Sai lầm pháp luật là trường hợp người thực hiện hành vi nhận thức không đúng tính chất pháp lý của hành vi do họ thực hiện. Đây là sự đánh giá sai lầm về bản chất của hành vi so với quy định của pháp luật. Sai lầm về pháp luật thường thể hiện ở những trường hợp sau:

- Người thực hiện hành vi cho rằng hành vi của mình là tội phạm, nhưng thực tế Bộ luật Hình sự không quy định hành vi họ đã thực hiện là tội phạm. Trong trường hợp này người thực hiện hành vi không phải chịu trách nhiệm hình sự bởi vì chỉ khi nào họ thực hiện hành vi do Bộ luật Hình sự quy định thì họ mới phải chịu trách nhiệm hình sự;

- Người thực hiện hành vi tưởng rằng hành vi của mình không phải là hành vi phạm tội nhưng thực tế hành vi đó được Bộ luật Hình sự quy định là tội phạm thì họ vãn phải chịu trách nhiệm hình sự.

Như vậy trách nhiệm hình sự không phụ thuộc vào sai lầm pháp luật mà phụ thuộc vào quy định của Bộ luật Hình sự. Dù sai lầm pháp luật thế nào đi chăng nữa thì vẫn phải căn cứ vào quy định của Bộ luật Hình sự chứ không căn cứ vào hiểu biết, nhận thức chủ quan của người thực hiện hành vi.

>> Luật sư tư vấn Luật Hình sự trực tuyến, gọi: 1900.6162

Sai lầm sự việc là sự hiểu lầm, đánh giá nhầm của một người về hành vi họ đã thực hiện. Người thực hiện hành vi phạm tội thường mắc phải những sai lầm sự việc sau đây:

- Sai lầm về khách thể: là trường hợp người phạm tội định xâm phạm vào khách thể này nhưng lại xâm phạm đến đối tượng tác động thuộc khách thể khác được Luật Hình sự bảo vệ. Như vậy, dù có sai lầm người phạm tội vẫn cố ý xâm phạm đến một khách thể được Luật Hình sự bảo vệ nên họ phải chiu trách nhiệm về hành vi sai lầm của mình. Trường hợp người phạm tội đánh giá nhìn nhận sai lầm cho rằng họ không xâm phạm đến khách thể được Luật hình sự bảo vệ nhưng thực tiễn hành vi do họ thực hiện đã xâm phạm đến khách thể được Luật Hình sự bảo vệ thì họ phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi đó đã được Luật Hình sự quy định.

- Trường hợp người thực hiện hành vi sai lầm về đối tượng tác động, họ có ý định tác động đến đối tượng này nhưng thực tế đã tác động nhầm đến đối tượng khác, họ phải chịu trách nhiệm về hành vi đã đã được thực hiện bởi vì họ vẫn xâm phạm đến khách thể một cách cố ý, còn sự nhầm lẫn không phải lý do loại trừ trách nhiệm hình sự.

- Sai lầm về hành vi xảy ra trong trường hợp người phạm tội nhầm lẫn trong việc điều chỉnh hành vi của mình. Trách nhiệm hình sự phụ thuộc vào lỗi và hành vi thực tiễn họ đã thực hiện.

- Sai lầm về công cụ, phương tiện xảy ra trong trường hợp người phạm tội đánh giá nhầm những công cụ, phương tiện họ đã dùng vào việc phạm tội. Có thể họ cho rằng công cụ đó có khả năng thực sự gây ra hậu quả tác hại, ngược lại họ cho rằng công cụ đó không đủ khả năng gây ra hậu quả tác hại. Trường hợp này trách nhiệm hình sự tùy thuộc vào thái độ chủ quanc của họ.

>> Xem thêm:  Những sai lầm...có thể là điều tốt không ?

Như vậy trách nhiệm hình sự của sai lầm sự việc phụ thuộc vào thái độ chủ quan hoặc phụ thuộc vào hành vi thực tế đã thực hiện của chủ thể.

Trân trọng ./.

Bộ phận tư vấn luật hình sự - Công ty luật Minh Khuê 

>> Xem thêm:  Những sai lầm khi trừng phạt trẻ