1. Bãi bỏ Quy chế ủy thác hoặc thuê doanh nghiệp kiểm toán thực hiện kiểm toán từ 19/3/2024

Ngày 19/03/2024, Tổng Kiểm toán Nhà nước ban hành Quyết định 01/2024/QĐ-KTNN bãi bỏ Quyết định 08/2017/QĐ-KTNN Quy chế sử dụng cộng tác viên Kiểm toán Nhà nước.

Theo đó, Tổng Kiểm toán Nhà nước quyết định bãi bỏ toàn bộ Quyết định 08/2017/QĐ-KTNN Quy chế sử dụng cộng tác viên Kiểm toán Nhà nước.

Vào ngày 19/3/2024, các quy định liên quan đến Quy chế sử dụng cộng tác viên Kiểm toán Nhà nước sẽ không còn có hiệu lực thi hành. Quy chế này được ban hành kèm theo Quyết định 08/2017/QĐ-KTNN, tập trung vào việc sử dụng cộng tác viên để thực hiện các công việc kiểm toán, tư vấn và giám định chuyên môn, theo quy định của Luật Kiểm toán nhà nước.

Quy chế này áp dụng đối với Kiểm toán nhà nước và các cộng tác viên thực hiện nhiệm vụ, cũng như các bên liên quan đến hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước. Cộng tác viên có thể là cá nhân hoặc tổ chức, có thể trong nước hoặc ngoài nước, không thuộc biên chế hoặc hợp đồng lao động với Kiểm toán nhà nước, nhưng phải đáp ứng đủ tiêu chuẩn và điều kiện được quy định.

Các nguyên tắc thực hiện sử dụng cộng tác viên Kiểm toán Nhà nước bao gồm việc chỉ sử dụng những cá nhân hoặc tổ chức đáp ứng tiêu chuẩn và điều kiện, việc này được thực hiện thông qua hợp đồng dịch vụ. Sử dụng cộng tác viên ngoài nước chỉ được phép khi không có cộng tác viên trong nước đáp ứng được yêu cầu, hoặc theo quy định của các hiệp định quốc tế mà Việt Nam tham gia.

Cộng tác viên phải tuân thủ các quy định trong hợp đồng đã ký và không được giao việc cho người khác hoặc tổ chức khác thực hiện mà không có sự đồng ý của Kiểm toán nhà nước. Nếu cộng tác viên là thành viên của Đoàn kiểm toán, họ cũng phải tuân theo các quy định hiện hành của Kiểm toán nhà nước và Luật Kiểm toán nhà nước.

Cộng tác viên chịu trách nhiệm trước Kiểm toán nhà nước và pháp luật về tính chính xác, trung thực và hợp pháp của công việc họ thực hiện, và Kiểm toán nhà nước sẽ quyết định về việc sử dụng kết quả của cộng tác viên.

Theo các quy định trước đây, việc lựa chọn hoặc ủy thác doanh nghiệp kiểm toán phải tuân thủ các điều kiện sau:

- Doanh nghiệp kiểm toán phải được chấp thuận và có tên trong danh sách công khai của Bộ Tài chính, Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước hoặc Ngân hàng Thế giới (WB) được lựa chọn hàng năm, và đảm bảo hoạt động hợp pháp.

- Trong 03 năm trước đó, doanh nghiệp kiểm toán không được phép có bất kỳ sai phạm nào bị cơ quan nhà nước hoặc Hội nghề nghiệp về kiểm toán xử lý liên quan đến chất lượng kiểm toán.

- Trong năm hiện tại và 02 năm trước đó, doanh nghiệp kiểm toán không được thực hiện các dịch vụ như ghi sổ kế toán, lập báo cáo tài chính, dịch vụ kiểm toán nội bộ, định giá tài sản, tư vấn quản lý, tư vấn tài chính cho bất kỳ khách hàng nào là đơn vị được kiểm toán hoặc trong thời kỳ được kiểm toán.

- Người quản lý, điều hành của doanh nghiệp kiểm toán không được là thành viên, cổ đông sáng lập hoặc có mối quan hệ kinh tế, tài chính khác với đơn vị được kiểm toán.

- Người quản lý, điều hành của doanh nghiệp kiểm toán không được là bố, mẹ, vợ, chồng, con, anh, chị, em ruột của thành viên, cổ đông sáng lập hoặc mua cổ phần, góp vốn và không có ảnh hưởng đáng kể đối với đơn vị được kiểm toán.

- Người quản lý, điều hành, thành viên ban kiểm soát hoặc kế toán trưởng của doanh nghiệp kiểm toán không được đồng thời là người góp vốn và có ảnh hưởng đáng kể đối với doanh nghiệp kiểm toán.

- Doanh nghiệp kiểm toán và đơn vị được kiểm toán không được có cùng một cá nhân hoặc doanh nghiệp, tổ chức thành lập hoặc tham gia thành lập.

2. Doanh nghiệp nào bắt buộc phải kiểm toán?

Căn cứ theo quy định tại Điều 15 Nghị định 17/2012/NĐ-CP quy định các doanh nghiệp, tổ chức nào bắt buộc phải kiểm toán như sau:

- Doanh nghiệp, tổ chức mà pháp luật quy định báo cáo tài chính hàng năm phải được doanh nghiệp kiểm toán, chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam kiểm toán, bao gồm:

+ Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài;

+ Tổ chức tín dụng được thành lập và hoạt động theo Luật các tổ chức tín dụng, bao gồm cả chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam;

+ Tổ chức tài chính, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài.

+ Công ty đại chúng, tổ chức phát hành và tổ chức kinh doanh chứng khoán. 

- Các doanh nghiệp, tổ chức khác bắt buộc phải kiểm toán theo quy định của pháp luật có liên quan.

+ Doanh nghiệp, tổ chức phải được doanh nghiệp kiểm toán, chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam kiểm toán, bao gồm:

+ Doanh nghiệp nhà nước, trừ doanh nghiệp nhà nước hoạt động trong lĩnh vực thuộc bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật phải được kiểm toán đối với báo cáo tài chính hàng năm;

+ Doanh nghiệp, tổ chức thực hiện dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A sử dụng vốn nhà nước, trừ các dự án trong lĩnh vực thuộc bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật phải được kiểm toán đối với báo cáo quyết toán dự án hoàn thành;

+ Doanh nghiệp, tổ chức mà các tập đoàn, tổng công ty nhà nước nắm giữ từ 20% quyền biểu quyết trở lên tại thời điểm cuối năm tài chính phải được kiểm toán đối với báo cáo tài chính hàng năm;

+ Doanh nghiệp mà các tổ chức niêm yết, tổ chức phát hành và tổ chức kinh doanh chứng khoán nắm giữ từ 20% quyền biểu quyết trở lên tại thời điểm cuối năm tài chính phải được kiểm toán đối với báo cáo tài chính hàng năm;

+ Doanh nghiệp kiểm toán, chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam phải được kiểm toán đối với báo cáo tài chính hàng năm.

3. Các trường hợp doanh nghiệp kiểm toán không được thực hiện kiểm toán

Theo quy định tại Điều 30 Luật Kiểm toán độc lập 2011 quy định về các trường hợp doanh nghiệp kiểm toán, không được thực hiện kiểm toán như sau:

- Đang thực hiện hoặc đã thực hiện trong năm trước liền kề công việc ghi sổ kế toán, lập báo cáo tài chính hoặc thực hiện kiểm toán nội bộ cho đơn vị được kiểm toán;

- Đang thực hiện hoặc đã thực hiện trong năm trước liền kề các dịch vụ khác với các dịch vụ như ghi sổ kế toán, lập báo cáo tài chính hoặc thực hiện kiểm toán nội bộ nêu trên có ảnh hưởng đến tính độc lập của kiểm toán viên hành nghề và doanh nghiệp kiểm toán theo quy định của chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán.

- Thành viên tham gia cuộc kiểm toán, người quản lý, điều hành của doanh nghiệp kiểm toán là thành viên, cổ đông sáng lập hoặc mua cổ phần, góp vốn vào đơn vị được kiểm toán hoặc có quan hệ kinh tế, tài chính khác với đơn vị được kiểm toán theo quy định của chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán;

- Người có trách nhiệm quản lý, điều hành của doanh nghiệp kiểm toán có bố, mẹ, vợ, chồng, con, anh, chị, em ruột là thành viên, cổ đông sáng lập hoặc mua cổ phần, góp vốn và có ảnh hưởng đáng kể đối với đơn vị được kiểm toán hoặc là người có trách nhiệm quản lý, điều hành, thành viên ban kiểm soát hoặc kế toán trưởng của đơn vị được kiểm toán;

- Người có trách nhiệm quản lý, điều hành, thành viên ban kiểm soát hoặc kế toán trưởng của đơn vị được kiểm toán đồng thời là người góp vốn và có ảnh hưởng đáng kể đối với doanh nghiệp kiểm toán;

- Doanh nghiệp kiểm toán và đơn vị được kiểm toán có cùng một cá nhân hoặc doanh nghiệp, tổ chức thành lập hoặc tham gia thành lập;

- Đơn vị được kiểm toán đã thực hiện trong năm trước liền kề hoặc đang thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính cho chính doanh nghiệp kiểm toán;

- Trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Xem thêm: Doanh nghiệp kiểm toán là gì? Quy định về hoạt động của doanh nghiệp kiểm toán

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Bãi bỏ Quy chế ủy thác, thuê doanh nghiệp kiểm toán thực hiện kiểm toán từ 19/3/2024 mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!