1. Trợ giúp viên pháp lý có thể làm người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự trong vụ án hành chính?

Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, trợ giúp viên pháp lý có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự trong quá trình xử lý vi phạm hành chính. Tuy nhiên, để trở thành người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, họ phải tuân theo các quy định cụ thể được đề ra trong Luật Tố tụng hành chính 2015.

Theo khoản 1, khoản 2 Điều 61 của Luật Tố tụng hành chính năm 2015, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự là người tham gia vào quá trình tố tụng nhằm bảo vệ những quyền lợi của đương sự. Có một số đối tượng được pháp luật ủy quyền để thực hiện vai trò này, và điều quan trọng là phải có sự yêu cầu từ phía đương sự và được Tòa án thực hiện thủ tục đăng ký.

Cụ thể, những đối tượng được chấp nhận làm người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự bao gồm:

- Luật sư: Đây là những chuyên gia pháp lý đã được đào tạo và có đăng ký hoạt động theo quy định của pháp luật về luật sư.

- Trợ giúp viên pháp lý hoặc người tham gia trợ giúp pháp lý: Những cá nhân này cũng có thể được ủy quyền để đảm nhận vai trò người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, với điều kiện là phải tuân theo các quy định của pháp luật về trợ giúp pháp lý.

- Công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ: Đây là những cá nhân không phải là chuyên gia pháp lý, nhưng họ phải có đủ kiến thức pháp lý, không bị kết án hoặc đã được xóa án tích, không đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính, và không là cán bộ, công chức trong các cơ quan Tòa án, Viện kiểm sát, Thanh tra, Thi hành án; cũng không phải là cán bộ, sĩ quan, hạ sĩ quan trong ngành Công an.

Quan trọng là đối tượng người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp phải đáp ứng đủ điều kiện và được đương sự yêu cầu, sau đó được Tòa án thực hiện thủ tục đăng ký. Trong trường hợp người có nhu cầu thuê luật sư, họ thường ủy quyền luật sư để tham gia quá trình giải quyết vi phạm hành chính, nhưng không phải với tư cách người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.

Tóm lại, trợ giúp viên pháp lý có thể trở thành người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự theo quy định pháp luật khi đáp ứng các điều kiện cụ thể và có yêu cầu của đương sự, được Tòa án thực hiện thủ tục đăng ký đầy đủ. Điều này thể hiện sự linh hoạt và bảo đảm quyền lợi cho đương sự trong quá trình xử lý vi phạm hành chính

2. Trong vụ án hành chính có thể có nhiều người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp không?

Theo quy định của khoản 3 Điều 61 Luật Tố tụng hành chính 2015, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự có khả năng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhiều đương sự trong cùng một vụ án, miễn là quyền và lợi ích hợp pháp của những người này không đối lập nhau. Điều này đồng nghĩa với việc nhiều người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp có thể hợp tác để bảo vệ quyền và lợi ích của một đối tượng trong một trường hợp pháp lý.

Khi muốn đăng ký làm người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, người đề nghị phải tuân theo quy trình và xuất trình các giấy tờ cần thiết. Đối với luật sư, họ cần xuất trình các giấy tờ quy định tại khoản 2 Điều 27 của Luật Luật sư. Trợ giúp viên pháp lý hoặc người tham gia trợ giúp pháp lý cần xuất trình văn bản cử người thực hiện trợ giúp pháp lý của tổ chức và thẻ trợ giúp viên pháp lý hoặc thẻ luật sư. Còn công dân Việt Nam, họ phải đáp ứng đủ điều kiện quy định và xuất trình giấy yêu cầu của đương sự cùng với giấy tờ tùy thân.

Sau khi kiểm tra giấy tờ và đảm bảo rằng người đề nghị đủ điều kiện, Tòa án sẽ thực hiện thủ tục đăng ký người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự. Quá trình này phải được hoàn thành trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đề nghị. Trong trường hợp từ chối đăng ký, Tòa án sẽ thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do cho người đề nghị.

Như vậy, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự có thể bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhiều đương sự trong cùng một vụ án, nếu quyền và lợi ích hợp pháp của những người đó không đối lập nhau. Nhiều người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự có thể cùng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của một đương sự trong vụ án.

3. Quyền và nghĩa vụ của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp là gì?

Theo quy định tại khoản 6 Điều 61 của Luật Tố tụng hành chính 2015, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự đảm nhận nhiều quyền và nghĩa vụ quan trọng trong quá trình tố tụng hành chính.

Trước hết, họ có quyền tham gia vào quá trình tố tụng từ khi khởi kiện hoặc bất cứ giai đoạn nào trong quá trình tố tụng hành chính, đảm bảo rằng quyền và lợi ích của đương sự được bảo vệ một cách toàn diện. Người này cũng có nghĩa vụ thu thập tài liệu, chứng cứ và cung cấp chúng cho Tòa án, nghiên cứu hồ sơ vụ án, và sao chụp những tài liệu cần thiết có trong hồ sơ vụ án để hỗ trợ quá trình bảo vệ. Tuy nhiên, các tài liệu và chứng cứ không được công khai theo quy định tại khoản 2 Điều 96 của Luật Tố tụng hành chính.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự cũng có quyền tham gia vào phiên tòa, phiên họp, và trong trường hợp không tham gia, họ có thể gửi văn bản bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự cho Tòa án xem xét. Ngoài ra, họ có quyền thay mặt đương sự yêu cầu thay đổi người tiến hành tố tụng hoặc người tham gia tố tụng khác theo quy định của Luật Tố tụng hành chính.

Đặc biệt, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự có nghĩa vụ giúp đương sự về mặt pháp lý liên quan đến việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ. Họ cũng có thể thay mặt đương sự để nhận giấy tờ, văn bản tố tụng mà Tòa án tống đạt hoặc thông báo trong trường hợp được đương sự ủy quyền, và có trách nhiệm chuyển thông tin đó cho đương sự một cách đầy đủ và chính xác.

Ngoài các quyền và nghĩa vụ được nêu chi tiết tại khoản 6 Điều 61, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự còn phải tuân theo các quy định khác tại các khoản 1, 6, 9, 16, 19 và 20 Điều 55 của Luật Tố tụng hành chính. Cuối cùng, họ cũng phải thực hiện các quyền và nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật, đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong quá trình xử lý vi phạm hành chính

4. Luật sư cần cung cấp giấy tờ gì để được cấp giấy chứng nhận tham gia tố tụng?

Theo quy định của khoản 2 Điều 27 Luật Luật sư, khi luật sư tham gia tố tụng với tư cách là người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự trong các vụ việc dân sự hoặc vụ án hành chính, họ phải xuất trình hai giấy tờ quan trọng là Thẻ luật sư và Giấy yêu cầu luật sư của khách hàng.

- Thẻ luật sư: Đây là giấy tờ chứng nhận quyền lực và đăng ký của luật sư trong việc tham gia tố tụng. Thẻ luật sư cung cấp thông tin về danh tính của luật sư, số đăng ký, và quyền lực của họ trong lĩnh vực pháp lý. Xuất trình Thẻ luật sư là bước quan trọng để cơ quan tiến hành tố tụng xác nhận danh tính và năng lực hành nghề pháp lý của luật sư.

- Giấy yêu cầu luật sư của khách hàng: Đây là tài liệu mà khách hàng cung cấp để yêu cầu sự hỗ trợ và đại diện pháp lý của luật sư trong vụ án. Giấy yêu cầu luật sư là biểu hiện của sự ủy quyền và sự chấp nhận của khách hàng đối với dịch vụ pháp lý của luật sư. Nó có thể bao gồm mô tả chi tiết về vụ án, quyền lợi mong muốn, và các thông tin cần thiết khác để định rõ phạm vi và mục tiêu của sự đại diện.

Sau khi xuất trình Thẻ luật sư và Giấy yêu cầu luật sư của khách hàng, theo quy định, cơ quan tiến hành tố tụng sẽ cấp Giấy chứng nhận về việc tham gia tố tụng của luật sư trong thời hạn ba ngày làm việc. Trong trường hợp từ chối cấp giấy chứng nhận, cơ quan này phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do từ chối đối với luật sư.

Ngoài ra, quy định cũng đề cập đến trường hợp người tập sự hành nghề luật sư đi cùng với luật sư hướng dẫn. Trong tình huống này, khi liên hệ với cá nhân, cơ quan hoặc tổ chức, luật sư hướng dẫn cũng cần xuất trình Giấy chứng nhận người tập sự hành nghề luật sư và giấy tờ xác nhận có sự đồng ý của khách hàng. Điều này nhằm đảm bảo rằng cả đội ngũ luật sư, bao gồm cả người tập sự, đều được công nhận và chấp nhận trong quá trình tố tụng

Bài viết liên quan: Người bảo vệ quyền và lợi lích hợp pháp của đương sự trong Tố tụng Dân sự hiện hành

Liên hệ hotline 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn