1. Đối tượng nào được giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù
Người bị kết án cải tạo không giam giữ, phạt tù có thời hạn hoặc phạt tù chung thân có thể giảm thời hạn chấp hành hình phạt nếu:
- Đã chấp hành hình phạt được một thời gian nhất định;
- Có nhiều tiến bộ và đã bồi thường được một phần nghĩa vụ dân sự;
- Có đề nghị của cơ quan thi hành án hình sự có thẩm quyền.
- Không phải đối tượng nào cũng được giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù, đây là chế định thể hiện sự khoan hồng của Đảng và Nhà nước ta đối với phạm nhân có quá trình cải tạo tốt, luôn tuân thủ nội quy, quy định của trại giam. Quá trình cải tạo, họ đã biết ăn năn, hối cải về hành vi của mình, trở nên hoàn lương và hướng thiện.
- Nhà nước cũng có sự ưu tiên đối với người phạm tội như: người chưa thành niên; người cao tuổi, già yếu; phụ nữ có thai; người mắc bệnh hiểm nghèo; người đã lập công…
- Đối với người đã được giảm một phần hình phạt mà có hành vi phạm tội khác xảy ra trước nhưng được phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử trong quá trình chấp hành hình phạt của bản án đối với hành vi phạm tội xảy ra sau, thì Tòa án chỉ xét giảm lần đầu sau khi người đó đã chấp hành được hai phần ba mức hình phạt chung.
2. Quy định về thời điểm xét giảm thời hạn chấp hành án phạt tù
Căn cứ theo quy định tại Điều 12 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017 quy định về thời điểm xét giảm thời hạn chấp hành án phạt tù như sau:
Việc xét giảm thời hạn chấp hành án phạt tù được thực hiện mỗi năm 03 đợt, vào các dịp:
- Ngày giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước (30/4), ngày Quốc khánh (2/9) và tết Nguyên đán. Đây là những ngày lễ lớn nhất của nước ta, ghi nhận những giá trị lịch sử hào hùng của đất nước trong giai đoạn kháng chiến chống giặc. Vì vậy được lựa chọn là dịp để Đảng và Nhà nước ta thể hiện sự khoan hồng đối với nhân dân cả nước. Thời gian để áp dụng thời hạn chấp hành án phạt tù được xác định từ ngày 01 tháng 01 đến ngày 31 tháng 12 của năm đó.
- Đối với các trại giam, trại tạm giam thuộc Bộ Quốc phòng, thực hiện việc xét giảm thời hạn chấp hành án phạt tù vào dịp ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam và Ngày hội Quốc phòng toàn dân (22/12) thay cho dịp tết Nguyên đán.
Lưu ý: Mỗi năm 01 phạm nhân chỉ được xét giảm thời hạn chấp hành án phạt tù 01 lần theo quy định tại Điều 38 Luật Thi hành án hình sự.
Sau lần xét giảm đầu tiên, nếu các năm tiếp theo phạm nhân có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật thì sẽ được xét giảm vào đúng đợt mà đã được xét giảm lần đầu. Trường hợp đã được giảm mà thời hạn tù còn lại không đủ 01 năm thì năm tiếp theo có thể đề nghị xét giảm sớm hơn 01 đợt, nhưng vẫn phải bảo đảm mỗi năm chỉ được xét giảm 01 lần.
3. Những bất cập trong quy định pháp luật giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù
Quy định căn cứ giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù
- Căn cứ để áp dụng đối với những phạm nhân được đề nghị xét giảm lần hai:
Theo quy định thì phạm nhân được cơ quan thi hành án hình sự có thẩm quyền đề nghị xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù khi hội đủ 3 điều kiện: Đã chấp hành hình phạt được một thời gian nhất định, có nhiều tiến bộ và đã bồi thường được một phần nghĩa vụ dân sự.
Ở đây, BLHS không quy định rõ là ba điều kiện đó được áp dụng chung cho tất cả các lần đề nghị xét giảm đối với phạm nhân hay chỉ áp dụng đối với phạm nhân được đề nghị xét giảm lần đầu. Vì vậy, trong thực tiễn giữa các cơ quan có thẩm quyền trong công tác xét giảm còn nhận thức khác nhau và không thống nhất trong quá trình áp dụng.
- Quy định trên được hiểu là đối với những phạm nhân được đề nghị xét giảm lần đầu thì phải thỏa mãn cả 3 điều kiện trên mới được đề nghị xét giảm
- Hoặc được hiểu là tất cả các lần đề nghị xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù phạm nhân đều phải đáp ứng đầy đủ ba điều kiện trên mới đề nghị xét giảm; mặc dù quy định trên chưa có văn bản hướng dẫn áp dụng quy định cụ thể, nhưng BLHS năm 2015 đã có hiệu lực thi hành và giá trị hiệu lực của BLHS cao hơn Thông tư liên tịch hướng dẫn về vấn đề này. Do đó, áp dụng Điều 63 BLHS năm 2015 để xét giảm cho phạm nhân.
Từ những cách hiểu không thống nhất trên, dẫn đến một thực tế là trại giam, trại tạm giam, cơ quan thi hành án hình sự, Tòa án, Viện Kiểm sát lại có căn cứ khác nhau khi xét giảm và khi đề nghị xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù cho phạm nhân, Tòa án và Viện Kiểm sát lại không chấp nhận đề nghị xét giảm, vì lý do: trong kỳ xét giảm lần này, phạm nhân không thực hiện thêm phần nào về nghĩa vụ dân sự theo quyết định của bản án.
- Căn cứ để xem xét phạm nhân đã bồi thường được một phần nghĩa vụ dân sự
Đã bồi thường được một phần nghĩa vụ dân sự được hiểu là đã bồi thường được ít nhất một phần hai nghĩa vụ dân sự theo bản án, quyết định của Tòa án. Do không được hướng dẫn cụ thể nên khi áp dụng có nhiều quan điểm trái ngược nhau:
- Yếu tố đã bồi thường được ít nhất một phần hai nghĩa vụ dân sự ở đây, được xem xét áp dụng đối với tất cả các lần được đề nghị xét giảm đối với phạm nhân. Có nghĩa là, lần đầu xét giảm phạm nhân đã thực hiện được một phần hai nghĩa vụ dân sự theo quyết định của bản án và lần xét giảm tiếp theo phạm nhân phải tiếp tục thực hiện thêm một phần hai nghĩa vụ dân sự trên tổng số một phần hai nghĩa vụ dân sự còn lại phải thực hiện của lần đầu xét giảm.
- Đã bồi thường được ít nhất một phần hai nghĩa vụ dân sự chỉ xem xét đối với những phạm nhân được đề nghị xét giảm lần đầu, còn đối với những phạm nhân được đề nghị xét giảm lần hai, không cần xem xét đã thực hiện một phần hai nghĩa vụ dân sự trên tổng số một phần hai nghĩa vụ dân sự còn lại phải thực hiện của lần đầu xét giảm trước đó, mà chỉ cần xem xét phạm nhân có tiếp tục thể hiện tinh thần khắc phục phần nào hậu quả thiệt hại của vụ án hay không.
Quy định đối tượng giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù
Theo quy định tại khoản 4, khoản 5 Điều 63 BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung 2017 quy định như sau:
- Đối với người đã được giảm một phần hình phạt mà lại thực hiện hành vi phạm tội mới ít nghiêm trọng do cố ý, thì Tòa án chỉ xét giảm lần đầu sau khi người đó đã chấp hành được một phần hai mức hình phạt chung.
- Đối với người đã được giảm một phần hình phạt mà lại thực hiện hành vi phạm tội mới nghiêm trọng, rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng, thì Tòa án chỉ xét giảm lần đầu sau khi người đó đã chấp hành được hai phần ba mức hình phạt chung
Vậy đối với quy định trên, thực tiễn thi hành nhận thức như thế nào đối với những phạm nhân có hành vi phạm tội xảy ra trước nhưng được phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử trong quá trình chấp hành hình phạt của bản án đối với hành vi phạm tội xảy ra sau. Theo quy định trên thì phạm nhân này có thuộc đối đối tượng đề nghị xét giảm hay không?
Để tham khảo thêm thông tin về vấn đề này, quý khách hàng có thể tìm hiểu tại bài viết: Giảm thời hạn chấp hành hình phạt là gì ? Điều kiện và mức giảm thời hạn chấp hành hình phạt của Luật Minh Khuê.
Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Quy định về thời điểm xét giảm thời hạn chấp hành án phạt tù mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!
