1. Kiểm toán nhà nước soạn thảo, ban hành văn bản quy phạm pháp luật như nào?

Kiểm toán nhà nước là một hoạt động chuyên môn có nhiệm vụ kiểm tra, đánh giá, và giám sát việc sử dụng và quản lý nguồn lực và tài chính của các tổ chức, cơ quan, và đơn vị thuộc quản lý của nhà nước. Mục tiêu chính của kiểm toán nhà nước là đảm bảo sự minh bạch, tính chính xác, hiệu quả, và tuân thủ theo quy định của pháp luật trong việc sử dụng, quản lý nguồn lực và tài chính. Cơ quan chịu trách nhiệm thực hiện kiểm toán nhà nước thường được gọi là Tổng cục Kiểm toán, Đoàn kiểm toán nhà nước, hoặc tương đương, tùy thuộc vào quy định của từng quốc gia. Cơ quan này thường độc lập và có quyền hạn kiểm tra độc lập các hoạt động của các cơ quan nhà nước và các đơn vị sử dụng nguồn lực của nhà nước. Kiểm toán nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc giúp đảm bảo tính minh bạch, trung thực và hiệu quả trong quản lý tài chính và nguồn lực của các tổ chức và cơ quan thuộc nhà nước.

Theo quy định tại Điều 10 Quy chế soạn thảo, thẩm định, ban hành văn bản quy phạm pháp luật và văn bản quản lý của Kiểm toán nhà nước được kèm theo Quyết định số 220/QĐ-KTNN có hiệu lực từ ngày 02/03/2023 thì quy trình soạn thảo và ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Kiểm toán nhà nước được thể hiện qua các bước sau:

Bước 1: Xây dựng dự thảo văn bản

Tiến hành việc soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật, bắt đầu từ việc xác định nội dung cụ thể, mục tiêu và các quy định liên quan. Tổ chức các cuộc họp, phiên làm việc để thảo luận và đề xuất ý kiến về nội dung của dự thảo văn bản.

Bước 2: Tổ chức lấy ý kiến

Tổ chức cuộc họp để thu thập ý kiến của các đơn vị  trực thuộc Kiểm toán nhà nước và các tổ chức, cơ quan liên quan có ảnh hưởng trực tiếp đối với văn bản. Tổng hợp, tiếp thu, giải trình ý kiến và tiến hành điều chỉnh nội dung dự thảo văn bản dựa trên các đóng góp của các bên liên quan.

Bước 3: Thẩm định dự thảo văn bản

Thực hiện quà trình thẩm định dự thảo văn bản để đảm bảo tính pháp lý và chính xác của các quy định. Đưa ra các đánh giá, kiểm tra và đề xuất sửa đổi nếu cần thiết để đảm bảo tính hiệu quả và tuân thủ.

Bước 4: Nghiên cứu, tiếp thu ý kiến thẩm định

Tiến hành nghiên cứu và tiếp thu ý kiến của quá trình thẩm định để điều chỉnh và hoàn thiện dự thảo văn bản. Giải trình ý kiến thẩm định để thuyết phục và minh bạch cho quyết định cuối cùng của Tổng Kiểm toán Nhà nước.

Bước 5: Ký, phát hành và công bố

Ký và phát hành văn bản sua khi được thẩm định và điều chỉnh đầy đủ. Gửi văn bản để được đăng trong Công báo và công bố trên Cổng thông tin điện tử của Kiểm toán Nhà nước. Đồng thời, gửi thông báo về văn bản để được đăng trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật, đảm bảo tính minh bạch và công bố rộng rãi.

Quy trình soạn thảo và ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Kiểm toán Nhà nước như các bước nêu trên được thể hiện chi tiết và cẩn thận, phản ánh sự chặt chẽ trong quá trình xây dựng các văn bản quan trọng của cơ quan này. Quy trình nhấn mạnh việc tổ chức các cuộc họp để lấy ý kiến từ các đơn vị trực thuộc và các tổ chức liên quan, điều này tạo ra một môi trường minh bạch và tăng cường sự tham gia của cộng đồng. Đồng thời, việc xác định và tập trung vào các đối tượng chịu tác động trực tiếp của văn bản giúp đảm bảo rằng những người liên quan đều có cơ hội tham gia và góp ý, từ đó tăng cường tính thực tế và hiệu quả của văn bản.

2. Trách nhiệm khi soạn thảo của đơn vị chủ trì soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật của Kiểm toán nhà nước

Về trách nhiệm của đơn vị chủ trì soạn thảo khi soạn thảo văn bản quy phạm và văn bản quản lý của Kiểm toán Nhà nước được quy định tại Điều 11 của Quy chế ban hành kèm theo Quyết định số 220/QĐ-KTNN năm 2023. Cụ thể, các trách nhiệm của đơn vị này trong quá trình soạn thảo văn bản được mô tả như sau:

- Xây dựng dự thảo văn bản: Tổ chức quá trình xây dựng dự thảo văn bản theo yêu cầu trong chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, đảm bảo tuân thủ các quy định và mục tiêu đã đề ra. Chịu trách nhiệm trước Tổng Kiểm toán Nhà nước về chất lượng và tiến độ soạn thảo dự thảo văn bản.

- Lấy ý kiến và đăng tải: Tổ chức việc lấy ý kiến từ các cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan đối với dự thảo văn bản. Đăng tải dự thảo văn bản trên Cổng thông tin điện tử của Kiểm toán Nhà nước để mở cửa quá trình tham gia và đóng góp ý kiến từ cộng đồng.

- Tổng hợp và nghiên cứu ý kiến: Tổng hợp và nghiên cứu ý kiến của các đơn vị liên quan đối với dự thảo văn bản. Giải trình và tiếp thu các ý kiến góp ý, đồng thời tiến hành điều chỉnh nội dung dự thảo.

- Lấy ý kiến thẩm định: Thực hiện việc lấy ý kiến thẩm định từ Vụ Pháp chế. Tiếp thu và giải trình ý kiến thẩm định, đồng thời giải trình đầy đủ và chi tiết trong trường hợp không thống nhất với ý kiến thẩm định của Vụ Pháp chế.

- Hoàn thiện dự thảo văn bản: Hoàn thiện dự thảo văn bản để trình Tổng Kiểm toán Nhà nước ký ban hành. Trong trường hợp có sự không thống nhất với ý kiến thẩm định của Vụ Pháp chế, đơn vị chủ trì cần giải trình đầy đủ tại Tờ trình để Tổng Kiểm toán Nhà nước xem xét và quyết định.

Tổng quan, đơn vị chủ trì đảm bảo tính minh bạch, tham gia cộng đồng, và tuân thủ các quy trình để đảm bảo văn bản quy phạm pháp luật của Kiểm toán Nhà nước được soạn thảo và ban hành một cách đáng tin cậy và hiệu quả.

3. Những nguyên tắc phải đảm bảo cho việc soạn thảo, ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Kiểm toán nhà nước

Việc soạn thảo và ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Kiểm toán Nhà nước phải tuân thủ những nguyên tắc quan trọng được quy định tại Điều 3 của Quy chế soạn thảo, thẩm định, ban hành văn bản quy phạm pháp luật và văn bản quản lý của Kiểm toán Nhà nước, theo Quyết định số 220/QĐ-KTNN năm 2023 có hiệu lực từ ngày 02/03/2023. Dưới đây là mô tả chi tiết về các nguyên tắc này:

- Tính hợp hiến, hợp pháp, Thống Nhất và Đồng Bộ: Bảo đảm văn bản có tính hợp hiến và hợp pháp, không xung đột với các quy định khác trong hệ thống pháp luật. Đảm bảo tính thống nhất và đồng bộ của văn bản để tránh hiểu lầm và không nhất quán trong thực hiện.

- Tuân thủ về thể thức, thẩm quyền và thủ tục: Tuân thủ đầy đủ về thể thức, thẩm quyền và thủ tục ban hành văn bản theo quy định của Quy chế và pháp luật liên quan. Quán triệt mục tiêu cải cách thủ tục hành chính để nâng cao chất lượng và tăng tốc quy trình soạn thảo, thẩm định, ban hành văn bản.

- Công khai và minh bạch: Bảo đảm công khai và minh bạch trong quá trình soạn thảo, thẩm định, ban hành văn bản, đảm bảo rằng thông tin về văn bản được cung cấp đầy đủ và đúng lúc. Minh bạch trong quy định của văn bản để người dân có thể dễ dàng hiểu và thực hiện các quy định.

- Tính tiết kiệm, hiệu quả và kịp thời: Bảo đảm tính tiết kiệm và hiệu quả của văn bản để giảm bớt thủ tục phức tạp và đảm bảo rằng văn bản có thể thực hiện một cách dễ dàng và kịp thời.

- Căn cứ theo yêu cầu công tác quản lý và hệ thống hóa: Xây dựng văn bản căn cứ vào yêu cầu của công tác quản lý và kết quả rà soát, hệ thống hóa văn bản để tạo ra một cơ sở dữ liệu chặt chẽ và hiệu quả.

- Đề cao trách nhiệm và phối hợp chặt chẽ: Đặt trách nhiệm cao cho người đứng đầu đơn vị chủ trì soạn thảo, Tổ soạn thảo trong việc thực hiện đúng quy định. Phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chức liên quan để đảm bảo tính toàn diện và đồng thuận trong quá trình soạn thảo.

- Ứng dụng công nghệ thông tin: Sử dụng tiến bộ của công nghệ thông tin trong xây dựng và ban hành văn bản để tăng cường hiệu suất và tính chính xác của quy trình.

Do đó, trong quá trình soạn thảo và ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Kiểm toán Nhà nước phải tuân thủ những nguyên tắc quan trọng được mô tả trước đó. Điều này đảm bảo tính chặt chẽ và đầy đủ của quy trình, giúp văn bản có tính hợp hiến, hợp pháp, và đồng nhất. Đồng thời, các nguyên tắc còn đảm bảo tính công khai, minh bạch, tiết kiệm, hiệu quả, và đáp ứng đúng nhu cầu của công dân và cộng đồng. Việc này không chỉ thể hiện sự chín chắn và đảm bảo của quy trình soạn thảo mà còn định hình việc hình thành văn bản pháp luật theo hướng hiện đại và linh hoạt.

Xem thêm: Tiêu chuẩn và điều kiện công tác viên Kiểm toán nhà nước

Liên hệ qua 1900.6162 hoặc lienhe@luatminhkhue.vn