1. Phiên tòa sơ thẩm theo thủ tục rút gọn

Về nguyên tắc, để các đương sự có thể bảo vệ được tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của mình cũng như tòa án ra được bản ári, quyết định đúng đắn và chính xác thì tòa án phải mở một phiên tòa công khai với sự có mặt của tất cả những người tham gia tố tụng. Tại phiên tòa, các đương sự, những người tham gia tố tụng khác được thực hiện quyền bảo vệ, quyền tranh tụng của mình một cách trực tiếp và bằng lời nói. Các đương sự đều phải được trực tiếp trình bày các yêu cầu, đưa ra các chứng cứ, căn cử pháp lí để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Tuy nhiên, đối với các vụ án được giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự rút gọn thì đây là vụ án đơn giản, rõ ràng, thẩm phán chỉ thẩm tra lại sự việc, chứng cứ, tài liệu và áp dụng pháp luật để giải quyết nên việc bảo đảm quyền bảo vệ, quyền tranh tụng của các đương sự'được thực hiện ở mức độ hạn chế hơn so với thủ tục tố tụng thông thường. Theo đó, các đương sự, kiểm sát viên viện kiểm sát cùng cấp phải có mặt tại phiên tòa xét xử theo thủ tục rút gọn. Trường hợp kiểm sát viên vắng mặt thì hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử. Đương sự CÓ quyền đề nghị tòa án xét xử vắng mặt. Trường hợp bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã được triệu tập hợp lệ mà vắng mặt không có lí do chính đáng thìthẩm phán vẫn tiến hành phiên tòa.

Nhằm đáp ứng yêu cầu nhanh chóng và linh hoạt của việc giải quyết các vụ án đơn giản, rõ ràng, khoản 3 Điều 320 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 quy định thẩm phán tiến hành hoà giải trong phiên tòa sơ thẩm dân sự chứ không bắt buộc phải hoà giải trước khi mở phiên tòa sơ thẩm giống như thủ tục tố tụng thông thường. Theo đó, sau khi khai mạc phiên tòa, thẩm phán tiến hành hoà giải, trừ trường hợp khống được hoà giải theo quy định tại Điều 206 hoặc không tiến hành hoà giải được theo quy định tại Điều 207 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Trường hợp các đương sự thoả thuận được với nhau về vấn đề phải giải quyết trong vụ án thì thẩm phán ra quyết định công nhận sự thoả thuận của các đương sự theo quy định tại Điều 212 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Trường hợp các đương sự không thoả thuận được với nhau về vấn đề phải giải quyết trong vụ án thì thẩm phán tiến hành xét xử.

Về thủ tục tiến hành phiên tòa sơ thẩm theo thủ tục rút gọn, với quan điểm mở phiên tòa để nghe các bên đương sự trình bày, giải thích hay đối chiếu xem có mâu thuẫn về tài liệu, chứng cứ không: nên theo khoản 2, 3 Điều 320 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 thì thủ tục khai mạc phiên tòa, trình bày, tranh luận, đối đáp, đề xuất quan điểm về việc giải quyết vụ án được thực hiện như đối với vụ án giải quyết theo thủ tục tô tụng thông thường. Tuy nhiên, đối với vụ án đơn giản, rõ ràng, chứng cứ đầy đủ, bị đơn thừa nhận nghĩa vụ thì việc xét xử tại phiên tòa “thực chất là một phiên đối chất để kiểm tra lại các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ, trước khi thẩm phán ra quyết định về vụ v/ệc”. Do đó, việc tranh luận, đối đáp cần thực hiện đơn giản hơn so với thủ tục tố tụng thông thường.

Ngoài ra, trường hợp tại phiên tòa mà phát sinh tình tiết mới quy định tại khoản 3 Điều 317 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 lằm cho vụ án không còn đủ điều kiện để giải quyết theo thủ tục rút gọn thì thẩm phán xem xét, ra quyết định chuyển vụ án sang giải quyết theo thủ tục thông thường. Trong trường hợp này, thời hạn chuẩn bị xét xử vụ án được tính lại kể từ ngày ra quyết định chuyển vụ án sang giải quyết theo thủ tục tố tụng thông thường.

2. Hiệu lực của bản án, quyết định sơ thẩm theo thủ tục rút gọn

Để phù hợp với nguyên tắc tại khoản 6 Điều 103 Hiến pháp năm 2013: “Chế độ xét xử sơ thẩm, phúc thẩm được bảo đảm”, Điều 17 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 đã coi chế độ xét xử sơ thẩm, phúc thẩm được bảo đảm là nguyên tắc có tính tuyệt đối được áp dụng cho tất cả các vụ việc dân sự mà không có bất kì ngoại lệ nào nhàm bảo đảm quyền của các đương sự cũng như đảm bảo tính đúng đắn, hợp pháp trong các phán quyết của tòa án trước khi đưa ra thi hành. Vì vậy, Điều 321 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 quy định bản án, quyết định sơ thẩm của tòa án theo thủ tục rút gọn có thể bị kháng . cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm để yêu cầu tòa án cấp phúc thẩm giải quyết lại theo thủ tục phúc thẩm rút gọn.

i Bản án, quyết định theo thủ tục rút gọn đã có hiệu lực pháp 1 luật có thể bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm nếu I phát hiện có sai lầm, vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong việc giải quyết vụ án hoặc khi phát hiện tình tiết mới theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

Mọi vướng mắc pháp lý về luật dân sự, tố tụng dân sự về hiệu lực bản án, quyết định sơ thẩm vụ án dân sự theo thủ tục rút gọn cũng như các vấn đề khác liên quan. Hãy gọi ngay: 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật dân sự, thừa kế trực tuyến.

Trân trọng./.

>> Xem thêm:  Thi hành án dân sự là gì ? Quy định pháp luật về thi hành án dân sự

Bộ phận tư vấn pháp luật dân sự - Công ty luật Minh Khuê

>> Xem thêm:  Tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu ? Các trường hợp giao dịch dân sự vô hiệu