1. Một số đặc điểm của hiện tượng chuyển giá

Chuyển giá là một chiến lược kế toán và tài chính mà các doanh nghiệp đa quốc gia thường sử dụng để tối ưu hóa thuế và lợi nhuận. Bằng cách điều chỉnh giá cả của hàng hóa, dịch vụ và tài sản được giao dịch giữa các đơn vị trong tập đoàn, các doanh nghiệp có thể tránh hoặc giảm thiểu các khoản thuế phải nộp. Tuy nhiên, hoạt động chuyển giá cũng có thể gây ra các tranh cãi về tính công bằng và tính minh bạch trong việc thanh toán thuế.

Có một số lý do mà giá cả có thể được điều chỉnh lại trong các giao dịch nội bộ của tập đoàn:

- Quyền tự do định đoạt trong kinh doanh: Doanh nghiệp có quyền tự do quyết định giá cả của các giao dịch nội bộ, mua bán hàng hóa và dịch vụ với giá mà họ mong muốn. Điều này cho phép họ tạo ra sự linh hoạt và tối ưu hóa lợi nhuận.

- Mối quan hệ gắn bó chung về lợi ích: Trong một tập đoàn, các đơn vị có thể có mối quan hệ gắn bó chung về lợi ích. Việc điều chỉnh giá cả trong các giao dịch nội bộ giữa các đơn vị này không làm thay đổi lợi ích toàn cục của tập đoàn mà chỉ phản ánh mối quan hệ hợp tác và hỗ trợ giữa các bên.

- Hoạt động chuyển giá thường không làm thay đổi tổng giá trị hình thành trong xã hội, mà chỉ là sự phân phối lại hoặc chuyển dịch lợi ích từ một chủ thể sang chủ thể khác. Khi một tập đoàn đa quốc gia thực hiện hành vi chuyển giá thành công, lợi nhuận sau thuế trên phạm vi toàn tập đoàn thường tăng lên. Tuy nhiên, điều này có thể dẫn đến sự giảm nguồn thu thuế ở các quốc gia áp dụng thuế suất cao, trong khi có thể tăng lên ở các quốc gia áp dụng thuế suất thấp.

Trong một số trường hợp, các tập đoàn có thể sử dụng hành vi chuyển giá để tận dụng lợi ích từ sự chênh lệch thuế giữa các quốc gia. Điều này có thể dẫn đến sự xung đột lợi ích giữa các tập đoàn thực hiện chuyển giá và các quốc gia duy trì hệ thống thuế suất cao.

Mục tiêu của các tập đoàn đa quốc gia thông qua hoạt động chuyển giá thường là tối đa hóa lợi nhuận bằng cách sử dụng các chiến lược kế toán và tài chính để giảm thiểu mức thuế phải nộp. Tuy nhiên, điều này có thể dẫn đến sự xung đột với các quốc gia áp dụng thuế suất cao, khiến họ cảm thấy mất đi nguồn thu thuế hợp lý.

Do đó, việc quản lý và giám sát hoạt động chuyển giá là một thách thức lớn đối với các cơ quan quản lý thuế và chính sách tài chính của các quốc gia, đặc biệt là trong bối cảnh hợp tác kinh tế toàn cầu ngày càng phát triển.

Tuy nhiên, việc sử dụng chuyển giá cũng đôi khi gặp phải sự kiểm soát và giám sát nghiêm ngặt từ các cơ quan thuế và quản lý tài chính để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc thanh toán thuế và báo cáo tài chính.

2. Tăng cường chống chuyển giá trong doanh nghiệp FDI

Tăng cường chống chuyển giá trong doanh nghiệp FDI là một nội dung được quy định tại Nghị quyết 74/2022/QH15 đẩy mạnh việc thực hiện chính sách, pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí do Quốc hội thông qua ngày 15/11/2022.

Theo đó, Quốc hội giao Chính phủ chỉ đạo việc đẩy nhanh lộ trình cải cách chính sách thuế.

Trong năm 2023, thực hiện việc rà soát, xử lý các công văn, quyết định đã ban hành không đúng thẩm quyền liên quan đến việc miễn, giảm, giãn, hoàn thuế.

Tăng cường chống chuyển giá trong các doanh nghiệp FDI.

Giải quyết dứt điểm các trường hợp không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính trong quản lý sử dụng đất đai, tài nguyên, khoáng sản.

Tạo chuyển biến trong xử lý các khoản nợ đọng tiền thuế và tổ chức tổng kết đánh giá kết quả xử lý nợ đọng tiền thuế.

Cũng trong năm 2023, ban hành đầy đủ các văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành các Luật liên quan đến công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí;

Rà soát và ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc gia, đơn giá, định mức kinh tế - kỹ thuật trong đầu tư, xây dựng, dịch vụ công còn thiếu hoặc còn chồng chéo, mâu thuẫn;...

Sửa đổi, bổ sung định mức chi tiêu công, tài sản công, xe công, khoán chi, khoán kinh phí sử dụng tài sản công; lao động, biên chế; quản lý, sử dụng tài nguyên, đất, khoáng sản.

3. Một số giải pháp hạn chế chống chuyển giá tại doanh nghiệp FDI

Những biện pháp và chính sách được đề xuất là cách hiệu quả để ngăn chặn và kiểm soát hoạt động chuyển giá, đồng thời đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc đánh thuế và quản lý tài chính bao gồm những giải pháp sau:

- Siết chặt triển khai và thực hiện nghiêm Luật Quản lý thuế 2019: Cần tăng cường giám sát và thực thi nghiêm túc các quy định của Luật Quản lý thuế 2019, đặc biệt là những quy định liên quan đến chuyển giá. Việc xây dựng quy trình hướng dẫn chống chuyển giá giúp thống nhất cách áp dụng và tăng cường khả năng tuân thủ của các doanh nghiệp.

- Ban hành Luật Chống chuyển giá: Việc sớm ban hành Luật Chống chuyển giá sẽ cung cấp cơ sở pháp lý mạnh mẽ và hiệu lực để hỗ trợ công tác đấu tranh chống chuyển giá của cơ quan thuế. Quy định rõ ràng và minh bạch giúp các doanh nghiệp dễ dàng tuân thủ và giúp cơ quan thuế có cơ sở pháp lý để xử lý các trường hợp vi phạm.

- Tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám định chất lượng và giá trị đầu tư dự án: Cần có sự tăng cường về năng lực và nguồn lực để thực hiện các hoạt động thanh tra, kiểm tra và giám định chất lượng. Điều này bao gồm cả việc kiểm tra giá trị máy móc, thiết bị và công nghệ đầu vào được sử dụng trong các dự án đầu tư. Việc tăng cường này sẽ giúp phát hiện và ngăn chặn các trường hợp chuyển giá không minh bạch và không hợp lệ.

-  Xây dựng bộ máy đủ mạnh và cơ chế kiểm tra liên ngành: Cần xây dựng và phát triển một bộ máy đủ mạnh và có khả năng liên ngành để ngăn chặn và hạn chế hoạt động chuyển giá. Việc tạo ra một môi trường hợp tác liên ngành giữa các cơ quan chức năng sẽ giúp tăng cường khả năng phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm chuyển giá.

Đề xuất Kiểm toán Nhà nước thực hiện kiểm toán trực tiếp việc chống chuyển giá của các cơ quan quản lý thuế và các doanh nghiệp liên quan là một biện pháp quan trọng nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quản lý thuế. Điều này cần được thực hiện song song với việc đánh giá các chính sách ưu đãi và khuyến khích đầu tư FDI của nhà nước để đảm bảo rằng chúng không được lạm dụng để thực hiện chuyển giá hoặc trốn thuế.

Một phần quan trọng của việc đảm bảo minh bạch trong công tác quản lý thuế là việc tăng cường giám sát và kiểm soát từ các nhân viên quản lý thuế. Những người này có quyền lực lớn đối với người nộp thuế và do đó có nguy cơ bị lạm dụng để lợi ích cá nhân. Trong thực tế, ở Việt Nam, đã có nhiều trường hợp bị phát hiện và xử lý, như việc nhân viên thuế thông đồng với doanh nghiệp để giảm bớt nghĩa vụ thuế và thu lợi cá nhân. Do đó, cần tăng cường các biện pháp trừng phạt đối với các hành vi vi phạm pháp luật thuế, với mức phạt phải đủ mạnh mẽ để có ý nghĩa ngăn chặn các hành vi dự kiến vi phạm.

Ngoài ra, cần khuyến khích minh bạch trong quản lý thuế bằng cách xây dựng một hệ thống pháp luật và quy trình rõ ràng và minh bạch. Điều này sẽ giúp giảm thiểu sự thông đồng thuế và tạo điều kiện công bằng cho tất cả các doanh nghiệp. Đồng thời, việc tăng cường giám sát và kiểm soát từ các cơ quan như Kiểm toán Nhà nước cũng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn và xử lý các trường hợp vi phạm.

- Đề nghị Chính phủ chỉ đạo hệ thống ngân hàng và kho bạc phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để rà soát các giao dịch bất thường có dấu hiệu vi phạm, tạo cơ sở cho việc tiến hành thanh tra và kiểm tra. Đồng thời, cần chỉ đạo các tổ chức tín dụng kết nối và cung cấp thông tin liên quan đến giao dịch qua ngân hàng của tổ chức và cá nhân cho cơ quan quản lý thuế. Việc này sẽ giúp cơ quan quản lý thuế thực hiện biện pháp cưỡng chế theo quy định của pháp luật đối với các trường hợp vi phạm.

Ngoài ra, cần phát triển chiến lược để nâng cao năng lực cho cán bộ thuế, bao gồm cả cán bộ chuyên trách chống chuyển giá và không chuyên trách. Điều này bao gồm việc cung cấp đào tạo và bồi dưỡng kiến thức chuyên môn về chuyển giá cũng như các kỹ năng mềm như giao tiếp, đàm phán, thương lượng, và giải quyết tranh chấp. Đồng thời, cần cập nhật và bồi dưỡng các kiến thức về kinh tế vĩ mô, kinh tế ngành, và trình độ ngoại ngữ cho cán bộ thuế, giúp họ hoạt động hiệu quả và đáp ứng được các thách thức trong công tác quản lý thuế, đặc biệt là trong việc chống chuyển giá.

Xem thêm: Quy định về thuế đối với doanh nghiệp FDI như thế nào?

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Tăng cường chống chuyển giá đối với doanh nghiệp FDI mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!