao cho đơn vị sự nghiệp công lập để thực hiện nhiệm vụ công cộng. Việc xác định rõ ràng và phân loại đúng các tài sản này là quan trọng để đảm bảo sự minh bạch và tính chính xác trong quá trình chuyển đổi.

- Tài sản công giao cho doanh nghiệp, được chuyển đổi từ đơn vị sự nghiệp công lập quản lý, không tính vào phần vốn nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập. Điều này có nghĩa là giá trị của những tài sản này không được tính vào trong phần vốn của nhà nước tại đơn vị sự nghiệp công lập. Nó không ảnh hưởng trực tiếp đến quỹ vốn nhà nước của đơn vị đó.

- Tài sản không tiếp tục sử dụng, cần bàn giao cho cơ quan quản lý tài sản công để xử lý. Quy trình bàn giao và xử lý này có thể bao gồm các hoạt động như thanh lý, bán đấu giá, hoặc phân phối cho các đơn vị khác có nhu cầu sử dụng. Mục tiêu là đảm bảo rằng tài sản không sử dụng được quản lý và xử lý một cách hiệu quả, tiết kiệm và tuân thủ theo quy định pháp luật liên quan.

Như vậy, quá trình kiểm kê và phân loại tài sản phải được thực hiện trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày có quyết định thực hiện chuyển đổi từ cơ quan có thẩm quyền.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết: Quy định về chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần theo Nghị định 150/2020/NĐ-CP

Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!