1. Vai trò của Viện kiểm sát trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

Viện kiểm sát nhân dân được coi là một cơ quan đặc biệt quan trọng trong hệ thống cơ quan nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân mang tính chất đặc biệt vì nó là một dạng hoạt động thực hiện quyền lực nhà nước độc lập, tự chủ, và được tổ chức và hoạt động theo những nguyên tắc đặc thù, cho phép nó thực hiện chức năng kiểm sát một cách hiệu quả. Cụ thể, Viện kiểm sát nhân dân không can thiệp trực tiếp vào tổ chức và hoạt động của các cơ quan khác trong bộ máy nhà nước. Thay vào đó, nó tập trung vào việc kiểm sát việc tuân theo pháp luật của một số cơ quan khác trong bộ máy nhà nước, như cơ quan điều tra, tòa án, và cơ quan thi hành án. Mục tiêu của hoạt động này là bảo đảm tính chính xác và công bằng trong quá trình xử lý tội phạm, giữ vững nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa, phòng chống oan sai, ngăn chặn tội phạm, và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà nước, tổ chức, và cá nhân theo quy định của Hiến pháp và pháp luật.

Viện kiểm sát nhân dân đóng một vai trò quan trọng và không thể thiếu trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Trong hệ thống cơ quan nhà nước, quyền lực nhà nước được tổ chức thống nhất thông qua sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước thực hiện quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp. Cùng với Tòa án nhân dân và các cơ quan khác, Viện kiểm sát nhân dân thực hiện quyền tư pháp của Nhà nước, thể hiện qua các đặc điểm sau:

- Hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân diễn ra độc lập và không phụ thuộc vào các cơ quan khác trong việc thực hiện chức năng kiểm sát, truy tố và kiểm tra hành vi vi phạm pháp luật. Điều này đảm bảo tính minh bạch, chính trực và công bằng trong mọi hoạt động của Viện.

- Viện kiểm sát nhân dân chịu trách nhiệm bảo vệ lợi ích chung của Nhà nước và lợi ích hợp pháp của công dân. Qua các hoạt động kiểm sát, truy tố và kiểm tra, Viện giúp duy trì trật tự an toàn xã hội và bảo vệ quyền lợi của người dân.

- Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ giám sát và thẩm định hoạt động của các cơ quan nhà nước, đảm bảo tính hợp pháp và tuân thủ pháp luật trong quá trình thực hiện chức năng của các cơ quan trong bộ máy nhà nước.

Trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, Viện kiểm sát nhân dân đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm tính công bằng, minh bạch và hiệu quả của hệ thống tư pháp. Có một số vai trò chủ yếu của Viện kiểm sát nhân dân như sau:

- Thực hiện chức năng truy tố và kiểm tra các hành vi vi phạm pháp luật, đảm bảo xử lý nghiêm minh mọi hành vi vi phạm pháp luật mà không để oan cho người vô tội.

- Bảo vệ quyền lợi và lợi ích hợp pháp của công dân, đảm bảo pháp luật được áp dụng công bằng đối với mọi công dân, không phân biệt giai cấp, tôn giáo hay dân tộc. Phòng chống tội phạm và vi phạm pháp luật nhằm bảo đảm trật tự an toàn xã hội.

- Thực hiện công tác giám sát và đánh giá hoạt động của các cơ quan chức năng để đảm bảo tính công bằng, minh bạch và hiệu quả trong thi hành pháp luật.

- Tham gia vào quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật; hỗ trợ công tác giáo dục và nâng cao nhận thức về pháp luật trong cộng đồng, giúp người dân hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình.

- Tăng cường hợp tác quốc tế và khu vực, trao đổi kinh nghiệm, học hỏi tiến bộ trong pháp luật và giải quyết các vấn đề phức tạp, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế.

2. Viện kiểm sát có vai trò gì khi hỏi cung bị can từ đủ 18 tuổi trở lên

Căn cứ pháp lý để Kiểm sát viên thực hiện hoạt động hỏi cung bị can trong giai đoạn truy tố được quy định tại Điều 16, 17 Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014 như sau:

Tiếp nhận thông tin hoạt động hỏi cung bị can của Cơ quan điều tra:

Kiểm sát viên tiếp nhận quyết định khởi tố bị can và thông tin liên quan đến hoạt động hỏi cung bị can, bao gồm thời gian và địa điểm hỏi cung, từ Cơ quan điều tra. Trong những trường hợp cần thiết, Kiểm sát viên có thể trực tiếp tham gia vào hoạt động hỏi cung bị can.

Để đảm bảo tính chặt chẽ của việc hỏi cung, Kiểm sát viên phối hợp với cơ quan điều tra và Đội viên chủ động thảo luận về kế hoạch hỏi cung và đưa ra yêu cầu cụ thể về hoạt động này ngay sau khi bị can đã được khởi tố. Kiểm sát viên tiếp tục yêu cầu Đội viên hỏi cung làm rõ mọi vấn đề mới phát sinh hoặc thông báo nếu hỏi cung chưa đạt yêu cầu. Trong quá trình hỏi cung, Kiểm sát viên thực hiện kiểm sát chặt chẽ và lập biên bản hỏi cung bị can của Đội viên.

Trong quá trình điều tra vụ án, Kiểm sát viên có thể gặp, hỏi cung bị can theo đề nghị của cơ quan điều tra, khi bị can kêu oan, hoặc khi có khiếu nại về quá trình điều tra. Khi lời khai của bị can không nhất quán, khi bị can thay đổi lời khai giữa các thời điểm, hoặc khi có nghi ngờ về tính xác thực trong lời khai, Kiểm sát viên có thể tiếp cận bị can. Trước khi thực hiện hoạt động này, Kiểm sát viên báo cáo và xin ý kiến chỉ đạo từ Viện trưởng, Phó Viện trưởng hoặc Lãnh đạo đơn vị kiểm sát điều tra.

Sau khi nhận được hồ sơ vụ án từ cơ quan điều tra, Kiểm sát viên có thể kiểm tra tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ bằng cách hỏi cung bị can. Hoạt động hỏi cung cũng cần được lập biên bản và thêm vào hồ sơ vụ án, với một bản sao lưu trong hồ sơ kiểm sát.

Lập Biên bản hỏi cung bị can:

Trong quá trình thực hiện hoạt động hỏi cung bị can, Kiểm sát viên có trách nhiệm lập biên bản theo quy định tại Điều 133 và Điều 184 của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

Biên bản hỏi cung bị can cần tuân thủ mẫu thống nhất, và nội dung của biên bản phải ghi rõ: địa điểm, giờ, ngày, tháng, năm tiến hành tố tụng; thời gian bắt đầu và kết thúc hoạt động hỏi cung; nội dung chi tiết của hoạt động hỏi cung; danh tính người có thẩm quyền tiến hành hỏi cung; danh tính người tham gia hỏi cung hoặc người liên quan đến hoạt động này; khiếu nại, yêu cầu hoặc đề nghị liên quan đến vụ án. Biên bản phải có chữ ký của những người mà Bộ luật này quy định, và mọi thay đổi, sửa chữa, thêm, bớt, hoặc tẩy xóa trong biên bản đều phải được xác nhận bằng chữ ký của họ, theo quy định tại Điều 133 của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

Để đảm bảo tính minh bạch và công bằng, mỗi lần hỏi cung bị can đều phải lập biên bản riêng theo quy định tại Điều 178 của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015. Nội dung của biên bản cần phải ghi chép đầy đủ lời trình bày của bị can, cũng như câu hỏi và câu trả lời. Đội viên điều tra và Cán bộ điều tra không được phép tự ý thay đổi lời khai của bị can.

3. Quy định về chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân

Theo quy định tại Điều 2 Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân 2014 quy định về chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân như sau:

- Viện kiểm sát nhân dân là cơ quan thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

- Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ Hiến pháp và pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất.

Như vậy căn cứ theo quy định nêu trên, chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân bao gồm:

- Viện kiểm sát nhân dân là cơ quan thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Xem thêm: Nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của Kiểm sát viên là gì?

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Vai trò của Viện kiểm sát khi hỏi cung bị can từ đủ 18 tuổi trở lên mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!