1. Khái niệm quyền nhân thân đối với tác phẩm

- Định nghĩa: Quyền nhân thân là tập hợp các quyền lợi mà chỉ thuộc về riêng cá nhân tác giả và không thể nào được chuyển giao cho bất kỳ ai dưới bất kỳ hình thức nào, dù là tạm thời hay vĩnh viễn. Điều này vẫn giữ nguyên hiệu lực kể  cả trong trường hợp người tác giả của đối tượng sở hữu công đó không còn sống. Nói cách khác, ngay cả khi tác giả đã qua đời, những quyền nhân thân này vẫn không thể bị tước đoạt hay chuyển nhượng cho bất kỳ người nào khác. Quyền nhân thân mang tính chất cá nhân tuyệt đối, không thể bị thay thế hoặc đại diện bởi bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào khác và luôn gắn liền với bản thân người sáng tạo ra tác phẩm hoặc đối tượng sở hữu công nghiệp. Chính vì vậy, quyền thân nhân của tác giả được bảo vệ tuyệt đối, không bị ảnh hưởng bất kỳ sự kiện hay thay đổi nào xảy ra sau khi tác giả đã sáng tạo tác phẩm hoặc đối tượng sở hữu công nghiệp của mình. 

- Phân biệt với quyền tài sản: 

+ Điểm giống nhau: Cả hai loại quyền đều thuộc quyền tác giả, do tác giả sáng tạo ra tác phẩm; Mục đích của cả hai loại quyền đều bảo vệ lợi ích hợp pháp của tác giả đối với tác phẩm.

+ Điểm khác nhau: 

Tiêu chí Quyền nhân thân Quyền tài sản
Nội dung Bảo vệ danh dự, uy tín, nhân phẩm của tác giả gắn liền với tác phẩm Mang lại lợi ích cho tác giả từ việc sử dụng tác phẩm
Quyền

Bao gồm: + Quyền đặt tên cho tác phẩm; 

+ Quyền công bố tác phẩm

+ Quyền bảo vệ toàn vẹn tác phẩm

+ Quyền xâm phạm quyền tác giả

Bao gồm các quyền: 

+ Quyền sao chép tác phẩm

+ Quyền biểu diễn tác phẩm

+ Quyền phân phối tác phẩm

+ Quyền cho phép sử dụng tác phẩm

Tính chất Không thể chuyển nhượng, chỉ có thể ủy quyền cho người khác thực hiện Có thể chuyển nhượng, cho phép, ủy quyền cho người khác thực hiện
Thời hạn vô thời hạn Có thời hạn theo quy định của pháp luật

 

2. Nội dung quyền nhân thân đối với tác phẩm theo pháp luật sở hữu trí tuệ

Quyền nhân thân bao gồm các quyền lợi phi vật chất, mang tính tinh thần sau đây:

Quyền đặt tên cho tác phẩm:

- Tên tác phẩm không được bảo vệ độc quyền. Quyền của tác giả không phải là bảo vệ về nội dung và ý tưởng mà chỉ là bảo vệ hình thức của tên tác phảm được đặt trùng.

- Điều này không áp dụng đối với các tác phẩm dịch từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác. Tuy nhiên, những tác phẩm không có tên cũng vẫn được bảo hộ.

Quyền đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm và khi công bố, sử dụng: 

- Tên thật hoặc bút danh của tác giả phải được ghi rõ khi tác phẩm được công bố và sử dụng. Khi người khác sử dụng tác phẩm này thì họ phải dẫn chứng tên tác giả để tôn trọng sự cá nhân hóa của tác phẩm.

- Mục đích của quyền này là đảm bảo tác giả nhận được các quyền do pháp luật sở hữu trí tuệ quy định.

Quyền công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm:

- Tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả có quyền công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm.

- Công bố là hành động phát hành tác phẩm ra công chúng với số lượng bản sao phù hợp để đáp ứng nhu cầu của công chúng tùy thuộc theo bản chất của tác phẩm. Hành động anyf có thể do tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả thực hiện hoặc thông qua sự đồng ý của họ đối với việc thực hiện bởi cá nhân hoặc tổ chức khác.

- Công bố tác phẩm không bao gồm các hoạt động như trình diễn sân khấu, điện ảnh, âm nhạc; đọc trước công chúng các tác phẩm văn học; phát sóng các tác phẩm văn học, nghệ thuật; trưng bày các tác phẩm tạo hình; xây dựng công trình từ các tác phẩm kiến trúc.

Quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm, không cho phép sửa đổi, cắt xén hoặc biến đổi tác phẩm dưới mọi hình thức gây tổn hại đến danh dự và uy tín của tác giả:

- Hành động này bao gồm việc không cho phép người khác sửa chữa, cắt xén tác phẩm hoặc sửa chữa, nâng cấp chương trình máy tính, trừ khi có sự đồng ý của tác giả.

- Ngoại lệ có thể được áp dụng như trích dẫn hợp lý tác phẩm do mục đích giảng dạy trong nhà trường, phục vụ việc đưa tin tức hoặc sử dụng  tác phẩm phái sinh.

 

3. Chủ thể và đối tượng của quyền nhân thân

- Chủ thể: Chủ thể của quyền nhân thân đối với tác phẩm là tác giả của tác phẩm đó. Tác giả là cá nhân hoặc tổ chức trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm

- Đối tượng: Đối tượng của quyền nhân thân đối với tác phẩm là bản thân tác phẩm được sáng tác ra.

- Cách thức thực hiện quyền nhân thân:

Tự thực hiện: Tác giả có thể tự mình thực hiện các quyền nhân thân đối với tác phẩm của mình bao gồm:

+ Quyền công bố tác phẩm

+ Quyền khai thác tác phẩm: Tác giả có thể khai thác tác phẩm của mình để thu lợi bao gồm việc xuất bản, sao chép, biểu diễn, phát hành,..

+ Quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm: Tác giả có quyền yêu cầu người sử dụng tác phẩm không được sửa đổi, cắt xén, xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào.

+ Quyền xưng danh tác giả: Tác giả có quyền xưng danh thật hoặc bút danh khi tác phẩm được công bố, sử dụng.

Ủy quyền cho người khác: Tác giả có thể ủy quyền cho người khác thực hiện các quyền nhân thân đối với tác phẩm của mình. Việc ủy quyền phải được thực hiện bằng văn bản và có thể thực hiện dưới những hình thức sau:

+ Hợp đồng ủy quyền: tác giả ký hợp đồng ủy quyền với một tổ chức hoặc cá nhân để thực hiện các quyền nhân thân đối với tác phẩm của mình. Hợp đồng ủy quyền phải quy định rõ các nội dung, phạm vi, thời hạn ủy quyền cũng như nghĩa vụ và trách nhiệm của các bên.

+ Giấy ủy quyền: tác giả viết giấy ủy quyền cho một tổ chức hoặc cá nhân để thực hiện một hoặc một số quyền nhân thân đối với tác phẩm của mình. 

 

4. Các biện pháp bảo vệ quyền nhân thân mà chủ thể có thể thực hiện

- Nâng cao nhận thức về quyền nhân thân: 

+ Tìm hiểu về các quy định pháp luật liên quan đến quyền nhân thân cả trong luật quốc gia và luật quốc tế/

+ Tham gia vào các khóa học, hội thảo về quyền nhân thân để nâng cao kiến thức và kỹ năng bảo vệ quyền của bản thân

+ Chia sẻ thông tin về quyền nhân thân với những người xung quanh để nâng cao nhận thức chung của cộng đồng.

- Tự bảo vệ quyền của bản thân:

+ Tôn trọng và bảo vệ quyền của bản thaan và người khác

+ Lên tiếng khi bản thân hoặc người khác bị xâm hại quyền

+ Sử dụng các biện pháp tự bảo vệ khi cần thiết, ví dụ như tự vệ chính đáng, báo cáo cơ quan chức năng.

- Tìm kiếm sự trợ giúp khi cần thiết:

+ Liên hệ với các tổ chức bảo vệ quyền nhân thân khi bản thân hoặc người khác bị xâm hại quyền

+ Báo cáo hình vi vi phạm quyền nhân thân cho cơ quan chức năng có thẩm quyền

+ Sử dụng các dịch vụ hỗ trợ pháp lý khi cần thiết.

- Tham gia vào các hoạt động bảo vệ quyền nhân thân:

+ Tham gia vào các hoạt động bảo vệ quyền nhân thân: 

+ Hỗ trợ các hoạt động nâng cao nhận thức về quyền nhân thân

+ Góp tiếng nói của bản thân để thúc đẩy việc bảo vệ và thực thi quyền nhân thân

Bạn đọc có thể tham khảo bài viết sau: Quyền nhân thân và quyền tài sản thuộc quyền tác giả được quy định như thế nào?
Bài viết trên luật Minh Khuê đã gửi tới bạn đọc chi tiết về vấn đề: Quyền nhân thân đối với tác phẩm gồm những quyền gì theo quy định? Bạn đọc có bất kỳ thắc mắc về nội dung bài viết hay có thắc mắc về vấn đề pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài 19006162 hoặc thông qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn cụ thể. Bằng đội ngũ luật sư uy tín luật Minh Khuê cam kết sẽ đem lại cho bạn đọc dịch vụ tốt nhất. Cảm ơn bạn đọc đã theo dõi chi tiết về nội dung bài viết.