1. Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh được hiểu như thế nào?
Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh được hiểu là quy trình phát triển và nâng cao chất lượng luật pháp trong hệ thống hành pháp Việt Nam
Quá trình xây dựng và hoàn thiện các quy định pháp lý tại Việt Nam đã được định hình dưới hình thức một chương trình có tên "Chương trình xây dựng luật, pháp luật". Chương trình này nhằm xác định một kế hoạch chi tiết và xác thực việc sửa đổi, bổ sung và tạo mới các quy định của Quốc hội và ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Quốc hội là cơ quan có đầy đủ thẩm quyền duy nhất để quyết định chương trình xây dựng luật, pháp lệnh tại Việt Nam. Nó có trách nhiệm xác định thứ tự ưu tiên và tạo ra một lộ trình rõ ràng để đảm bảo sự phát triển liên tục và hiệu quả của hệ thống luật pháp.
Chương trình này nhằm đảm bảo rằng quy trình phát triển luật pháp được tiến hành một cách minh bạch, công bằng và đáng tin cậy. Nó đặt ra các tiêu chuẩn chất lượng cao, đảm bảo tính hợp lý, thống nhất và nhất quán của các quy định pháp lý. Các bước tiến hành sửa đổi, bổ sung hoặc tạo mới luật pháp được quản lý một cách có trật tự và khoa học, từ việc tìm hiểu cần thiết, xác định vấn đề, thu thập ý kiến đóng góp, đến việc xem xét và thông qua các bản dự thảo cuối cùng.
Chương trình này cũng tạo điều kiện thuận lợi cho sự tham gia và đóng góp của các bên liên quan, bao gồm các chuyên gia pháp lý, các tổ chức xã hội, các nhóm lợi ích và công chúng. Qua đó, sự đa dạng và sáng tạo được khuyến khích, và quyết định cuối cùng được đưa ra dựa trên sự thống nhất và hợp tác của tất cả các bên liên quan.
Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh là một cam kết của chính phủ và Quốc hội để đảm bảo sự phát triển bền vững và hiệu quả của luật pháp, góp phần vào sự thúc đẩy của nền dân chủ và phát triển toàn diện của đất nước.
2. Thông qua Nghị quyết về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh từ 2/6
Ngày 2/6, tại buổi họp toàn thể tại hội trường, Quốc hội đã tiến hành cuộc biểu quyết quan trọng về Nghị quyết liên quan đến Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh trong năm 2024, đồng thời điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh cho năm 2023. Đây là một quyết định đạt được sự tán thành mạnh mẽ từ 446 trong tổng số 465 đại biểu có mặt trong phiên họp.
Công tác xây dựng pháp luật tiếp tục được thúc đẩy với sự đổi mới, sáng tạo và hiệu quả, nhằm tăng cường tính dân chủ, đảm bảo pháp quyền và nâng cao trách nhiệm trong quá trình lập pháp. Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét và thông qua một số lượng lớn các luật, pháp lệnh và nghị quyết, hoàn thành toàn bộ chương trình lập pháp đã đề ra, tuân thủ đúng yêu cầu về tiến độ và chất lượng.
Những thành tựu tích cực trong công tác lập pháp đã góp phần quan trọng vào việc hoàn thiện thể chế phát triển, gia tăng bảo vệ quyền con người và công dân, đồng thời phục vụ hiệu quả yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội và đảm bảo an ninh quốc phòng, hội nhập quốc tế. Điều này tiếp tục đóng góp vào việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam.
Để điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2023, đã được thêm vào Nghị quyết các nội dung sau:
- Đưa ra dự án Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở, được trình Quốc hội để thu thập ý kiến tại kỳ họp thứ 5 vào tháng 5 năm 2023. Sau đó, dự án này sẽ được thông qua tại kỳ họp thứ 6 vào tháng 10 năm 2023.
- Trình Quốc hội để thu thập ý kiến tại kỳ họp thứ 6 vào tháng 10 năm 2023 cho các dự án sau đây: Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp; Luật Đường bộ; Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ; Luật Thủ đô (sửa đổi); Luật Tổ chức tòa án nhân dân (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu giá tài sản.
Qua việc thêm vào những dự án và luật pháp cần điều chỉnh, Quốc hội sẽ có cơ hội thu thập ý kiến và đánh giá một cách cụ thể để đảm bảo tính phù hợp và hiệu quả của các quy định pháp lý trong năm 2023.
Để đáp ứng chương trình xây dựng luật, pháp lệnh trong năm 2024, đã được đề ra, Quốc hội đã thông qua một loạt các quyết nghị tại kỳ họp thứ 7 vào tháng 5 năm 2024. Cụ thể, có 9 luật và 1 nghị quyết đã được thông qua, gồm: Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi); Luật Lưu trữ (sửa đổi); Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp; Luật Đường bộ; Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ; Luật Thủ đô (sửa đổi); Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cảnh vệ (theo quy trình tại một kỳ họp); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu giá tài sản. Ngoài ra, còn có Nghị quyết của Quốc hội về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2025, đồng thời điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh trong năm 2024.
Thông qua việc thông qua các luật và nghị quyết trên, Quốc hội đã tạo ra cơ sở pháp lý để đáp ứng các yêu cầu và thách thức phát triển của đất nước trong năm 2024. Trong quá trình thực hiện chương trình xây dựng luật, pháp lệnh, Quốc hội đã đưa ra 9 dự án luật để thu thập ý kiến. Các dự án luật này bao gồm: Luật Công chứng (sửa đổi); Luật Công đoàn (sửa đổi); Luật Di sản văn hóa (sửa đổi); Luật Địa chất và khoáng sản; Luật Phòng không nhân dân; Luật Quy hoạch đô thị và quy hoạch nông thôn; Luật Tư pháp người chưa thành niên; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dược; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.
Sau đó, tại kỳ họp thứ 8 vào tháng 10 năm 2024, Quốc hội đã thông qua 9 luật trên, bao gồm các luật đã được sửa đổi như Luật Công chứng, Luật Công đoàn, Luật Di sản văn hóa, Luật Địa chất và khoáng sản, Luật Phòng không nhân dân, Luật Quy hoạch đô thị và quy hoạch nông thôn, Luật Tư pháp người chưa thành niên cùng với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dược và Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Bên cạnh đó, Quốc hội cũng đã đưa ra 2 dự án luật để thu thập ý kiến, bao gồm Luật Chuyển đổi giới tính và Luật Việc làm (sửa đổi)
3. Một số lưu ý về chương trình xây dựng luật, pháp lệnh
Nghị quyết quan trọng này yêu cầu tất cả các cơ quan, tổ chức và cá nhân tham gia vào quy trình xây dựng pháp luật đề cao trách nhiệm và tăng cường kỷ luật và kỷ cương. Mục tiêu là đảm bảo việc thực hiện chương trình xây dựng luật, pháp lệnh một cách nghiêm túc và không đề nghị bổ sung dự án vào chương trình ở thời điểm gần kỳ họp Quốc hội, trừ khi thực sự cần thiết, cấp bách và phải triển khai ngay theo chủ trương, chính sách của Đảng, kết luận và chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Ngoài ra, cần khắc phục triệt để tình trạng gửi hồ sơ dự án, dự thảo không đúng thời hạn quy định.
Trong trường hợp cần thiết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ báo cáo Quốc hội để xem xét tổ chức thêm kỳ họp hoặc kéo dài thời gian họp thường lệ của Quốc hội. Điều này có thể chia kỳ họp thành các đợt để xem xét ý kiến và thông qua nhiều luật, nghị quyết để đáp ứng yêu cầu thực tiễn một cách hiệu quả.
Các cơ quan, tổ chức và cá nhân được giao trách nhiệm chủ trì việc soạn thảo pháp luật cần thực hiện một cách nghiêm túc và thực chất. Điều này bao gồm tổng kết việc thi hành pháp luật, đánh giá tác động của chính sách, thu thập ý kiến từ cơ quan, tổ chức, cá nhân và các đối tượng bị ảnh hưởng, nhằm đảm bảo tính thiết thực và hiệu quả.
Việc soạn thảo phải tuân thủ các tiêu chí cao về chất lượng, gắn kết với việc thể chế hóa chủ trương và đường lối của Đảng, đồng thời đáp ứng các yêu cầu thực tiễn. Cần tuân thủ các quy định được nêu trong Kết luận số 19-KL/TW của Bộ Chính trị và các nguyên tắc xây dựng, ban hành văn bản pháp luật. Đồng thời, cần tiến hành kiểm tra kỹ lưỡng các văn bản liên quan để phát hiện và xử lý các quy định không đồng nhất. Điều này đảm bảo không xảy ra mâu thuẫn, chồng chéo hoặc các điểm yếu có thể dẫn đến tình trạng tham nhũng, tiêu cực và việc áp đặt "lợi ích nhóm" hoặc "lợi ích cục bộ" trong quá trình đề xuất, xây dựng và ban hành chính sách và pháp luật.
Trên đây là toàn bộ nội dung thông tin mà Luật Minh Khuê cung cấp tới quý khách hàng. Ngoài ra quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết về chủ đề mẫu bài thu hoạch nghị quyết đại hội 13 của Đảng hay nhất của Luật Minh Khuê. Còn điều gì vướng mắc, quy khách vui lòng liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Trân trọng./.
