1. Bảo hiểu xã hội là gì và những lợi ích khi tham gia bảo hiểm xã hội

Bảo hiểm xã hội là một chính sách an sinh của Chính phủ, đây là một chính sách quan trọng trong hệ thống các chính sách anh sinh xã hội. Bảo hiểm xã hội giúp đảm bảo sự ổn định của kinh tế- xã hội. Khi người tham gia bảo hiểm xã hội tham gia chính sách này trong một khoảng thời gian nhất định sẽ được hưởng những chế độ, lợi ích khác nhau tuỳ thuộc vào thời gian tham gia mà pháp luật  đã quy định. Bài viết dưới đây xin được trình bày những lợi ích của việc tham gia bảo hiểu xã hội dưới 20 năm mà người đóng bảo hiểm xã hội sẽ được nhận theo quy định của pháp luật.

1.1.Khái niệm bảo hiểm xã hôi và lợi ích tham gia bảo hiểm xã hội

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 3 Luật bảo hiểm xã hội 2014 bảo hiểm xã hội được hiểu là "sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phấn thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội."

Hiện nay, bảo hiểm xã hội Việt Nam là một chính sách an sinh do cơ quan bảo hiểm xã hội Việt Nam triển khai tổ chức và thực hiện theo đúng quy định của Pháp luật. Bảo hiểm xã hội bao gồm 02 loại: bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện

(1) Bảo hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người lao động và người sử dụng lao động được tham gia. Bảo hiểm xã hội có các chế độ: ốm đau; thai sản; tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; hưu trí; tử tuất.

(2) Bảo hiểm xã hội tự nguyện là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người tham gia được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng dựa trên thu nhập của người tham gia bảo hiểm và Nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm để người tham gia hưởng chế độ hưu trí và tử tuất.

Như vậy, khi tham gia bảo hiểm xã hội, người tham gia sẽ được hưởng các chế độ hưu trí; chế độ ốm đau; chế độ thai sản; chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; chế độ tử tuất. Tuy nhiên không phải cứ tham gia bảo hiểm xã hội, người tham gia sẽ được hưởng các chế độ trên mà còn phụ thuộc vào loại hình bảo hiểm và thời gian tham gia bảo hiểm lao động của người tham gia bảo hiểm xã hội mà pháp luật quy định những chế độ được hưởng khác nhau. Theo quy định của Luật bảo hiểm hời gian tham gia bảo hiểm là "thời gian được tính từ khi người lao động đóng bảo hiểm xã hội cho đến khi dừng đóng. Trường hợp người lao động đóng bảo hiểm xã hội không liên tục thì thời gian đóng bảo hiểm xã hội là tổng thời gian đã đóng bảo hiểm xã hôi."

1.2. Vai trò của bảo hiểm xã hội

Bảo hiểm xã hội có vai trò rất quan trọng trong cuộc sống, cụ thể: (1) chính sách bảo hiểm xã hội giúp ổn định cuộc sống của người lao động, trợ giúp người lao động khi gặp rủi ro như ốm đau,.....sớm trở lại trạng thái sức khoẻ ban đầu cũng như sớm ổn định việc làm, giúp người dân giảm bớt gánh nặng chi phí, tạo sự bình đẳng trong khám chữa bệnh; (2) bảo hiểm xã hội  góp phần ổn định cuộc sống của người lao động khi hết tuổi lao động hoặc không còn khả năng lao động; (3) thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội góp phần ổn định và nâng cao chất lượng lao động, bảo đảm sự bình đẳng trong vị thế xã hội của người lao động trong các thành phần kinh tế khác nhau, thúc đẩy sản xuất phát triển, bảo hiểm xã hội cũng là tiền đề và điều kiện để thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội khác, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; (4) bảo hiểm xã hội là một công cụ đắc lực của Nhà nước, góp phần vào việc phân phối lại thu nhập quốc dân một cách công bằng, giữa các tầng lớp dân cư, đồng thời giảm chi cho ngân sách nhà nước, bảo đảm an sinh xã hội bền vững, bảo hiểm xã hội cũng là cơ sở để giúp cải thiên không ngừng các chế độ bảo hiển nói chung và đời sống của người nghỉ hưu nói riêng.

2. Quyền lợi được hưởng khi đóng bảo hiểm dưới 20 năm 

Theo quy định của pháp luật người tham gia bảo hiểm xã hội trong những khoảng thời gian khác nhau sẽ được hưởng các chế độ khác nhau theo quy định của pháp luật. Trong trường hợp người lao động đóng bảo hiểm dưới 20 năm sẽ được hưởng những quyền lợi sau:

Thứ nhất: được rút bảo hiểm xã hội một lần, căn cứ Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, người lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc khi có yêu cầu sẽ được hưởng bảo hiểm xã hội một lần khi đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định của pháp luật mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội. Mức hưởng được tính theo số năm đóng bảo hiểm xã hội, cứ mỗi năm được tính như sau: bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng trước năm 2014; bằng 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng từ 2014 trở đi; trường hợp thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ một năm thừ mức hưởng bảo hiểm xã hội bằng mức tiền đã đóng, mức tối đa bằng 02 tháng mức bình quân đóng bảo hiểm xã hội.

Thứ hai: thân nhân được hưởng chế độ tử tuất khi người lao động chết, theo quy định tại Điều 66, Điều 67 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, người lao động đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 20 năm khi chết thì người lo mai táng, thân nhân có thể được hưởng chế đô tử tuất như sau:

- Trợ cấp mai táng: người lo mai táng, thân nhân người chết được hưởng một lần trợ cấp khi khi người người lao động thuộc đối tương tham gia bảo hiểm lao động bắt buộc đang đóng bảo hiểm xã hội, hoặc người lao động đang bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội mà đã có thời gian đóng đủ 12 tháng trở lên; người lao động chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc chết trong thời gian điều trị do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; người đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp đã nghỉ việc.

- Trợ cấp hàng tháng: người lao động đóng bảo hiểm xã hội dưới 20 năm, khi chết mà đã đóng bảo hiểm xã hội đủ 15 năm trở lên nhưng chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần; chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; đang hưởng trợ cấp tai nạn lao đông, bệnh nghề nghiệp hàng tháng với mức suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên thì thân nhân của người này được hưởng trợ cấp hàng tháng.

Thứ ba: được hưởng chế độ thai sản trong thời gian đóng bảo hiểm xã hội khi là lao động nữ mang thai; lao động nữ sinh con; lao động nữ mang thai hộ và người mẹ nhờ mang thai hộ; người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi: lao động nữ đặt vòng tránh thai, người lao động thực hiện biện pháp triệt sản; lao đông nam đang đóng bảo hiểm xã hội có vợ sinh con sẽ được hưởng các chế độ như khám thai, chế đô sinh con,.....

Thứ tư: chế độ tai nạn, bệnh nghề nghiệp, người lao động được hưởng chế độ tai nan, bệnh nghề nghiệp trong trường hợp đáp ứng các điều kiện quy định tại Điều 45 và Điều 46 Luật An toàn vệ sinh lao động 2015.

Thứ năm: chế độ ốm đau, người lao động được hưởng chế độ ốm đau nếu bị ốm đau, tai nạn mà không phải tai nạn lao động phải nghỉ việc và có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền theo quy định của Bộ y tế (trừ trường hợp, ốm đau, tai nạn do tự huỷ hoại sức khoẻ, do say rượu hoặc sử dụng chất ma tuý, tiền chất ma tuý); phải nghỉ việc để chăm con dưới 07 tuổi bị ốm đau và có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền.

Trên đây là các quyền lợi mà người tham gia bảo hiểm xã hội dưới 20 năm có thể được hưởng theo quy định của pháp luật. Mọi thắc mắc liên hệ 19006162 để được giải đáp. Trân trọng.