So sánh giai đoạn chuẩn bị phạm tội với giai đoạn phạm tội chưa đạt?

1. Các giai đoạn phạm tội trong luật hình sự

1.1. Khái niệm về các giai đoạn phạm tội

Các giai đoạn phạm tội được hiểu là các bước trong quá trình thực hiện phạm tội do cố ý trực tiếp được quy định trong bộ luật hình sự, phản ánh tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội ở từng thời điểm cụ thể.

1.2. Ý nghĩa của các giai đoạn phạm tội

Một là: Phân chia để đáp ứng nhu cầu thực tiễn của đấu tranh phòng chống tội phạm.

Hai là: Đảm bảo nguyên tắc phòng là chính, nguyên tắc công bằng và nhân đạo (hạn chế hậu quả bằng việc xử lý tội phạm ở các mức khác nhau)

Ba là: Đó là sự can thiệp của nhà làm luật với sự diễn biến liên tục của hành vi phạm tội, để phân hóa trách nhiệm hình sự.

Bốn là: Phân hóa để bảo vệ các quan hệ xã hội.

1.3. Các giai đoạn của tội phạm

Cơ sở của việc phân chia các giai đoạn phạm tội dựa vào: dấu hiệu hành vi, dấu hiệu hậu quả và tính chất khách thể của tội phạm.

Giai đoạn chuẩn bị phạm tội

Căn cứ Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), chuẩn bị phạm tội là tìm kiếm, sửa soạn công cụ, phương tiện hoặc tạo ra những điều kiện khác để thực hiện tội phạm hoặc thành lập, tham gia nhóm tội phạm, trừ trường hợp thành lập hoặc tham gia nhóm tội phạm quy định.

Các đặc điểm: Người phạm tội chưa bắt tay vào thực hiện hành vi phạm tội mà chỉ tạo tiền đề cần thiết để thực hiện hành vi đó; Chuẩn bị phạm tội không được đặt ra đối với tội phạm có cấu thành hình thức.

Trách nhiệm hình sự: Người có hành vi chuẩn bị phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự vì hành vi của họ đã thỏa mãn các dấu hiệu cấu thành tội phạm của hành vi phạm tội chưa hoàn thành; Trách nhiệm hình sự chỉ đặt ra đối với người có hành vi chuẩn bị thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng; Chưa trực tiếp xâm hại đến các quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ mà mới chỉ đặt khách thể đó trong tình trạng nguy hiểm

Giai đoạn phạm tội chưa đạt

Đây là hành vi cố ý thực hiện tội phạm nhưng không thực hiện được đến cùng vì những nguyên nhân khách quan ngoài ý muốn.

Các đặc điểm:

Người phạm tội đã thực hiện hành vi được quy định trong mặt khách quan của cấu thành tội phạm nhưng không thực hiện được đến cùng. Hành vi của họ chưa thỏa mãn đầy đủ các dấu hiệu khách quan của cấu thành tội phạm:

+/ Người phạm tội thực hiện hành vi liền trước hành vi được mô tả trong mặt khách quan của cấu thành tội phạm

+/ Mới chỉ thực hiện được một hành vi trong những hành vi quy định trong cấu thành tội phạm

+/ Thực hiện hết hành vi, hậu quả xảy ra cho xã hội rồi nhưng hậu quả đó chưa phù hợp với hậu quả được quy định trong cấu thành tội phạm.

Hậu quả của tội phạm chưa xảy ra hoặc người phạm tội đã gây ra hậu quả nguy hiểm cho xã hội nhưng chưa phù hợp với hậu quả được quy định trong cấu thành tội phạm 

Trách nhiệm hình sự: Họ sẽ không phải chịu trách nhiệm hình sự khi hành vi của họ chưa đáp ứng đầy đủ các yếu tố cấu thành tội phạm; Người có hành vi phạm tội chưa đạt phải chịu trách nhiệm hình sự cao hơn với giai đoạn chuẩn bị phạm tội.

Ngoài hai giai đoạn trên, còn một giai đoạn nữa là giai đoạn tội phạm hoàn thành. Tuy nhiên, trong bài viết này, chúng tôi chỉ tập trung vào giai đoạn chuẩn bị phạm tội và phạm tội chưa đạt nên sẽ không đề cập đến giai đoạn tội phạm hoàn thành. Để biết các thông tin chi tiết về giai đoạn đó, mời quý khách hàng theo dõi link bên dưới.

Xem thêm: Tội phạm hoàn thành là gi? Quy định pháp luật về tội phạm hoàn thành

2. So sánh giai đoạn chuẩn bị phạm tội với giai đoạn phạm tội chưa đạt

2.1. Giống nhau

+/ Đều là các bước của tiến trình thực hiện tội phạm dưới hình thức lỗi cố ý;

+/ Đều được thực hiện dưới hình thức lỗi cố ý trực tiếp;

+/ Hậu quả chưa xảy ra hoặc đã xảy ra nhưng chưa thỏa mãn dấu hiệu trong cấu thành tội phạm vì những nguyên nhân khách quan nằm ngoài ý muốn của chủ thể.

2.2. Khác nhau

3. Ví dụ về giai đoạn chuẩn bị phạm tội và giai đoạn phạm tội chưa đạt

3.1. Giai đoạn chuẩn bị phạm tội

Do B có mâu thuẫn với anh H từ trước trong quá trình buôn bán quần áo ở chợ đầu mối, B đã bàn bạc với C cách thức trả thù H. B và C thống nhất đêm 01/6 sẽ mua 03 lít xăng hất vào cửa hàng quần áo của H rồi châm lửa đốt cháy cửa hàng của H. Thực hiện đúng kế hoạch đã bàn bạc, tối 1/6 B và C cùng đi mua xăng cho vào can nhựa rồi lên xe máy đến chợ đầu mối. Trên đường đi, do B điều khiển xe máy đi vào đường cấm nên B và C bị Cảnh sát giao thông giữ xe máy nên không tiếp tục thực hiện việc đốt cửa hàng quần áo của anh H được. Mặc dù chưa thực hiện hành vi đốt cửa hàng của anh H nhưng hành vi của B và C đã thoả mãn các dấu hiệu cấu thành tội phạm của tội Huỷ hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản quy định tại Điều 143 Bộ luật hình sự, vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự về tội định thực hiện này.

3.2. Giai đoạn phạm tội chưa đạt

Cùng ví dụ ở tình huống trên, trong trường hợp B và C đã đem can xăng đến cửa hàng quần áo của anh H, B và C đã tưới xăng châm lửa đốt cửa hàng nhưng đúng lúc trời mưa rào rất to nên lửa mới bùng lên đã bị dập tắt ngay, cửa hàng quần áo không bị cháy, không bị hư hại gì. Cửa hàng quần áo của anh H không bị huỷ hoại do trời mưa to là nguyên nhân xảy ra ngoài ý chí chủ quan của B và C, tuy nhiên B và C đã thực hiện đầy đủ hành vi cấu thành tội phạm nên vẫn đủ điều kiện bị khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử ở tội Huỷ hoại tài sản hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản quy định tại Điều 143 Bộ luật hình sự ở giai đoạn phạm tội chưa đạt.

Trên đây là toàn bộ nội dung về chủ đề So sánh giai đoạn chuẩn bị phạm tội với giai đoạn phạm tội chưa đạt mà Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách hàng. Ngoài ra, quý khách có thể tham khảo thêm về bài viết Quan hệ với trẻ em từ đủ 16 tuổi đến 18 tuổi có phạm tôi không? của Luật Minh Khuê.

Còn bất cứ vướng mắc nào, quý khách vui lòng liên h qua số điện thoại hotline: 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Chúng tôi rất hân hạnh được hợp tác với quý khách. Trân trọng./.