1. Căn cứ pháp lý:

Luật bảo hiểm xã hội năm 2014

Nghị định 115/2015/NĐ-CP

Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH

Thông tư 47/2015/TT-BLĐTBXH

2. Những thay đổi cơ bản về tiền lương và mức đóng bảo hiểm xã hội cho lao động:

Theo Bộ Luật Lao động số 10/2012/QH13 tại Điều 90 quy định về tiền lương như sau:

“1. Tiền lương là khoản tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động để thực hiện công việc theo thỏa thuận.
Tiền lương bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác.”

Theo quy định của Bộ luật lao động thì tiền lương của người lao động gồm có rất nhiều khoản như tiền lương theo công việc, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác. Do đó Luật Bảo hiểm xã hội cũng có những điều chỉnh về mức tiền lương đóng bảo hiểm xã hội để phù hợp với tiền lương theo quy định của Luật Lao Động số 10/2012/QH13

Theo Luật bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13 tại Điều 89, Khoản 2 quy định tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội như sau:

“2. Đối với người lao động đóng bảo hiểm xã hội theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định thì tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội là mức lương và phụ cấp lương theo quy định của pháp luật về lao động.
Từ ngày 01 tháng 01 năm 2018 trở đi, tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội là mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác theo quy định của pháp luật về lao động.”

Măt khác, tiền lương đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động và hưởng lương từ người sử dụng lao động được quy định tại điều 89 của Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 như sau:

– Từ 01/01/2016 đến 31/12/2017 doanh nghiệp đóng BHXH của người lao động dựa trên mức lương và phụ cấp lương theo quy định của luật lao động. Tức là tiền lương đóng BHXH dựa trên các khoản tiền lương trên hợp đồng và các khoản phụ cấp lương cố định trên hợp đồng và trên các quy chế lương và thỏa ước lao động tập thể. Tiền lương đóng bảo hiểm xã hội có thể nhỏ hơn tiền lương thực nhận nếu trong tháng đó người lao động được nhận có khoản bổ sung như thưởng lễ, tết, thưởng tháng 13, thưởng doanh thu cuối năm nếu có và một số các khoản bổ sung khác.

Ngoài ra, thông tư 47/2015/TT-BLĐTBXH hướng dẫn cụ thể các khoản trên, trong đó:

- Mức lương: tính theo thời gian của công việc hoặc chức danh theo thang lương, bảng lương do người sử dụng lao động xây dựng mà hai bên đã thỏa thuận theo quy định của Bộ luật lao động hoặc mức lương theo thời gian/ lương khoán đối với người lao động hưởng lương theo sản phẩm/ lương khoán

- Phụ cấp lương: là các khoản phụ cấp mà người sử dụng lao động và người lao động đã thỏa thuận gắn với quá trình làm việc và kết quả thực hiện công việc của người lao động để bù đắp yếu tố về điều kiện lao động, tính chất phức tạp công việc, điều kiện sinh hoạt, mức độ thu hút lao động mà mức lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động chưa được tính đến hoặc tính chưa đầy đủ (ví dụ: phụ cấp chức vụ, chức danh; phụ cấp trách nhiệm; phụ cấp nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; phụ cấp thâm niên; phụ cấp khu vực; phụ cấp lưu động; phụ cấp thu hút và các phụ cấp có tính chất tương tự. )

- Các khoản bổ sung khác, bao gồm:

1. Các khoản bổ sung xác định được mức tiền cụ thể cùng với mức lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động và trả thường xuyên trong mỗi kỳ trả lương

2. Các khoản bổ sung không xác định được mức tiền cụ thể cùng với mức lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động, trả thường xuyên hoặc không thường xuyên trong mỗi kỳ trả lương gắn với quá trình làm việc, kết quả thực hiện công việc của người lao động.

Tuy nhiên không phải tất cả các khoản bổ sung kể trên đều phải sử dụng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc mà chỉ những khoản bổ sung nào xác định được mức tiền cụ thể ghi trong hợp đồng lao động mới được dùng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội. Lý giải cho quy định này là do các khoản bổ sung không xác định được mức tiền cụ thể mang tính chất biến động, không thường xuyên nếu đưa vào làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội sẽ gây khó khăn cho cả người lao động, người sử dụng lao động và cơ quan bảo hiểm xã hội.

Bên cạnh đó cũng theo quy định này, các khoản không được coi là tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc gồm có: tiền thưởng, tiền thưởng sáng kiến; tiền ăn giữa ca; các khoản hỗ trợ xăng xe, điện thoại, đi lại, tiền nhà ở, tiền giữ trẻ, nuôi con nhỏ; hỗ trợ khi người lao động có thân nhân bị chết, người lao động có người thân kết hôn, sinh nhật của người lao động, trợ cấp cho người lao động gặp hoàn cảnh khó khăn khi bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và các khoản hỗ trợ, trợ cấp khác ghi thành mục riêng trong hợp đồng lao động.

Như vậy từ thời điểm 1/1/2018 tiền lương đóng bảo hiểm xã hội sẽ gồm: mức lương + phụ cấp lương + khoản bổ sung xác định được mức tiền cụ thể.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật bảo hiểm xã hội - Công ty luật Minh KHuê