1. Giới thiệu tác giả

Cuốn sách chuyên khảo "Bảo đảm quyền của nhóm yếu thế - khoảng trống pháp lý và khuyến nghị cho Việt Nam" được biên soạn bởi TS. Phan Thị Lan Hương.

2. Giới thiệu hình ảnh sách

sách Bảo đảm quyền của nhóm yếu thế - khoảng trống pháp lý và khuyến nghị cho Việt Nam

Bảo đảm quyền của nhóm yếu thế - khoảng trống pháp lý và khuyến nghị cho Việt Nam

Tác giả: TS. Phan Thị Lan Hương

Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia sự thật

3. Tổng quan nội dung sách

Quyền con người là một trong những quyền cơ bản không thể tách rời của mỗi cá nhân. Chính vì vậy, bảo vệ và bảo đảm quyền con người không chỉ là mục tiêu của mỗi quốc gia mà còn là vấn đề toàn cầu.

Ngay sau khi mà trở thành thành viên Liên hợp quốc năm 1977, Việt Nam gia nhập hầu hết các công ước quốc tế liên quan đến quyền con người và bảo đảm quyền con người như: Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị, Công ước quốc tế về quyền của người khuyết tật, Công ước liên hợp quốc về Quyền trẻ em, cCông ước về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ. Với tư cách là quốc gia thành viên, đồng thời nhằm xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, Việt Nam đã và đang tham gia tích cực trong việc thực hiện chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững. Theo đó, nội dung cơ bản của bộ chỉ tiêu thống kê phát triển bền vững của Việt Nam gồm 158 chỉ tiêu phản ánh 17 mục tiêu chung và 115 mục tiêu cụ thể, có rất nhiều tiêu chí liên quan đến quyền của nhóm yếu thế, ví dụ như phụ nữ, trẻ em, người khuyết tất.... Các chỉ tiêu này đều có đầy đủ bộ thông tin thống kê phục vụ các bộ, ban, ngành, các cơ quan, tổ chức xã hội, đánh giá được sự phát triển của kinh tế xã hội để không ai bị bỏ lại phía sau đặc biệt là những người nghèo, những người yếu thế.

Bảo vệ các quyền cơ bản của công dân, đặc biệt là đối với nhóm yếu thế - nhóm có nguy cơ cao bị xâm hại các quyền hoặc bị hạn chế khả năng thực hiện quyền do sống trong những điều kiện, hoàn cảnh khó khăn và trách nhiệm của quốc gia thành viên Liên hợp quốc. Nhóm yếu thế một mặt phải đối mặt với những khó khăn, thách thức trong cuộc sống hằng ngày, do hạn chế về khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu của xã hội, mặt khác có nguy cơ cao bị xâm hại các quyền và lợi ích.

Việc nghiên cứu, đánh giá các chính sách, pháp luật hiện hành liên quan đến nhóm yếu thế trên cơ sở so sánh với các quy định của các cấp quốc tế sẽ có ý nghĩa quan trọng trong việc thực hiện cam kết của chính phủ Việt Nam. Do đó, TS. Phan Thị Lan Hương đã biên soạn cuốn sách chuyên khảo "Bảo đảm quyền của nhóm yếu thế - khoảng trống pháp lý và khuyến nghị cho Việt Nam".

Nội dung cuốn sách chuyên khảo này nhằm mục đích phân tích chính sách pháp luật hiện hành có liên quan đến một số nhóm như thế đặc thù: từ đó đề suất các giải pháp hoàn thiện chính sách pháp luật Việt Nam trong giai đoạn tới. Cuốn sách bao gồm 06 chương được tác giả tổng hợp từ các báo cáo của các tổ chức quốc tế, và trong nước với các nội dung pháp luật liên quan đến đặc thù của từng nhóm yếu thế. Ngoài ra, một số nội dung nghiên cứu có liên quan đến người khuyết tật đã có sự cộng tác của các chuyên gia quốc tế và trong nước.

Chương 1: Những vấn đề chung về nhóm yếu thế và yêu cầu bảo vệ quyền của nhóm yếu thế theo chuẩn mực quốc tế.

Chương 2: Tiếp cận công lý đối với phụ nữ và trẻ em là nạn nhân của bạo lực.

Chương 3: Pháp luật về bảo đảm cho người khuyết tật.

Chương 4: Tiếp cận công lý đối với người nhiễm HIV ở Việt Nam – Đấu tranh với kỳ thị và phân biệt đối xử.

Chương 5: Pháp luật về phòng, chống bạo lực, can thiệp giảm hại và hỗ trợ phục hồi cho người bán dâm.

Chương 6: Pháp luật về bảo đảm quyền tham gia xây dựng chính sách của phụ nữ dân tộc thiểu số.

4. Đánh giá bạn đọc

Nội dung cuốn sách là những phân tích chuyên sâu về chính sách, pháp luật hiện hành có liên quan đến một số nhóm yếu thế đặc thù: phụ nữ, trẻ em, người khuyết tật, người nhiễm HIV, người bán dâm và phụ nữ dân tộc thiểu số. Từ đó tác giả đề xuất các giải pháp hoàn thiện chính sách và pháp luật Việt Nam về vấn đề này trong giai đoạn tới.

Cuốn sách này là tài liệu tham khảo cho những nhà nghiên cứu, phân tích chính sách, sinh viên, học viên trong cơ sở đào tạo pháp luật để có được những kiến thức cơ bản về quyền của nhóm người yếu thế bằng phương pháp tiếp cận dựa trên quyền và phương pháp so sánh, phân tích, từ đó hình thành các kỹ năng về nghiên cứu, phân tích chính sách có liên quan đến quyền con người.

5. Kết luận

Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ là một nguồn tư liệu đánh giá chất lượng sách hiệu quả tin cậy của bạn đọc. Nếu thấy chia sẻ của chúng tôi hữu ích, bạn hãy lan tỏa nó đến với nhiều người hơn nhé! Chúc các bạn đọc sách hiệu quả và thu được nhiều thông tin hữu ích từ cuốn sách chuyên khảo: "Bảo đảm quyền của nhóm yếu thế - khoảng trống pháp lý và khuyến nghị cho Việt Nam" của TS. Phan Thị Lan Hương.

Luật Minh Khuê chia sẻ dưới đây nội dung những quyền của người nhiễm HIV theo quy định của Luật Phòng chống HIV/AIDS sửa đổi năm 2020 để bạn đọc tham khảo:

Quyền của người có HIV/AIDS được pháp luật quốc tế ghi nhận trong các văn kiện luật nhân quyền quốc tế cơ bản. Nền tảng là Hiến chương Liên Hợp Quốc 1945 và Tuyên ngôn nhân quyền quốc tế 1948. Quy định về các quyền dân sự, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội được ghi nhận trong hai công ước quốc tế về quyền con người là Công ước quốc tế về các quyền dân sự chính, chính trị (ICCPR) năm 1966 và Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, xã hội và văn hóa (ICESCR) năm 1966. Bên cạnh những văn kiện cơ bản nền tảng này còn có những văn kiện liên quan trực tiếp đến vấn đề HIV/AIDS là các công ước do các tổ chức liên chính phủ thành viên của Liên Hợp Quốc thông qua như tổ chức y tế thế giới WHO, tổ chức giáo dục, khoa học và văn hóa UNESCO, tổ chức lao động thế giới ILO…

Trên cơ sở tiếp thu các văn bản pháp lý quốc tế, pháp luật quốc gia, trong đó có Việt Nam đã ghi nhận quyền của người nhiễm HIV trong Luật Phòng, chống nhiễm virus gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS), theo đó, tại Khoản 1, Điều 4, với 5 quyền cơ bản:

Thứ nhất, sống hòa nhập với cộng đồng và xã hội

Đây là quyền đầu tiên được ghi nhận tại Điều 4, điều này cũng chứng minh được tầm quan trọng của quyền này. Sống hòa nhập là việc người nhiễm HIV được sinh sống trong cộng đồng dân cư, gần gũi, không bị xa lánh, kỳ thị, được tham gia các hoạt động xã hội, được nói chuyện, giao lưu, kết nối cộng đồng. Vì là quyền, do đó, việc bảo đảm quyền sẽ được thực hiện dựa trên nghĩa vụ đối ứng của chủ thể còn lại, tuy nhiên, đây là quyền sẽ rất khó bảo đảm, bởi cộng đồng và xã hội thực sự đang có những cái nhìn khắt khe, phân biệt đối xử với đối tượng này.

Quyền sống hòa nhập với cộng đồng và xã hội là quyền nhằm giải tỏa vấn đề tâm lý cho người bị nhiễm HIV, giúp họ tự tin, đóng góp những giá trị tích cực mà mình có cho cộng đồng như những cá nhân khác trong xã hội.

Thứ hai, được điều trị và chăm sóc sức khỏe

HIV được xem là một “căn bệnh” vì vậy, việc điều trị, chăm sóc sức khỏe là điều hoàn toàn hiển nhiên và cần thiết, đặc biệt đối với căn bệnh nguy hiểm như HIV. Thực tế, đây là quyền được bảo đảm cơ bản, bởi các cơ sở khám chữa bệnh buộc phải có các bộ phận xét nhiệm, điều trị tích cực cho người nhiễm HIV, việc điều trị và chăm sóc nhằm làm giảm thiểu sự tác động hoặc làm chậm sự tác động của virus HIV đối với sức khỏe, cơ thể người nhiễm HIV, mà không đề cao qua nhiều đến kết quả cuối cùng, bởi đây là căn bệnh chưa có thuốc điều trị triệt để.

Thứ ba, học văn hóa, học nghề, làm việc

Đây là quyền quan trọng để người nhiễm HIV thực hiện quyền sống hòa nhập với cộng đồng, việc được học văn hóa, học nghề, làm việc là cách để người nhiễm HIV tự tìm kiếm cơ hội được sống, cống hiến và đem lại thu nhập nuôi sống bản thân, đây là quyền của mọi công dân, nhưng xuất phát là chủ thể đặc biệt, nên việc ghi nhận quyền này như một quyền đặc biệt của người nhiễm HIV là điều dễ hiểu.

Thứ tư, được giữ bí mật riêng tư liên quan đến HIV/AIDS

Bí mật riêng tư ở đây có thể là những bí mật liên quan đến sự phát triển của sức khỏe, nguồn gốc làm phát sinh bệnh,…đây là những bí mật mà nếu đề người khác biết sẽ dẫn đến những sự kỳ thị và việc giữ bí mật sẽ giúp người nhiễm HIV bỏ qua những mặc cảm, để sống hòa nhập hơn.

Thứ năm, từ chối khám bệnh, chữa bệnh khi đang điều trị bệnh AIDS trong giai đoạn cuối

AIDS là là chữ viết tắt của cụm từ tiếng Anh “Acquired Immune Deficiency Syndrome” là hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải do HIV gây ra, thường được biểu hiện thông qua các nhiễm trùng cơ hội, các ung thư và có thể dẫn đến tử vong. (Khoản 2, Điều 1, Luật Phòng, chống nhiễm virus gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS)). Chính vì AIDS đã rất nguy hiểm và việc lâm vào giai đoạn cuối dường như là sự kết thúc cho quá trình phát triển đến đỉnh điểm của HIV, giai đoạn cuối tỷ lệ tử vong của người nhiễm AIDS là rất cao, nên việc từ chối khám bệnh, chữa bệnh cũng là cách để giảm các chi phí không cần thiết, cũng như những nỗi đau trong quá trình chữa trị.

Dưới phương diện y học, HIV/AIDS là một loại bệnh nguy hiểm mà hiện tại chưa có phương thuốc nào chữa được. Dưới góc độ xã hội, đây là mầm móng đe dọa sự sống của con người, sự bình yên trật tự của cộng đồng, xã hội, nó phá vỡ những thành tựu văn minh mà nhân loại dày công xây dựng, đồng thời cũng kìm hãm sự phát triển kinh tế, làm bất ổn tình hình chính trị của nhiều quốc gia trên thế giới. Xét dưới góc độ đạo đức, hầu hết HIV/AIDS đều được nhìn nhận gắn liền với tệ nạn xã hội như mại dâm, tiêm chích… Chính với quan điểm này nên HIV/AIDS càng trở nên đáng sợ và bị xa lánh hơn bất cứ căn bệnh nào, quyền của người có HIV/AIDS hầu như không tồn tại hay thực tế không được bảo đảm.