1. Quy định về tiêu chuẩn chung đối với chức danh GS, PGS

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 37/2018/QĐ-TTg, quy định về tiêu chuẩn và thủ tục xét công nhận đạt tiêu chuẩn, cũng như bổ nhiệm chức danh Giáo sư (GS) và Phó Giáo sư (PGS), cũng như thủ tục xét hủy bỏ công nhận chức danh và miễn nhiệm chức danh GS, PGS. Theo quy định này, các tiêu chuẩn chung áp dụng cho chức danh GS và PGS được đặt ra như sau:

- Không vi phạm đạo đức nhà giáo, không bị kỷ luật từ khiển trách trở lên hoặc đang thi hành án hình sự; trung thực và khách quan trong quá trình đào tạo và nghiên cứu khoa học.

- Có đủ thời gian làm nhiệm vụ đào tạo từ trình độ đại học trở lên theo quy định.

- Hoàn thành nhiệm vụ được giao, đảm bảo đủ số giờ chuẩn giảng dạy, trong đó ít nhất ½ số giờ chuẩn giảng dạy trực tiếp trên lớp (đối với giảng viên thỉnh giảng, phải đáp ứng ít nhất 50% định mức này).

- Sử dụng thành thạo ít nhất một ngoại ngữ phục vụ cho công tác chuyên môn và có khả năng giao tiếp bằng tiếng Anh.

- Có đủ số điểm từ công trình khoa học, đạt mức quy định tối thiểu theo quy định của Quyết định này.

Quyết định 37/2018/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 15/10/2018.

Ngoài 5 tiêu chuẩn chung nêu trên, GS còn có 9 tiêu chuẩn khác, PGS có thêm 8 tiêu chuẩn.

 

2. Tiêu chuẩn cụ thể đối với Giáo sư

Ứng viên chức danh Giáo sư, bên cạnh việc đáp ứng tiêu chuẩn chung, cần có thời gian làm PGS ít nhất 3 năm tính đến ngày hết hạn nộp hồ sơ xét công nhận đạt tiêu chuẩn tại Hội đồng giáo sư cơ sở. Trong trường hợp ứng viên đã được bổ nhiệm chức danh PGS nhưng chưa đủ 3 năm và không đáp ứng số giờ chuẩn giảng dạy theo quy định tại Khoản 3, Điều 4 của Quyết định, yêu cầu ứng viên này phải có ít nhất gấp đôi số điểm công trình khoa học quy đổi tối thiểu thông qua bài báo khoa học, bằng độc quyền sáng chế, giải pháp khoa học, và các sản phẩm khác.

Ngoài ra, ứng viên GS cần có đóng góp đáng kể trong việc chủ trì hoặc tham gia xây dựng, phát triển chương trình đào tạo từ trình độ đại học trở lên, nhiệm vụ khoa học và công nghệ, cũng như triển khai ứng dụng khoa học và công nghệ phù hợp với ngành, chuyên ngành. Điều này được đánh giá và xác nhận bởi Hội đồng khoa học do người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học hoặc cơ quan có thẩm quyền thẩm định và đưa vào sử dụng.

Về công bố khoa học, Quyết định đề cập đến một lộ trình với 2 mốc thời gian khác nhau. Ứng viên cần là tác giả chính của ít nhất 3 bài báo khoa học hoặc bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích, tác phẩm nghệ thuật... Trong trường hợp không đạt đủ công trình khoa học theo quy định, ứng viên phải có ít nhất 2 trong số các công trình khoa học nêu trên và 1 chương sách phục vụ đào tạo, được xuất bản bởi một nhà xuất bản uy tín trên thế giới hoặc ít nhất 2 trong số các công trình khoa học nêu trên và 1 sách chuyên khảo do một nhà xuất bản có uy tín xuất bản.

Từ ngày 1/1/2020, ứng viên, với vai trò là tác giả chính, phải có ít nhất 5 bài báo khoa học hoặc bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích… Nếu ứng viên không đạt đủ công trình khoa học, yêu cầu ít nhất 3 trong số các công trình khoa học và 2 chương sách phục vụ đào tạo, được xuất bản bởi một nhà xuất bản uy tín trên thế giới hoặc ít nhất 3 trong số các công trình khoa học nêu trên và 2 sách chuyên khảo phục vụ đào tạo, do một nhà xuất bản có uy tín xuất bản.

Ứng viên chức danh Giáo sư cần chủ trì biên soạn sách phục vụ đào tạo trình độ đại học trở lên, phù hợp với chuyên ngành được xét công nhận tiêu chuẩn chức danh giáo sư. Ngoài ra, ứng viên phải chủ trì thực hiện ít nhất 2 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp bộ hoặc 1 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia, đã nghiệm thu kết quả từ đạt yêu cầu trở lên. Trong trường hợp không đủ nhiệm vụ khoa học và công nghệ, có thể thay thế bằng bài báo khoa học, bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích… Mỗi nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp bộ có thể được thay thế bằng 1 bài báo khoa học hoặc công trình khoa học.

Ứng viên cũng cần hướng dẫn chính ít nhất 2 nghiên cứu sinh được cấp bằng tiến sĩ. Trong trường hợp không đủ nghiên cứu sinh, có thể thay thế bằng bài báo khoa học hoặc bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích… Điều này bao gồm việc thay thế hướng dẫn chính cho 1 nghiên cứu sinh bằng 3 bài báo khoa học hoặc công trình khoa học.

Bài báo khoa học được quy định là bài báo khoa học được công bố trên các tạp chí khoa học quốc tế có uy tín, sau khi ứng viên đã được công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh Phó Giáo sư.

Đối với điểm khoa học quy đổi, ứng viên giáo sư cần đạt ít nhất 20 điểm. Trong tổng số này, ít nhất 5 điểm phải được tích lũy trong ba năm gần đây tính đến ngày hết hạn nộp hồ sơ. Đối với ứng viên thuộc lĩnh vực khoa học tự nhiên, kỹ thuật và công nghệ, cũng như lĩnh vực khoa học sức khỏe, yêu cầu là ít nhất 12 điểm từ các công trình khoa học như bài báo hoặc bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích, và 3 điểm từ việc biên soạn sách phục vụ đào tạo, trong đó có ít nhất 1,5 điểm tích từ việc biên soạn giáo trình hoặc sách chuyên khảo.

Ứng viên thuộc lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, cũng như lĩnh vực nghệ thuật, thể dục thể thao, phải có ít nhất 8 điểm từ các công trình khoa học như bài báo hoặc bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích, tác phẩm nghệ thuật, và thành tích huấn luyện thi đấu thể thao; cũng như 5 điểm từ việc biên soạn sách phục vụ đào tạo, trong đó ít nhất 2,5 điểm tích từ việc biên soạn giáo trình hoặc sách chuyên khảo.

Trong trường hợp ứng viên không đạt đủ điểm quy định, có thể thay thế bằng điểm quy đổi từ các bài báo khoa học, bằng độc quyền sáng chế, giải pháp khoa học, công nghệ hữu ích, tác phẩm nghệ thuật, biểu diễn nghệ thuật, và thành tích huấn luyện, thi đấu thể dục thể thao đã đạt giải thưởng quốc gia hoặc quốc tế.

 

3. Tiêu chuẩn cụ thể đối với phó giáo sư

Ứng viên PGS cần đáp ứng các tiêu chí sau: đạt tiêu chuẩn chung và có bằng tiến sĩ có hiệu lực ít nhất 3 năm tính từ ngày quyết định cấp bằng; có ít nhất 6 năm kinh nghiệm, trong đó có 3 năm liên tục tham gia đào tạo và bồi dưỡng từ trình độ đại học trở lên đến ngày hết hạn nộp hồ sơ.

Trong trường hợp không đủ 6 năm và không đạt đủ số giờ chuẩn giảng dạy theo quy định tại Khoản 3, Điều 4 Quyết định này, ứng viên cần có ít nhất gấp đôi điểm công trình khoa học quy đổi tối thiểu, có đóng góp từ các bài báo khoa học hoặc bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích, tác phẩm nghệ thuật, thành tích huấn luyện, thi đấu thể dục thể thao đạt giải thưởng quốc gia, quốc tế theo khoản 8 của quyết định.

Về công bố kết quả nghiên cứu khoa học, ứng viên là tác giả chính phải có ít nhất 2 bài báo khoa học hoặc bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích, tác phẩm nghệ thuật, thành tích huấn luyện thi đấu thể thao. Trong trường hợp không đủ công trình khoa học theo quy định, ứng viên cần có ít nhất 1 trong số các công trình trên và 1 chương sách phục vụ đào tạo, hoặc có ít nhất 1 trong số các công trình trên và 1 sách phục vụ đào tạo của một nhà xuất bản có uy tín trên thế giới, hoặc có ít nhất 1 trong số các công trình trên và 1 sách chuyên khảo của một nhà xuất bản có uy tín xuất bản.

Tính từ ngày 1/1/2020, ứng viên, với vai trò là tác giả chính, phải có ít nhất 3 công trình đã được công bố, bao gồm bài báo khoa học hoặc bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích, và các thành tựu khác. Trong trường hợp không đủ số công trình khoa học theo quy định, ứng viên cần thay thế bằng ít nhất 2 công trình từ danh sách trên và 1 chương sách phục vụ đào tạo, xuất bản bởi một nhà xuất bản uy tín trên thế giới, hoặc ít nhất 2 công trình từ danh sách trên và 1 sách chuyên khảo, xuất bản bởi một nhà xuất bản có uy tín toàn cầu.

Ngoài ra, ứng viên phải chủ trì thực hiện ít nhất 2 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp cơ sở hoặc 1 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ đã nghiệm thu kết quả từ đạt yêu cầu trở lên. Trong trường hợp không thực hiện đủ nhiệm vụ theo quy định, ứng viên có thể thay thế bằng 1 bài báo khoa học hoặc một số công trình từ danh sách trên, bao gồm bằng độc quyền sáng chế; giải pháp hữu ích, tác phẩm nghệ thuật, thành tích huấn luyện thi đấu thể dục thể thao đạt giải thưởng quốc gia, quốc tế.

Hướng dẫn ít nhất 2 học viên cấp bằng thạc sĩ hoặc hướng dẫn chính hoặc phụ ít nhất 1 nghiên cứu sinh cấp bằng tiến sĩ. Trong ngành khoa học sức khỏe, hướng dẫn 1 học viên bảo vệ thành công luận văn chuyên khoa hoặc bác sĩ nội trú được tính như hướng dẫn 1 học viên cấp bằng thạc sĩ. Trong trường hợp không hướng dẫn đủ học viên hoặc nghiên cứu sinh, ứng viên có thể thay thế bằng công trình khoa học quy đổi. Hướng dẫn 1 học viên cấp bằng thạc sĩ có thể được thay thế bằng 1 trong số các công trình: bài báo khoa học, bằng độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích… Theo quyết định, bài báo được xem là bài báo khoa học khi đã được công bố trên tạp chí khoa học quốc tế có uy tín, sau khi đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ.

Điểm quy đổi trong lĩnh vực khoa học đối với ứng viên PGS được xác định như sau: Ứng viên cần tích lũy ít nhất 10 điểm từ công trình khoa học quy đổi, trong đó phải có ít nhất 2,5 điểm đến từ công trình khoa học thực hiện trong 3 năm cuối tính đến ngày hết hạn nộp hồ sơ.

Đối với ứng viên thuộc lĩnh vực khoa học tự nhiên, kỹ thuật và công nghệ, cũng như khoa học sức khỏe, yêu cầu là có ít nhất 6 điểm từ công trình khoa học, bao gồm bài báo khoa học, bằng độc quyền sáng chế hoặc giải pháp hữu ích. Trong khi đó, ứng viên thuộc lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, cũng như lĩnh vực nghệ thuật, thể dục thể thao, cần có ít nhất 4 điểm từ công trình khoa học, bao gồm bài báo khoa học hoặc giải pháp hữu ích, tác phẩm nghệ thuật, và thành tích huấn luyện thi đấu thể dục thể thao ở cấp quốc gia, quốc tế.

Hội đồng giáo sư ngành sẽ trở thành Bộ phận chuyên môn của Hội đồng giáo sư Nhà nước, theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Chủ tịch hội đồng giáo sư Nhà nước sẽ có quyền quyết định việc thành lập và bổ nhiệm thành viên, tuân theo quy chế tổ chức và hoạt động được ban hành bởi Bộ GD-ĐT.

Nhiệm vụ của Hội đồng giáo sư ngành bao gồm xác định năng lực chuyên môn, đánh giá kết quả nghiên cứu, và định hình hướng nghiên cứu của ứng viên theo từng chuyên ngành. Họ cũng tổ chức thẩm định hồ sơ của ứng viên, đồng thời thực hiện xét của Hội đồng giáo sư cấp cơ sở để đề xuất xét công nhận tiêu chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư. Hội đồng còn có trách nhiệm tổng hợp kết quả và báo cáo cho Hội đồng giáo sư Nhà nước.

Hội đồng giáo sư ngành còn hỗ trợ trong việc xét hủy bỏ công nhận chức danh hoặc hủy bỏ công nhận tiêu chuẩn đạt chức danh giáo sư, phó giáo sư. Họ cũng phối hợp với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để giải quyết khiếu nại và tố cáo liên quan đến xét công nhận đạt tiêu chuẩn, bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư theo quy định của pháp luật.

Bài viết liên quan: Trả lương giáo sư như thế nào ? 

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng thông qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!