1. Những loại hàng hóa nào có thể sử dụng phương pháp cross-docking?

Dưới đây là một số loại hàng hóa phù hợp với cross-docking:

 • Các mặt hàng dễ hư hỏng, đòi hỏi vận chuyển ngay lập tức sau khi sản xuất ra.

• Mặt hàng chất lượng cao, đã kiểm soát chất lượng chặt chẽ trong khi sản xuất, không cần phải kiểm tra chất lượng trong quá trình giao nhận hàng.

• Sản phẩm đã được gắn thẻ (mã vạch, RFID), dán nhãn và sẵn sàng để bán cho khách hàng.

• Các loại sản phẩm bán lẻ với một nhu cầu ổn định và ít biến động (thực phẩm, bánh kẹo).

• Các đơn đặt hàng của khách hàng được chọn và đóng gói trước từ một nhà máy sản xuất hoặc kho hàng.

2. Trong vận tải xuyên biên giới thì các hình thức giao nhận hh có thể diễn ra ntn?

Đối với vận tải đường bộ, có 4 phương thức giao nhận hàng hóa:

• Bốc dỡ hàng rời: Hàng được bốc từ xe của nước A xuống kho, bãi tập kết tại khu vực biên giới, sau đó lại bốc lên xe của nước B.

• Nối sàn: Hai xe đấu đuôi vào nhau, hàng từ thùng xe của nước A chuyển thẳng sang thùng xe của nước B.

• Đổi container: Cho phép chuyển nguyên cả container từ xe nước A sang xe nước B.

• Đổi sơ-mi rơ-mooc: Cho phép thay đầu kéo, xe đầu kéo của nước A sẽ chuyển sang kéo nguyên cả sơ-mi rơ-mooc và container của nước B, ngược lại xe đầu kéo của nước B sẽ chuyển sang kéo nguyên cả sơ-mi rơ-mooc và container của nước A. Do xe tải, container và sơ-mi rơ-mooc chỉ là các phương tiện, không phải là hàng hóa nên để tạo thuận lợi cho việc giao nhận, làm thủ tục hải quan, các nước có chung đường biên giới có thể ký thỏa thuận cho phép xe tải, container hoặc sơ-mi rơ-mooc vào sâu trong nội địa của nhau rồi mới tiến hành bốc dỡ hàng, đổi container hoặc đổi sơ-mi rơmooc và làm thủ tục để thông quan hàng hóa. Các thỏa thuận như vậy phải đảm bảo lợi ích có đi có lại, đồng đều cho cả hai bên và tuân thủ chặt chẽ các quy định về hải quan. Đối với vận tải đường sắt, tương tự cũng có phương thức bốc dỡ hàng rời, đổi cả toa hàng, đổi container hoặc đổi cả toa sàn + container.

3. Dự trữ có ý nghĩa thế nào trong logistics?

Nhìn chung, hàng hóa luôn ở một trong hai trạng thái: vận chuyển hoặc dự trữ. Hàng hóa đang di chuyển trên các phương tiện như tàu thủy, máy bay, đường sắt, ô tô, đường ống là vận chuyển. Hàng hóa lưu giữ trong các nhà kho, bến bãi, bồn chứa là dự trữ. Mặc dù lượng hàng hóa vận chuyển mỗi ngày là rất lớn, lượng hàng hóa dự trữ cũng nhiều không kém. Tùy theo nhu cầu sử dụng, quy trình sản xuất, hàng hóa có thể được dự trữ ở những hình thái khác nhau: nguyên liệu thô (quặng, gỗ, cát, dầu mỏ, bột mỳ...), bán thành phẩm (sắt thép, gỗ ván ép, kính thủy tinh,...), linh kiện, phụ tùng cho đến thành phẩm (xe hơi, giường tủ, hộp bánh, điện thoại, ...). Đối với mỗi doanh nghiệp, duy trì lượng dự trữ là bao nhiêu có ý nghĩa rất quan trọng. Lượng dự trữ nhiều sẽ làm tiêu tốn diện tích để lưu giữ, nhân lực để bảo quản, vốn bị đọng không quay vòng, chưa kể chất lượng hàng hóa có thể xuống cấp. Lượng dự trữ ít có thể gây thiếu hụt nguyên liệu đầu vào cho sản xuất, gây ngưng trệ hoạt động hoặc ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm, từ đó gây thiệt hại cho doanh nghiệp do không đáp ứng được nhu cầu của khách hàng, mất uy tín, mất hợp đồng. Chính vì vậy, bài toán dự trữ là một bài học không thể bỏ qua trong quản trị vật tư nói riêng và logistics nói chung.

4. Vai trò của kho trong hoạt động logistics là như thế nào?

Kho hàng là loại hình trung tâm logistics đơn giản, thực hiện chức năng chủ yếu là lưu giữ, dự trữ hàng hóa. Kho khác với bãi ở chỗ có mái che, tường bao, do vậy đảm bảo an ninh tốt hơn và duy trì điều kiện bảo quản thuận lợi hơn. Căn cứ vào tính chất các loại hàng hóa được lưu giữ, có thể phân ra một số loại kho phổ biến sau đây:

 • Kho hàng thông thường (hàng khô)

• Kho hàng lạnh: bảo quan nông sản, thực phẩm, giống vật nuôi, cây trồng, vắc-xin, chế phẩm y tế, ...

• Kho hàng nguy hiểm: bảo quản hóa chất, chất dễ cháy, dễ nổ, chất phóng xạ, hàng hóa cần cách ly tránh lây nhiễm, có khả năng gây hại cho cộng đồng

• Kho hàng giá trị cao: vàng bạc, kim loại quý, tiền, đá quý, ngọc trai, ...

• Kho hàng phát chuyển nhanh, bưu kiện, túi thư ngoại giao

 • Kho chứa hàng hóa siêu trường, siêu trọng, nguyên khối

5. Tại sao cần có kho lạnh?

Nhiều loại hàng hóa chỉ có thể duy trì được tình trạng tốt hoặc bảo quản lâu dài ở trong điều kiện nhiệt độ thấp, điển hình là các loại thực phẩm như rau, thịt, cá. Trong mỗi gia đình chúng ta đều có chiếc tủ lạnh để giữ các thức ăn này. Kho lạnh thực hiện chức năng tương tự như một chiếc tủ lạnh, nhưng ở quy mô lớn hơn nhiều. Tùy theo đối tượng cần bảo quản mà kho lạnh có thể có các mức nhiệt độ khác nhau. Nhiệt độ lạnh -5 độ C đã có thể giúp bảo quản được thực phẩm khá tốt. Còn nếu hạ nhiệt độ xuống -24 độ C thì thời gian bảo quản lên đến hàng tháng. Để phục vụ loại hàng hóa vận chuyển với thời gian dài cần bảo quản lạnh, người ta nghĩ ra những container lạnh, thực chất là những kho lạnh di động. Các container này phải được cấp điện thường xuyên, thông qua nguồn điện của xe đầu kéo hoặc nguồn điện của kho bãi để duy trì độ lạnh cần thiết.

6. Không phân biệt được trung tâm logistics với kho hàng

Trung tâm logistics là một thuật ngữ tổng hợp để chỉ một cơ sở hạ tầng nhằm lưu giữ và xử lý hàng hóa. Với ý nghĩa đó, trung tâm logistics là một khái niệm bao trùm lên kho hàng, trung tâm phân phối hay cảng cạn. Nói cách khác, kho hàng, trung tâm phân phối hay cảng cạn đều được coi là trung tâm logistics. Khi được dùng như một cơ sở đơn lẻ, trung tâm logistics nhằm chỉ một cơ sở hạ tầng có quy mô lớn, thiết kế hiện đại, đa chức năng. Đặc biệt, trung tâm logistics không chỉ là một nơi để dự trữ hàng, chờ đợi làm thủ tục lưu chuyển mà còn là một địa điểm có thể tạo ra nhiều giá trị gia tăng cho hàng hóa, đem lại doanh thu cao hơn cho doanh nghiệp. Hiện nay chưa có quy định chính thức về các thành phần cần có trong một trung tâm logistics, nhưng theo các chuyên gia thì trung tâm logistics có một số phân khu, công trình như sau:

• Hệ thống kho

 • Bãi chứa container, hàng rời

• Khu vực xử lý, gia công, gia tăng giá trị cho hàng hóa: phân loại, đóng gói, dán nhãn...

 • Bãi đỗ cho các phương tiện vận tải, phương tiện bốc xếp và các phương tiện khác hoạt động trong trung tâm

 • Điểm sửa chữa, bảo dưỡng, cấp nhiên liệu cho phương tiện

• Đường giao thông nội bộ và kết nối với mạng lưới giao thông công cộng (đường bộ, đường sắt)

• Khu văn phòng: điều hành hoạt động của trung tâm logistics, hải quan, kiểm dịch, ngân hàng, bảo hiểm, đại lý hàng hóa, trung tâm dịch vụ, căng-tin, phòng họp, v.v...

 • Kết cấu hạ tầng phục vụ hoạt động của trung tâm: cấp điện, cấp nước, thoát nước, viễn thông, Internet... Trung tâm phân phối và cảng cạn được nêu ở phần dưới.

7. Trung tâm phân phối khác gì với một nhà kho thông thường?

Trung tâm phân phối (distribution center) bản thân nó trước hết cũng là một nhà kho, nhưng bên cạnh chức năng lưu giữ hàng hóa thì trung tâm này thực hiện một chức năng quan trọng hơn là điểm xuất phát giao hàng theo lệnh của doanh nghiệp chủ hàng. Hiện nay, để tiết kiệm và dành tối đa diện tích đất cho mở rộng cơ sở sản xuất, một số doanh nghiệp thuê kho bên ngoài thay vì tự xây kho trong nhà máy. Tương tự, trung tâm phân phối có thể là một bộ phận nằm trong doanh nghiệp, hoặc có thể là một doanh nghiệp độc lập, thực hiện lưu giữ và phân phối hàng hóa cho doanh nghiệp khác. Để làm tốt chức năng phân phối, trung tâm phải trang bị hệ thống quản lý kho hàng hiện đại, luôn cập nhật số lượng hàng tồn kho và vị trí của chúng, có hệ thống bốc xếp dỡ chuyên nghiệp, kết nối chặt chẽ với các cơ quan hải quan, kiểm dịch, doanh nghiệp vận tải, giao nhận để hàng hóa có thể lên đường, giao đến tận tay người nhận một cách nhanh nhất. Một công ty bán lẻ đồ gỗ của Hoa Kỳ đặt các nhà máy ở Bình Dương, Đồng Nai sản xuất các loại đồ gỗ như bàn ăn, ghế, giường tủ. Công ty này thuê một nhà kho ở Bình Dương để gom nhận tất cả những sản phẩm đặt hàng sản xuất ở Việt Nam. Mỗi khi có đơn đặt hàng từ các cửa hàng bán lẻ trên nước Mỹ, công ty sẽ giao hàng thẳng từ Bình Dương đến tận cửa hàng. Như vậy, công ty không phải thuê các kho hàng ở các bang tại nước Mỹ để từ đó giao hàng đến các cửa hàng bán lẻ nữa.

8. ICD là gì? Chức năng chính của ICD là gì?

Có 2 cách diễn giải tên đầy đủ của ICD: Inland Container Depot (khu container nội địa), hoặc Inland Clearance Depot (điểm thông quan nội địa), ICD thường được gọi một cách ngắn gọn là cảng cạn. Như tên gọi của nó, ICD là một kho hoặc bãi nằm sâu trong nội địa, thay vì nằm ở ngay khu vực cảng biển, cảng sông (gọi tắt là cảng thủy) hay cảng hàng không. ICD Mỹ Đình nằm ở Hà Nội, cách xa cảng Hải Phòng hơn 100 km. Hiện nay, cả nước có 21 ICD, phân bố chủ yếu ở khu vực xung quanh Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội. Nhìn từ góc độ vận tải, cảng cạn là một bộ phận của kết cấu hạ tầng giao thông, là một phần nối dài của cảng thủy hay cảng hàng không. Thay vì hàng hóa phải nằm chờ và làm thủ tục thông quan tại cảng thủy hay cảng hàng không thì hàng hóa được đưa về các cảng cạn để giảm tải cho những cảng này. Như vậy vừa giúp tránh ùn tắc tại cảng thủy hay cảng hàng không, vừa giúp giải phóng hàng hóa nhanh hơn. Nhìn từ góc độ hải quan, cảng cạn là một điểm thông quan. Do vậy cảng cạn khác với kho hàng hay một trung tâm logistics thông thường là cảng cạn có cơ quan hải quan. Cơ quan này làm nhiệm vụ giám sát đối với hàng hóa đưa về từ cảng thủy hay cảng hàng không, và sau đó tiếp nhận hồ sơ, làm thủ tục thông quan cho hàng hóa này. Đối với hàng hóa xuất khẩu, cơ quan hải quan sau khi làm thủ tục sẽ niêm phong, kẹp chì container, khi đến cảng thủy hay cảng hàng không mới mở tờ khai xuất hàng. Trong một số ít trường hợp, hải quan cảng cạn có thể thực hiện chức năng như hải quan cửa khẩu, nghĩa là vừa tiếp nhận tờ khai, vừa làm thủ tục thông quan lô hàng. Trong một cảng cạn lớn có thể có một hay nhiều kho ngoại quan, bãi container, trạm gom hàng.

Luật Minh Khuê ( sưu tầm và biên tập)