1. Quy định về chức danh đối với giáo sư, phó giáo sư được sửa đổi

Theo quy định tại Luật Giáo dục năm 2005 (hết hiệu lực ngày 01/07/2020) thì giáo sư, phó giáo sư là chức danh của nhà giáo đang giảng dạy ở cơ sở giáo dục đại học. Tuy nhiên, theo quy định mới nhất tại Luật Giáo dục năm 2019 thì chức danh giáo sư và phó giáo sư không chỉ là nhà giáo đang giảng dạy mà còn là nhà giáo đang thực hiện nghiên cứu khoa học tại các cơ sở giáo dục đại học. Điều này nhấn mạnh sự kết hợp giữa hoạt động giảng dạy và nghiên cứu, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo ở cấp độ đại học.

Đồng thời, quy định mới cũng bổ sung về tiêu chuẩn của giáo sư và phó giáo sư, mà các cơ sở giáo dục đại học phải tuân thủ khi bổ nhiệm. Các tiêu chuẩn này giúp đảm bảo rằng các giáo sư và phó giáo sư được bổ nhiệm có đủ năng lực để đảm nhận vai trò quan trọng trong việc phát triển giáo dục và nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục đại học.

Ngoài ra, Luật Giáo dục 2019 cũng điều chỉnh về việc trao tặng danh hiệu "Giáo sư danh dự". Theo đó các cá nhân hoạt động trong lĩnh vực chính trị, xã hội có uy tín quốc tế, cũng như nhà giáo, nhà khoa học là người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc người nước ngoài có nhiều đóng góp cho sự phát triển giáo dục và khoa học của Việt Nam, và có bằng tiến sĩ, có thể được cơ sở giáo dục đại học trao tặng danh hiệu "Giáo sư danh dự". Điều này nhấn mạnh vai trò quan trọng của sự hợp tác quốc tế trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và nghiên cứu khoa học của Việt Nam. Bằng cách trao tặng danh hiệu "Giáo sư danh dự" cho những cá nhân có uy tín và đóng góp đáng kể, Việt Nam có thể hưởng lợi từ kiến thức và kinh nghiệm quốc tế, đồng thời tăng cường sự liên kết và hợp tác giữa các cơ sở giáo dục và nghiên cứu trên toàn cầu.

2. Tiêu chuẩn chung đối với chức danh giáo sư, phó giáo sư

Tiêu chuẩn chung cho chức danh giáo sư và phó giáo sư được căn cứ vào Điều 4 của Quyết định 37/2018/QĐ-TTg như sau:

- Không vi phạm đạo đức nhà giáo, không bị kỷ luật từ hình thức khiển trách trở lên hoặc thi hành án hình sự; trung thực và khách quan trong quá trình đào tạo, nghiên cứu khoa học và các hoạt động chuyên môn khác. Điều này đặt ra một tiêu chuẩn cao về đạo đức và phẩm chất cá nhân, nhấn mạnh vào việc giữ gìn uy tín và danh dự của người làm giáo viên và nhà nghiên cứu. Việc tuân thủ các nguyên tắc đạo đức không chỉ là trách nhiệm cá nhân mà còn là yếu tố quan trọng trong việc duy trì và phát triển ngành giáo dục và nghiên cứu khoa học.

- Thời gian thực hiện nhiệm vụ đào tạo từ trình độ đại học trở lên:

+ Có đủ thời gian thực hiện nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng từ trình độ đại học trở lên theo quy định tại khoản 2 Điều 5 của Quyết định 37/2018/QĐ-TTg đối với giáo sư; khoản 2 và khoản 3 Điều 6 của Quyết định 37/2018/QĐ-TTg đối với phó giáo sư;

+ Thời gian giảng dạy tại các cơ sở giáo dục đại học ở nước ngoài được tính là thời gian đào tạo từ trình độ đại học trở lên nếu có công hàm hoặc hợp đồng mời giảng của cơ sở giáo dục đại học nước ngoài, trong đó ghi rõ nội dung công việc và thời gian giảng dạy hoặc có quyết định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cử đi làm chuyên gia giáo dục ở nước ngoài;

+ Giáo viên đã có hơn 10 năm liên tục thực hiện nhiệm vụ đào tạo từ trình độ đại học trở lên tính đến ngày hết hạn nộp hồ sơ, trong đó trong 03 năm cuối, thời gian không quá 12 tháng đi thực tập, tu nghiệp để nâng cao trình độ không tính là gián đoạn của 03 năm cuối. Điều này cho phép giáo viên có thời gian đi thực tập hoặc tu nghiệp mà không làm gián đoạn quá nhiều vào thời gian tính toán cho yêu cầu kinh nghiệm 10 năm liên tục. Tuy nhiên, việc đi thực tập hoặc tu nghiệp cũng cần được thực hiện một cách có mục tiêu và hợp lý để nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ của giáo viên.

- Hoàn thành nhiệm vụ được giao và thực hiện đủ số giờ chuẩn giảng dạy theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong đó bao gồm ít nhất 1/2 số giờ chuẩn giảng dạy trực tiếp trên lớp. Đối với giảng viên thỉnh giảng, phải thực hiện ít nhất 50% định mức giờ chuẩn giảng dạy quy định. Người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học phải đánh giá và nhận xét bằng văn bản về các nhiệm vụ giao cho giảng viên, trong đó cụ thể hóa tên môn học, trình độ đào tạo, bồi dưỡng, mức độ hoàn thành khối lượng giảng dạy, hướng dẫn luận án, luận văn, đồ án hoặc khóa luận; về kết quả đào tạo và nghiên cứu của giảng viên.

- Sử dụng thành thạo ít nhất một ngoại ngữ phục vụ cho công việc chuyên môn và có khả năng giao tiếp bằng tiếng Anh. Việc sử dụng thành thạo ít nhất một ngoại ngữ là cực kỳ quan trọng trong lĩnh vực giáo dục và nghiên cứu, bởi vì nó mở ra cơ hội truy cập vào tài liệu, thông tin và hợp tác quốc tế. Tiếng Anh thường được coi là ngôn ngữ chính trong cộng đồng học thuật quốc tế, do đó, khả năng giao tiếp bằng tiếng Anh là một yếu tố quan trọng để có thể tham gia vào các hoạt động nghiên cứu và hợp tác với các nhà nghiên cứu và giáo viên đến từ các quốc gia khác.

- Có đủ số điểm từ công trình khoa học quy đổi tối thiểu theo quy định tại khoản 9 Điều 5 của Quyết định 37/2018/QĐ-TTg đối với chức danh giáo sư và khoản 8 Điều 6 của Quyết định 37/2018/QĐ-TTg đối với chức danh phó giáo sư.

3. Hồ sơ đăng ký công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư

- Bộ hồ sơ đăng ký xét công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư được quy định như sau: Ứng viên cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ được in, chụp trên giấy A4, đóng bìa, có mục lục và đánh số trang. Bộ hồ sơ được phân thành hai tập: Tập I bao gồm các tài liệu từ khoản 1 đến khoản 11 của Điều 9 của Quyết định này; Tập II bao gồm các bài báo khoa học, sách phục vụ đào tạo được ứng viên tự sắp xếp theo từng loại công trình, theo thứ tự thời gian và các tài liệu quy định tại khoản 12 và khoản 13 của Điều 9 của Quyết định này (Mẫu số 04 Phụ lục II ban hành kèm theo Quyết định này). Toàn bộ hồ sơ cần được số hóa thành tài liệu điện tử có định dạng PDF (gọi là hồ sơ điện tử) và đăng ký trực tuyến trên Trang thông tin điện tử của cơ sở giáo dục đại học (nơi nhận hồ sơ của ứng viên) và trên Trang thông tin điện tử của Hội đồng Giáo sư nhà nước.

- Báo cáo tổng quan về hoạt động nghiên cứu khoa học và đào tạo của ứng viên được trình bày dưới dạng một công trình khoa học, bao gồm ý tưởng nghiên cứu, hướng nghiên cứu chính, phương pháp nghiên cứu, và kết quả đào tạo và nghiên cứu từ thời điểm có bằng tiến sĩ đối với ứng viên đăng ký xét công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh phó giáo sư; hoặc từ thời điểm được bổ nhiệm chức danh phó giáo sư đối với ứng viên đăng ký xét công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh giáo sư. Báo cáo này không vượt quá 10 trang giấy A4.

- Ứng viên chịu trách nhiệm về tính pháp lý và sự chính xác của hồ sơ và các văn bản sao chụp. Khi được yêu cầu, ứng viên phải cung cấp bản chính hoặc tài liệu gốc để đối chiếu.

- Các công trình khoa học, bằng sáng chế, và giải pháp hữu ích của tổ chức hoặc cá nhân liên quan đến nội dung bí mật nhà nước hoặc bí mật thuộc lĩnh vực quốc phòng và an ninh phải được bảo vệ theo quy định của pháp luật và theo chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết: Quy định về tiêu chuẩn chung đối với chức danh GS, PGS.

Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!