1. Ai là người có quyền ra Quyết định đại xá theo quy định hiện hành?

Theo Điều 70 của Hiến pháp 2013, Quốc hội có một loạt nhiệm vụ và quyền hạn quan trọng như sau:

- Làm Hiến pháp và sửa đổi Hiến pháp; làm luật và sửa đổi luật;

- Thực hiện quyền giám sát tối cao việc tuân theo Hiến pháp, luật và nghị quyết của Quốc hội; xét báo cáo công tác của Chủ tịch nước, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Hội đồng bầu cử quốc gia, Kiểm toán nhà nước và cơ quan khác do Quốc hội thành lập;

- Quyết định mục tiêu, chỉ tiêu, chính sách, nhiệm vụ cơ bản phát triển kinh tế - xã hội của đất nước;

- Quyết định chính sách cơ bản về tài chính, tiền tệ quốc gia; quy định, sửa đổi hoặc bãi bỏ các thứ thuế; quyết định phân chia các khoản thu và nhiệm vụ chi giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương; quyết định mức giới hạn an toàn nợ quốc gia, nợ công, nợ chính phủ; quyết định dự toán ngân sách nhà nước và phân bổ ngân sách trung ương, phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước;

- Quyết định chính sách dân tộc, chính sách tôn giáo của Nhà nước;

- Quy định tổ chức và hoạt động của Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Hội đồng bầu cử quốc gia, Kiểm toán nhà nước, chính quyền địa phương và cơ quan khác do Quốc hội thành lập;

- Bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng dân tộc, Chủ nhiệm Ủy ban của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Chủ tịch Hội đồng bầu cử quốc gia, Tổng Kiểm toán nhà nước, người đứng đầu cơ quan khác do Quốc hội thành lập; phê chuẩn đề nghị bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng và thành viên khác của Chính phủ, Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; phê chuẩn danh sách thành viên Hội đồng quốc phòng và an ninh, Hội đồng bầu cử quốc gia.

- Sau khi được bầu, Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao phải tuyên thệ trung thành với Tổ quốc, Nhân dân và Hiến pháp;

- Bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn;

- Quyết định thành lập, bãi bỏ bộ, cơ quan ngang bộ của Chính phủ; thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới hành chính tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt; thành lập, bãi bỏ cơ quan khác theo quy định của Hiến pháp và luật;

- Bãi bỏ văn bản của Chủ tịch nước, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao trái với Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội;

- Quyết định đại xá;

- Quy định hàm, cấp trong lực lượng vũ trang nhân dân, hàm, cấp ngoại giao và những hàm, cấp nhà nước khác; quy định huân chương, huy chương và danh hiệu vinh dự nhà nước;

- Quyết định vấn đề chiến tranh và hòa bình; quy định về tình trạng khẩn cấp, các biện pháp đặc biệt khác bảo đảm quốc phòng và an ninh quốc gia;

- Quyết định chính sách cơ bản về đối ngoại; phê chuẩn, quyết định gia nhập hoặc chấm dứt hiệu lực của điều ước quốc tế liên quan đến chiến tranh, hòa bình, chủ quyền quốc gia, tư cách thành viên của Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại các tổ chức quốc tế và khu vực quan trọng, các điều ước quốc tế về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân và điều ước quốc tế khác trái với luật, nghị quyết của Quốc hội;

- Quyết định trưng cầu ý dân.

Quốc hội là cơ quan quan trọng và có quyền lực quan trọng trong hệ thống chính trị của Việt Nam. Điều đó được thể hiện qua việc Quốc hội có quyền ra Quyết định đại xá, một trong những quyền hạn quan trọng nhất mà cơ quan này sở hữu. Quyết định đại xá là một công cụ quyền lực mà Quốc hội sử dụng để đưa ra quyết định về các vấn đề quan trọng trong quốc gia.

Quyết định đại xá của Quốc hội có thể ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực trong xã hội, bao gồm cả chính trị, kinh tế, xã hội và văn hóa. Điều này cho phép Quốc hội tham gia và định hình chính sách quốc gia, tạo ra sự thống nhất và sự ổn định trong quyết định của chính phủ.

Quyết định đại xá của Quốc hội cũng có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát và giám sát hoạt động của các cơ quan chính quyền và bảo đảm sự tuân thủ của chúng đối với pháp luật và quy định của đất nước. Qua việc thông qua các quyết định đại xá, Quốc hội có thể tiến hành kiểm tra và giám sát công tác của cơ quan chính quyền, đảm bảo tính minh bạch và trung thực trong hoạt động của họ.

Việc Quốc hội sở hữu quyền ra Quyết định đại xá cũng cho phép những người đại diện của dân chúng trực tiếp tham gia vào quá trình đưa ra quyết định quan trọng. Qua việc bầu cử các đại biểu Quốc hội, người dân có thể ủng hộ và bầu chọn những người đại diện mà họ tin tưởng để đưa ra quyết định thay mặt cho mình. Điều này tạo ra một cơ chế trực tiếp và dân chủ để quyết định về chính sách và quyết định quốc gia.

Tóm lại, Quốc hội là cơ quan có quyền ra Quyết định đại xá, điều này đảm bảo vai trò quan trọng và quyền lực của Quốc hội trong việc định hình chính sách, kiểm soát hoạt động của cơ quan chính quyền và tham gia vào quyết định quan trọng cho quốc gia.

 

2. Thẩm quyền đề nghị Quốc hội ra Quyết định đại xá?

Căn cứ vào khoản 3 của Điều 88 trong Hiến pháp 2013, Chủ tịch nước được ủy quyền một số nhiệm vụ và quyền hạn quan trọng. Trong đó, có một số trách nhiệm và quyền hạn đáng chú ý như sau: Đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; căn cứ vào nghị quyết của Quốc hội, bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Thẩm phán các Tòa án khác, Phó Viện trưởng, Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tối cao; quyết định đặc xá; căn cứ vào nghị quyết của Quốc hội, công bố quyết định đại xá.

Chức vụ Chủ tịch nước của một quốc gia đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn liên quan đến hệ thống quản lý tư pháp và kiểm sát. Trong đó, một trong những quyền hạn quan trọng của Chủ tịch nước là quyền đề nghị Quốc hội ra Quyết định đại xá.

Quyết định đại xá là quyết định về việc tha tội đối với các phạm nhân và giảm nhẹ hình phạt đối với họ. Chủ tịch nước có thẩm quyền đề nghị Quốc hội ra Quyết định đại xá sau khi xem xét kỹ lưỡng các trường hợp và nhận được đề xuất từ các cơ quan chức năng liên quan. Điều này cho phép Chủ tịch nước thể hiện sự nhân đạo và công bằng trong việc quản lý tội phạm và tạo điều kiện cho việc tái hòa nhập xã hội của những người đã phạm tội.

Ngoài quyền đề nghị, Chủ tịch nước cũng có trách nhiệm công bố Quyết định đại xá dựa trên nghị quyết của Quốc hội. Điều này đảm bảo tính minh bạch và công khai trong việc thực hiện quyền đại xá, và đồng thời tạo ra sự kiểm soát và giám sát từ phía Quốc hội đối với quyết định này.

Quyết định đại xá không chỉ là một hành động nhân đạo mà còn phản ánh sự phát triển và thay đổi của quan niệm về hình phạt trong xã hội. Nó tạo điều kiện cho việc xem xét lại các trường hợp và áp dụng các biện pháp nhằm xử lý tội phạm một cách linh hoạt và công bằng hơn. Quyết định đại xá cũng có thể mang lại cơ hội cho những người đã phạm tội để cải thiện bản thân và làm lại cuộc đời.

Trong bối cảnh đó, vai trò của Chủ tịch nước không chỉ giới hạn ở việc đề nghị và công bố Quyết định đại xá, mà còn kéo theo trách nhiệm xem xét, phê duyệt và xử lý các vụ án khác liên quan đến quyền đại xá. Chủ tịch nước cần thể hiện sự tận trọng và công bằng trong việc sử dụng quyền hạn này, đồng thời tuân thủ các quy định pháp luật và quy tắc đạo đức trong quản lý tội phạm.

 

3. Quốc hội quyết định đại xá theo trình tự nào?

Theo quy định của Điều 49 Nội quy kỳ họp Quốc hội, được ban hành kèm theo Nghị quyết 102/2015/QH13, hồ sơ trình Quốc hội để quyết định đại xá phải bao gồm các thành phần sau đây:

- Tờ trình của Chủ tịch nước đề nghị Quốc hội quyết định đại xá: Tờ trình này do Chủ tịch nước lập và gửi tới Quốc hội nhằm đề nghị Quốc hội xem xét và quyết định về việc tha tội và giảm nhẹ hình phạt cho các phạm nhân. Tờ trình này phải chứa đầy đủ thông tin về các vụ án, các biện pháp xử lý đã được áp dụng, cũng như lý do và cơ sở để đề nghị đại xá.

- Dự thảo nghị quyết về đại xá: Đây là một văn bản đề xuất nội dung cụ thể của Quốc hội về việc đại xá. Dự thảo nghị quyết này được lập dựa trên đánh giá, thẩm tra của các cơ quan liên quan và Ủy ban tư pháp của Quốc hội.

- Báo cáo của Ủy ban tư pháp của Quốc hội thẩm tra Tờ trình của Chủ tịch nước và dự thảo nghị quyết: Báo cáo này là kết quả của quá trình thẩm tra, đánh giá và xem xét của Ủy ban tư pháp của Quốc hội về Tờ trình của Chủ tịch nước và dự thảo nghị quyết. Báo cáo này nêu rõ những quan điểm, đề xuất và khuyến nghị của Ủy ban tư pháp đối với việc đại xá.

- Tài liệu liên quan khác: Ngoài các thành phần chính đã nêu, hồ sơ trình Quốc hội còn bao gồm các tài liệu, thông tin, bằng chứng và tư liệu liên quan khác có liên quan đến vụ án, quá trình xét xử, và các yếu tố khác cần được cân nhắc để đưa ra quyết định đại xá.

Quy trình quyết định đại xá của Quốc hội được thực hiện theo các bước sau đây:

Bước 1: Trình tự bắt đầu bằng việc Chủ tịch nước trình Quốc hội đề xuất quyết định đại xá. Chủ tịch nước sẽ lập và trình bày một tờ trình chi tiết, trong đó đề nghị Quốc hội xem xét và quyết định về việc tha tội và giảm nhẹ hình phạt cho các phạm nhân.

Bước 2: Tiếp theo, Ủy ban tư pháp của Quốc hội sẽ thẩm tra Tờ trình của Chủ tịch nước. Ủy ban này sẽ tiến hành đánh giá và xem xét các thông tin, bằng chứng liên quan đến vụ án cũng như lý do và cơ sở đề xuất đại xá. Kết quả của quá trình thẩm tra này sẽ được báo cáo cho Quốc hội.

Bước 3: Quốc hội sẽ tiến hành thảo luận về vấn đề đại xá. Trước khi diễn ra cuộc thảo luận tại phiên họp toàn thể, các đại biểu Quốc hội có thể thảo luận tại Tổ hoặc Đoàn đại biểu Quốc hội. Quá trình thảo luận này giúp các đại biểu có thể trao đổi quan điểm, ý kiến và đưa ra các đề xuất liên quan đến việc đại xá.

Bước 4: Trong quá trình thảo luận, Chủ tịch nước sẽ giải trình về các vấn đề liên quan đến việc đại xá và dự thảo nghị quyết mà các đại biểu Quốc hội đã đề xuất. Điều này giúp tạo điều kiện cho Chủ tịch nước trình bày chi tiết các thông tin, lý do và cơ sở để đại xá.

Bước 5: Ủy ban thường vụ Quốc hội, phối hợp với Chủ tịch nước, sẽ chỉ đạo và tổ chức việc nghiên cứu, giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Nghị quyết. Các thành viên của Ủy ban thường vụ Quốc hội sẽ thực hiện công tác này để đảm bảo nội dung của dự thảo Nghị quyết được hoàn thiện và phù hợp.

Bước 6: Ủy ban thường vụ Quốc hội sẽ báo cáo cho Quốc hội về quá trình giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo nghị quyết. Báo cáo này sẽ trình bày kết quả của quá trình làm việc của Ủy ban thường vụ và các điều chỉnh được thực hiện trên dự thảo Nghị quyết.

Bước 7: Quốc hội thảo luận, biểu quyết thông qua nghị quyết về đại xá.

Quy trình quyết định đại xá của Quốc hội được thực hiện theo một trình tự rõ ràng và phức tạp nhằm đảm bảo tính công bằng, minh bạch và demoractic trong việc xem xét và đưa ra quyết định về việc tha tội và giảm nhẹ hình phạt cho các phạm nhân. Như vậy, Quốc hội không chỉ đơn thuần ra Quyết định đại xá dựa trên một quá trình đơn giản, mà còn tuân thủ các bước chi tiết và cần thiết để đảm bảo quyền lợi và sự công tâm cho tất cả các bên liên quan.

Xem thêm >> Đại biểu Quốc hội chuyên trách là gì? Bãi nhiệm quyền đại biểu Quốc hội

Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, xin vui lòng không ngần ngại liên hệ với chúng tôi thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi sẵn sàng lắng nghe và cung cấp sự tư vấn chuyên nghiệp để giúp quý khách giải quyết mọi vấn đề một cách hiệu quả và đúng luật. Ngoài ra, quý khách hàng cũng có thể gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc một cách nhanh chóng. Chúng tôi cam kết đáp ứng mọi yêu cầu của quý khách hàng một cách chu đáo và chất lượng.