1. Người phiên dịch trong tố tụng dân sự là gì?

Căn cứ vào Điều 81 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, người phiên dịch được quy định như sau:

- Người phiên dịch là người có khả năng dịch từ một ngôn ngữ khác ra tiếng Việt và ngược lại trong trường hợp có người tham gia tố tụng không sử dụng được tiếng Việt. Người phiên dịch có thể do một bên đương sự lựa chọn hoặc do các bên đương sự thỏa thuận lựa chọn. Người phiên dịch cần được Tòa án chấp nhận hoặc được Tòa án yêu cầu để thực hiện việc phiên dịch trong quá trình tố tụng.

- Người biết chữ của người khuyết tật:

Trong trường hợp người khuyết tật không thể nhìn hoặc không thể nghe, nói bằng cách thông thường, người biết chữ của người khuyết tật, tức là người có khả năng nhìn hoặc biết nghe, nói và sử dụng ngôn ngữ hoặc ký hiệu của người khuyết tật, cũng được coi là người phiên dịch.
Nếu chỉ có người đại diện hoặc người thân thích của người khuyết tật biết nghe, nói hoặc biết chữ, ngôn ngữ, ký hiệu của người khuyết tật, thì người đại diện hoặc người thân thích có thể được Tòa án chấp nhận làm người phiên dịch cho người khuyết tật đó.

Như vậy, theo quy định tại Điều 81 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định về người phiên dịch trong quá trình tố tụng, đảm bảo rằng người tham gia tố tụng không sử dụng được tiếng Việt hoặc người khuyết tật có thể nhận được hỗ trợ phiên dịch để tham gia công tác tố tụng một cách công bằng và hiệu quả.

2. Quy định về quyền và nghĩa vụ của người phiên dịch trong tố tụng dân sự

Quyền và nghĩa vụ của người phiên dịch trong tố tụng dân sự được quy định cụ thể tại Điều 82 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 như sau:

2.1 Quyền của người phiên dịch:

Phải có mặt theo giấy triệu tập của Tòa án để thực hiện nhiệm vụ phiên dịch.
Phải phiên dịch trung thực, khách quan và đúng nghĩa, không làm thay đổi hoặc thêm vào nội dung được truyền đạt.
Đề nghị người tiến hành tố tụng hoặc người tham gia tố tụng giải thích thêm nội dung cần phiên dịch khi cần thiết.
Không được tiếp xúc với người tham gia tố tụng khác nếu việc tiếp xúc đó có thể ảnh hưởng đến tính trung thực, khách quan và đúng nghĩa trong quá trình phiên dịch.
Được thanh toán các chi phí liên quan theo quy định của pháp luật.
Phải cam đoan trước Tòa án về việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình.

2.2 Nghĩa vụ của người phiên dịch:

Phiên dịch trung thực, khách quan và đúng nghĩa, không gian dối thông tin hoặc thay đổi ý nghĩa của nội dung được truyền đạt.
Đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của thông tin trong quá trình phiên dịch.
Giữ bí mật về thông tin liên quan đến quyền và lợi ích của bên liên quan trong quá trình phiên dịch.
Tuân thủ quy định của pháp luật và chỉ thực hiện nhiệm vụ phiên dịch, không can thiệp vào các quyết định tố tụng hoặc trở thành người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.
Bảo vệ và duy trì độc lập, công bằng và khách quan của phiên dịch, không bị ảnh hưởng bởi áp lực hay sự can thiệp từ bất kỳ bên nào.

2.3 Từ chối phiên dịch hoặc bị thay đổi:

Người phiên dịch phải từ chối tham gia phiên dịch hoặc bị thay đổi trong các trường hợp quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 52 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Người phiên dịch không được tham gia tố tụng cùng với tư cách là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, người làm chứng hoặc người giám định trong cùng vụ án.
Người phiên dịch không được tham gia tố tụng cùng với tư cách là Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thẩm tra viên, Thư ký Tòa án, Kiểm sát viên hoặc Kiểm tra viên.

=> Những quy định trên đảm bảo tính chuyên nghiệp, trung thực và độc lập của người phiên dịch trong quá trình tố tụng dân sự. Điều này đảm bảo sự công bằng và hiệu quả của quá trình phiên dịch, đồng thời bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia tố tụng.

3. Việc thay đổi người phiên dịch trong tố tụng dân sự như thế nào?

Căn cứ vào Điều 83 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, quy định về thủ tục từ chối giám định, phiên dịch hoặc đề nghị thay đổi người giám định, người phiên dịch như sau:

- Thủ tục từ chối giám định, phiên dịch hoặc đề nghị thay đổi người giám định, người phiên dịch trước khi mở phiên tòa, phiên họp: Việc từ chối giám định, phiên dịch hoặc đề nghị thay đổi người giám định, người phiên dịch trước khi mở phiên tòa, phiên họp phải được lập thành văn bản. Trong văn bản này, cần nêu rõ lý do của việc từ chối hoặc đề nghị thay đổi.

- Thủ tục từ chối giám định, phiên dịch hoặc đề nghị thay đổi người giám định, người phiên dịch tại phiên tòa, phiên họp: Việc từ chối giám định, phiên dịch hoặc đề nghị thay đổi người giám định, người phiên dịch tại phiên tòa, phiên họp phải được ghi vào biên bản phiên tòa, phiên họp.

Như vậy, thủ tục từ chối giám định, phiên dịch hoặc đề nghị thay đổi người giám định, người phiên dịch trong quá trình tố tụng. Việc lập văn bản từ chối hoặc đề nghị thay đổi trước khi mở phiên tòa, phiên họp cùng việc ghi vào biên bản phiên tòa, phiên họp tại thời điểm diễn ra phiên tòa, phiên họp là những quy định quan trọng để đảm bảo sự minh bạch và chính xác trong quá trình giám định, phiên dịch trong tố tụng.

4. Ai có thẩm quyền thay đổi người phiên dịch?

Theo Điều 84 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, việc thay đổi người phiên dịch trong quá trình tố tụng dân sự được quy định cụ thể như sau:

- Trước khi mở phiên tòa hoặc phiên họp, quyết định thay đổi người phiên dịch sẽ do Chánh án Tòa án quyết định. Điều này đảm bảo quyền thẩm quyền của Chánh án trong việc chọn lựa và quyết định về người phiên dịch.

- Tại phiên tòa hoặc phiên họp, việc thay đổi người phiên dịch sẽ do Thẩm phán, Hội đồng xét xử hoặc Hội đồng giải quyết việc dân sự quyết định sau khi nghe ý kiến của người bị yêu cầu thay đổi. Quyết định này sẽ được đưa ra sau quá trình thảo luận tại phòng nghị án và được quyết định theo đa số.

Nếu cần thay đổi người phiên dịch, Thẩm phán, Hội đồng xét xử hoặc Hội đồng giải quyết việc dân sự có thể quyết định hoãn phiên tòa hoặc phiên họp. Quá trình trưng cầu người phiên dịch mới hoặc người giám định mới sẽ được thực hiện theo quy định tại Điều 79 và Điều 81 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Trong hoạt động tố tụng dân sự, có thể thay đổi người phiên dịch nếu cần. Quyết định thay đổi người phiên dịch sẽ do Chánh án Tòa án quyết định trước khi phiên tòa diễn ra, và do Thẩm phán, Hội đồng xét xử hoặc Hội đồng giải quyết việc dân sự quyết định tại phiên tòa hoặc phiên họp.

=> Người phiên dịch trong tố tụng dân sự có quyền và nghĩa vụ quan trọng. Họ phải phiên dịch trung thực, khách quan, đúng nghĩa và tuân thủ các quy định về việc phiên dịch. Người phiên dịch cũng có quyền được thanh toán các chi phí liên quan theo quy định của pháp luật và phải cam đoan trước Tòa án về việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình. Nếu cần thay đổi người phiên dịch, việc này phải được đề nghị trước khi phiên tòa hoặc phiên họp diễn ra. Quyền thẩm quyền quyết định thay đổi người phiên dịch thuộc về Chánh án Tòa án và Thẩm phán, Hội đồng xét xử hoặc Hội đồng giải quyết việc dân sự tại phiên tòa hoặc phiên họp. Quá trình thay đổi người phiên dịch được tiến hành theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Như vậy, việc thay đổi người phiên dịch là một quy trình pháp lý rõ ràng và có sự can thiệp của các cơ quan tố tụng. Điều này đảm bảo tính chính xác và công bằng trong quá trình phiên dịch trong tố tụng dân sự.

Quý khách hàng có nhu cầu thì tham khảo thêm nội dung bài viết sau của công ty Luật Minh khuê:

Công ty Luật Minh Khuê mong muốn gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn hữu ích. Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật dân sự trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng!