1. Giới thiệu tác giả

Cuốn sách "Thực hiện, áp dụng và giải thích pháp luật ở Việt Nam" được biên soạn bởi GS.TS. NGuyễn Minh Đoan và Nguyễn Minh Đức.

2. Giới thiệu hình ảnh sách

Sách Thực hiện, áp dụng và giải thích pháp luật ở Việt Nam (GS.TS. Nguyễn Minh Đoan)

Thực hiện, áp dụng và giải thích pháp luật ở Việt Nam

Tác giả: GS.TS. Nguyễn Minh Đoan và Nguyễn Minh Đức

Nhà xuất bản Chính trị quốc gia sự thật

3. Tổng quan nội dung sách

Trong cuộc sống, các tổ chức và cá nhân sẽ gặp vô vàn những tình huống khác nhau, trong dố đó có những tình huống phải xử sự theo quy định của Hiến pháp và pháp luật. Muốn làm được như vậy, đòi hỏi phải nắm vững các khâu thực hiện, áp dụng và giải thích pháp luật

Thực hiện pháp luật là hành vi thực tế, hợp pháp có mục đích của các tổ chức và cá nhân được hình thành trong quá trình hiện thực hóa các quy định của pháp luật bằng rất nhiều cách thức khác nhau. Thực hiện pháp luật không chỉ là nghĩa vụ của các cơ quan nhà nước, những người có trách nhiệm, quyền hạn,, mà còn là nghĩa vụ của tất cả mọi tổ chức và cá nhân trong xã hội. Nghiêm chỉnh thực hiện pháp luật là điều kiện không thể thiếu của một nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân là nhu cầu của một xã hội văn minh hiện nay.

Áp dụng pháp luật là hoạt động mang tính quyền lực, được tiến hành bởi những chủ thể có thẩm quyền, thông qua những trình tự, thủ tục chặt chẽ mà pháp luật quy định, nhằm cá biệt hóa những quy phạm pháp luật vào các trường hợp cụ thể đối với các đối tượng cụ thể.

Giải thích pháp luật về cơ bản là nhằm làm rõ nội dung, bản chất thật sự của pháp luật, làm cho mọi người hiểu và thực hiện pháp luật theo đúng các yeu cầu của pháp chế. Nếu không giải thích đầy đủ, chính xác Hiến pháp, luật, pháp lệnh và các văn bản quy phạm pháp luật khác thì sẽ rất khó khăn trong hoạt động giám sát việc thi hành chính và cũng khó có thể kết luận được văn bản hay quy định pháp luật nào đó trái với Hiến pháp, luật, pháp lệnh... để đình chỉ thi hành hoặc hủy bỏ. Do vậy, pháp luật Việt Nam quy định: "Việc giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh được thực hiện trong trường hợp quy định của Hiến pháp, luật, pháp lệnh có nhiều cách hiểu khác nhau trong việc thi hành". Giải thích pháp luật là hoạt động rất đa dạng, được tiến hành ở mọi lúc, mọi nơi, dưới nhiều hình thức phong phú đa dạng.

Nhằm mục đích cung cấp tới bạn đọc những kiến thức lý luận cũng như thực tiễn thực hiện, áp dụng, giải thích pháp luật ở Việt Nam, GS.TS. Nguyễn Minh Đoan đã biên soạn cuốn sách "Thực hiện, áp dụng và giải thích pháp luật ở Việt Nam".

Cuốn sách được biên soạn với cấu trúc chương mục như sau:

Chương 1. Thực hiện pháp luật

1. Thuật ngữ thực hiện và thi hành pháp luật

2. Khái niệm và ý nghĩa việc thực hiện pháp luật

3. Tổ chức quy trình và các hình thức thực hiện pháp luật

4. Thực hiện pháp luật ở Việt Nam

Chương 2. Những bảo đảm thực hiện pháp luật

1. Chất lượng của hệ thống pháp luật thực định

2. Trình độ ý thức pháp luật trong xã hội

3. Điều kiện và nôi trường thực hiện pháp luật

Chương 3. Hiệu quả thực hiện pháp luật

1. Khái niệm và tiêu chí đánh giá hiệu quả thực hiện pháp luật

2. Hiệu quả thực hiện pháp luật ở Việt Nam

3. Nâng cao hiệu quae thực hiện pháp luật ở VIệt Nam

Chương 4. Áp dụng pháp luật

1. Khái niệm áp dụng pháp luật

2. Lý do phải áp dụng pháp luật, các loại áp dụng pháp luật

3. Các nguyên tắc áp dụng pháp luật

4. Các bước của quá trình áp dụng pháp luật và trình độ của chủ thể áp dụng pháp luật

Chương 5. Áp dụng khi có xung đột giữa các quy phạm pháp luật

Chương 6. Áp dụng khi thiếu pháp luật

1. Lý do thiếu pháp luật và cách giải quyết

2. Áp dụng pháp luật tương tự

3. Áp dụng khi thiếu pháp luật ở Việt Nam

Chương 7. Quyết định áp dụng pháp luật

1. Khái niệm quyết định áp dụng pháp luật

2. Những yêu cầu đối với quyết định áp dụng pháp luật

Chương 8. Giải thích pháp luật

1. Khái niệm, mục đích và ý nghĩa của giải thích pháp luật

2. HÌnh thức, chủ thể, đối tượng và văn kiện giải thích pháp luật

3. Phương pháp giải thích pháp luật

4. GIải thích pháp luật ở Việt Nam

5. Giải thích pháp luật và cơ sở để giải thích pháp luật

4. Đánh giá bạn đọc

Với cấu trúc gồm 8 chương, nội dung tác giả truyền tải trong cuốn sách "Thực hiện, áp dụng và giải thích pháp luật ở Việt Nam" cung cấp cho người đọc những vấn đề cơ bản từ lí luận đén thực tiễn về thực hiện, áp dụng và giải thích pháp luật ở Việt Nam. 

Nội dung triển khai mạch lạc, rõ ràng và dễ hiểu rất thuận tiện cho người đọc theo dõi.

Vấn đề về thực hiện, áp dụng và giải thích pháp luật không phải là đề tài mới, đã có nhiều tác giả nghiên cứu về vấn đề này, song ở mỗi giai đoạn, các yếu tố tác động và chính sách về thực hiện, áp dụng và giải thích pháp luật ở Việt Nam có những thay đổi. Cuốn sách được  biên soạn và ấn hành năm 2019 cập nhật theo những quy định mới hiện hành về thực hiện, áp dụng và giải thích pháp luật có giá trị thực tiễn đối với bạn đọc.

Cuốn sách là tài liệu tham khảo hữu ích cho các tổ chức, cá nhân công tác trong lĩnh vực pháp luật và các sinh viên chuyên ngành luật đồng thười cũng là tài liệu tham khảo hữu ích cho việc sửa đổi, hoàn thiện những quy định về thực hiện, áp dụng và giải thích pháp luật của nước ta trong thời gian tới.

5. Kết luận

Các bước thực hiện, áp dụng và giải thích pháp luật là quá trình không thể thiếu để đưa pháp luật vào đời sống thực tiễn nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội trong nhiều lĩnh vực.

Cuốn sách "Thực hiện, áp dụng và giải thích pháp luật" là tài liệu tham khảo không chỉ có giá trị về mặt khoa học pháp lý mà còn có giá trị thực tiễn trong việc hoạch định chính sách, cơ chế đảm bảo thực hiện, áp dụng và giải thích pháp luật hiệu quả hơn ở Việt Nam trong thời gian tới.

Trên đây là thông tin tổng quan về nội dung cuốn sách "Thực hiện, áp dụng và giải thích pháp luật ở Việt Nam". Hy vọng sẽ là thông tin hữu ích giúp bạn lựa chọn được cuốn sách mình đang tìm kiếm.

Trong chuyên mục "Sách luật" chúng tôi thường xuyên cập nhật và giới thiệu những cuốn sách luật hay và bổ ích, rất mong nhận được sự quan tâm và theo dõi của bạn đọc trong thời gian tới. Chúc các bạn đọc sách hiệu quả!

Chủ thể có thẩm quyền đề nghị giải thích pháp luật

Theo quy định của pháp luật, được quy định tại khoản 1 Điều 158 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015, các chủ thể chính thức có thẩm quyền yêu cầu đề nghị UBTVQH giải thích pháp luật hiện nay là: Chủ tịch nước, Hội đồng dân tộc, Ủy ban của Quốc Hội, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước, Ủy ban trung ương, Mặt trận tổ quốc Việt Nam, cơ quan trung ương của tổ chức thành viên của Mặt trận và đại biểu quốc hội.

Chủ thể có thẩm quyền giải thích pháp luật

Chủ thể chính thức có thẩm quyền giải thích pháp luật ở Việt Nam hiện nay là Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Quy định này được thể hiện tại Hiến pháp năm 2013 (Điều 74) và Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015.

Điều 74 Hiến pháp 2013:

"Ủy ban thường vụ Quốc hội có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:

....

2. Ra pháp lệnh về những vấn đề được Quốc hội giao; giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh;..."

Như vậy, chủ thể có thẩm quyền giải thích pháp luật chính thức ở VIệt Nam là cơ quan thuộc nhánh quyền lực lập pháp.

Tuy nhiên, bằng thực tế hoạt động của mình, để đảm bảo giải quyết kịp thời nhu cầu giải thích pháp luật thực tiễn đặt ra, các cơ quan thuộc hai nhánh quyền lực còn lại đều tham gia vào hoạt động giải thích pháp luật, ví dự như hoạt động bạn hành các Nghị định quy định chi tiết các quy định của Luật của Chính phủ, trong đó có thể đưa ra các định nghĩa về một số thuật ngữ mà Luật chưa giải thích chi tiết; Tòa án thực hiện các hoạt động giải thích pháp luật như ban hành văn bản hướng dẫn ,ban hành án lệ.

Hình thức và giá trị pháp lý của văn bản giải thích pháp luật

HÌnh thức của văn bản giải thích pháp luật hiện nay là ra Nghị quyết của UBTVQH, hình thức thể hiện và giá trị pháp lý của văn bản giải thích pháp luật được quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 như sau:

Điều 161. Đăng Công báo, đăng tải và đưa tin nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh

1. Nghị quyết của Ủy ban nhân dân thường vụ Quốc hội giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh phải được đăng Công báo theo quy định tại Điều 150 của Luật này, đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Quốc hội và đăng tải, đưa tin theo quy định tại Điều 157 của Luật này.

2. Nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh được áp dụng cùng với văn bản được giải thích.

Quy trình thủ tục khi tiến hành giải thích pháp luật

Quy trình giải thích pháp luật được quy định cụ thể tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015:

Điều 160. Trình tự, thủ tục giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh

1. Tùy theo tính chất, nội dung của vấn đề cần được giải thích, Ủy ban thường vụ Quốc hội giao Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Hội đồng dân tộc, Ủy ban của Quốc hội soạn thảo dự thảo nghị quyết giải thích HIến pháp, luật, pháp lệnh trình Ủy ban thường vụ Quốc hội.

Ủy ban thường vụ Quốc hội giao Hội đồng dân tộc hoặc Ủy ban của Quốc hội thẩm tra về sự phù hợp của dự thảo nghị quyết giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh với tinh thần và nội dung của văn bản được giải thích.

2. Ủy ban thường vụ quốc hội xem xét, thông qua dự thảo nghị quyết giải thích HIến pháp, luật, pháp lệnh theo trình tự sau đây:

a) Đại diện cơ quan được phân công chuẩn bị dự thảo nghị quyết giải thích, thuyết trình và đọc toàn văn dự thảo;

b) Đại diện cơ quan chủ trì thẩm tra trình bày báo cáo thẩm tra;

c) Đại diện cơ quan, tổ chức, cá nhân được mời tham dự phiên họp phát biểu ý kiến;

d) Ủy ban thường vụ Quốc hội thảo luận

đ) Chủ tọa phiên họp kết luận;

e) Ủy ban thường vụ Quốc hội biểu quyết; 

g) Chủ tịch Quốc hội ký nghị quyết giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh."