Những biện pháp được áp dụng khi trẻ em có nguy cơ bị tổn thương?

1. Trẻ có nguy cơ bị tổn thương được đưa vào cơ sở trợ giúp xã hội?

Theo quy định tại Điều 47 Luật Trẻ em năm 2016 thì bảo vệ trẻ em là một ưu tiên hàng đầu, và để đảm bảo an toàn và phát triển toàn diện cho trẻ, cần hành động theo ba cấp độ chính:

- Cấp độ phòng ngừa: Trước hết, cần tập trung vào việc ngăn chặn các nguy cơ và rủi ro tiềm ẩn. Điều này đòi hỏi sự chú ý đặc biệt đối với giáo dục và tạo ra các biện pháp phòng tránh, nhằm giảm thiểu khả năng xâm phạm và nguy cơ cho trẻ em.

- Cấp độ hỗ trợ: Ở cấp độ này, cần kết hợp tối ưu các nguồn lực và hỗ trợ để giúp đỡ những trẻ em nằm trong tình trạng nguy hiểm hoặc gặp khó khăn. Tổ chức hệ thống, liên kết tốt giữa các ngành và cấp, đồng thời thực hiện chính sách và pháp luật một cách liên tục và hiệu quả là quan trọng.

- Cấp độ can thiệp: Khi cần thiết, can thiệp trực tiếp vào tình hình để bảo vệ trẻ em là bước quan trọng. Các tổ chức, gia đình, và cá nhân đều phải đảm bảo rằng họ tuân thủ mọi quy định của pháp luật, thực hiện đúng các quy trình và tiêu chuẩn được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.

Để đạt được một hệ thống bảo vệ trẻ em mạnh mẽ, cần thiết lập và duy trì mối liên kết chặt chẽ giữa cơ quan, tổ chức, cơ sở giáo dục, gia đình, và cá nhân. Sự phối hợp này sẽ giúp tối đa hóa hiệu quả, đồng thời đảm bảo tính liên tục và bền vững của hệ thống. Nhấn mạnh rằng mọi đối tượng và tổ chức đều mang trách nhiệm chung trong việc bảo vệ trẻ em, và việc thực hiện đúng các quy định và tiêu chuẩn là quan trọng để đảm bảo an toàn và phát triển lành mạnh cho thế hệ tương lai.

Mục tiêu hàng đầu là đảm bảo an sinh xã hội cho trẻ em, và vì vậy, gia đình được xem xét là môi trường ưu tiên để bảo vệ và chăm sóc trẻ. Tuy nhiên, trong trường hợp gia đình không thể thực hiện chăm sóc hoặc khi việc đưa trẻ vào cơ sở trợ giúp xã hội là cần thiết, đây chỉ là biện pháp tạm thời, nhằm đảm bảo lợi ích tốt nhất cho trẻ em. Cha mẹ, người chăm sóc, và trẻ em cần được coi trọng trong quá trình ra quyết định về can thiệp và hỗ trợ. Quyền lợi của họ đòi hỏi sự cung cấp thông tin đầy đủ và cơ hội để thể hiện ý kiến tại các cơ quan và cá nhân có thẩm quyền. Điều này giúp đảm bảo quyết định cuối cùng mang lại sự bảo vệ và phát triển tốt nhất cho trẻ em.

Cần nhìn nhận rằng việc ngăn chặn nguy cơ tổn hại cho trẻ em là chìa khóa quan trọng. Phải có sự can thiệp kịp thời để giảm thiểu hậu quả khi có vấn đề phát sinh. Đồng thời, hỗ trợ tích cực là yếu tố quyết định để phục hồi và tái hòa nhập cộng đồng cho trẻ em đang đối mặt với những khó khăn đặc biệt. Theo quan điểm này, sự ưu tiên về bảo vệ trẻ em bắt đầu tại gia đình, nơi mà gia đình được nhìn nhận như một điểm trọng yếu trong quá trình nhận chăm sóc thay thế. Việc đưa trẻ vào cơ sở trợ giúp xã hội chỉ là một biện pháp tạm thời, được áp dụng khi các hình thức chăm sóc gia đình không thể thực hiện được.

Với quan điểm này, coi trọng việc chăm sóc và giáo dục trẻ em tại gia đình, đặc biệt khi có nguy cơ bị tổn thương. Các biện pháp tại gia đình được coi là ưu tiên hàng đầu, chúng chỉ cần chuyển sang biện pháp đưa vào cơ sở trợ giúp xã hội khi và chỉ khi những biện pháp tại gia đình không đạt được hiệu quả mong muốn. Điều quan trọng là nhận thức rõ ràng rằng không phải mọi tình huống khi trẻ em đối mặt với nguy cơ tổn thương đều đòi hỏi đưa ngay vào cơ sở trợ giúp xã hội. Thay vào đó, cần một phương tiện linh hoạt, tập trung vào hiệu quả và lợi ích tốt nhất cho trẻ em, để tối ưu hóa cơ hội phục hồi và phát triển toàn diện trong môi trường gia đình.

2. Các biện pháp phòng ngừa khi trẻ có nguy cơ bị tổn thương

Tại Điều 48 Luật Trẻ em 2016 thì để đảm bảo an toàn và phát triển toàn diện cho trẻ em, các biện pháp phòng ngừa đóng vai trò quan trọng, bao gồm:

- Tuyên truyền và phổ biến: Tuyên truyền rộng rãi là chìa khóa đầu tiên để tạo sự nhận thức trong cộng đồng về mối nguy hiểm và hậu quả của các yếu tố và hành vi gây tổn hại, xâm hại trẻ em. Đồng thời, nó cũng nhấn mạnh trách nhiệm của cộng đồng trong việc phát hiện và thông báo về các trường hợp trẻ em bị xâm hại, có nguy cơ bị bạo lực, bóc lột, hoặc bị bỏ rơi.

- Cung cấp kiến thức và thông tin: Cần chủ động cung cấp thông tin và trang bị kiến thức cho cha, mẹ, giáo viên, người chăm sóc trẻ em và những người làm việc trong cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em. Điều này không chỉ tập trung vào trách nhiệm bảo vệ trẻ em mà còn hướng dẫn về kỹ năng phòng ngừa và phát hiện các yếu tố và hành vi có thể gây tổn hại hoặc xâm hại trẻ em. Đồng thời, việc này giúp xây dựng một cộng đồng thông thái và hỗ trợ, tăng khả năng phòng ngừa và ứng phó hiệu quả.

- Trang bị kiến thức và kỹ năng cho cha mẹ: Nhiệm vụ hàng đầu là trang bị cho cha mẹ một bộ kiến thức đầy đủ và kỹ năng hiệu quả, giúp họ đảm bảo an toàn cho trẻ em. Điều này không chỉ bao gồm việc đào tạo về các biện pháp an toàn cơ bản mà còn tập trung vào khía cạnh tâm lý và giáo dục, giúp cha mẹ hiểu rõ hơn về nhu cầu và quyền lợi của trẻ em.

- Giáo dục và tư vấn tự bảo vệ cho trẻ em: Không chỉ làm cha mẹ, mà trẻ em cũng cần được giáo dục và tư vấn về kiến thức và kỹ năng tự bảo vệ. Họ cần nhận biết và đối mặt với môi trường xung quanh mình một cách an toàn, đồng thời phát triển khả năng tự bảo vệ trước các tác động tiêu cực. Việc này không chỉ tạo ra những người lớn tự tin mà còn giúp xây dựng một xã hội an toàn và thông thái.

- Xây dựng môi trường sống an toàn: Một môi trường sống an toàn và phù hợp với trẻ em đòi hỏi sự chú ý đặc biệt đến cả yếu tố vật lý và tâm lý. Việc tạo ra không gian an toàn, thiết kế ngôi nhà và khu vực chơi cho phù hợp với độ tuổi và nhu cầu của trẻ là quan trọng. Đồng thời, việc thúc đẩy các giá trị và hành vi tích cực trong gia đình cũng là một phần quan trọng của việc xây dựng môi trường sống an toàn và lành mạnh cho trẻ em.

3. Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã với hành vi xâm hại, gây tổn thương cho trẻ

Điều 51 Luật Trẻ em 2016 quy định trách nhiệm của Uỷ ban nhân dân cấp xã với hành vi xâm hại, gây tổn thương cho trẻ được quy định cụ thể như sau:

- Trách nhiệm đồng thuận và kịp thời: Nhiệm vụ quan trọng của cơ quan, tổ chức, cơ sở giáo dục, gia đình và cá nhân là đảm bảo việc cung cấp thông tin, thông báo, và tố giác về các hành vi xâm hại trẻ em. Trong trường hợp trẻ em đang đối diện với nguy cơ bạo lực, bóc lột, hoặc bị bỏ rơi, trách nhiệm chuyển đến cơ quan có thẩm quyền để đảm bảo sự can thiệp kịp thời và hiệu quả.

- Hệ thống phối hợp và xử lý tích cực: Cơ quan lao động - thương binh và xã hội, cơ quan công an các cấp, và Ủy ban nhân dân cấp xã chịu trách nhiệm chấp nhận, xử lý thông tin, thông báo, và tố giác. Họ cần phối hợp chặt chẽ để xác minh, đánh giá, và điều tra về hành vi xâm hại, đồng thời đánh giá mức độ nguy cơ gây tổn hại đối với trẻ em. Điều này đảm bảo sự chủ động và toàn diện trong việc đối phó với tình trạng xâm hại.

- Tổng đài điện thoại quốc gia và quy trình tiếp nhận: Chính phủ cần thiết lập một tổng đài điện thoại quốc gia thường trực để tiếp nhận, xử lý thông tin, thông báo, và tố giác về nguy cơ và hành vi xâm hại trẻ em. Việc quy định rõ ràng về quy trình tiếp nhận và xử lý thông tin, thông báo, và tố giác giúp đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong việc ứng phó với mọi tình huống, đồng thời đặt lợi ích và an toàn của trẻ em lên hàng đầu.

Ngoài ra, có thể tham khảo: 07 nhóm đối tượng là người tiêu dùng dễ bị tổn thương. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.