1. Kiểm soát chất lượng kiểm toán được hiểu như thế nào?

Theo quy định tại Quyết định 477/QĐ-KTNN 2024 thì quản lý chất lượng kiểm toán: Là quá trình tổ chức và thực hiện các hoạt động kiểm tra và giám sát chi tiết nhằm đảm bảo chất lượng kiểm toán tại mọi giai đoạn của quá trình kiểm toán, tuân thủ theo Quy trình kiểm toán của kiểm toán nhà nước (KTNN). Mục tiêu chính là đảm bảo rằng mọi khía cạnh của cuộc kiểm toán được thực hiện một cách hiệu quả và chính xác, ngăn chặn, phát hiện, và khắc phục mọi sai sót hoặc hạn chế nào có thể xảy ra trong quá trình kiểm toán. Qua quá trình này, cũng kiểm tra và đánh giá kết luận cuối cùng, đồng thời đưa ra các đề xuất và khuyến nghị kiểm toán để nâng cao chất lượng và độ chính xác của quá trình kiểm toán.

=> Kiểm soát chất lượng kiểm toán, là một trụ cột không thể thiếu theo Quy trình kiểm toán của KTNN, không chỉ đơn thuần là một hoạt động bắt buộc mà còn là một khía cạnh vô cùng quan trọng, đóng góp tích cực vào việc tăng cường giá trị và độ tin cậy của các kết luận cũng như kiến nghị xuất phát từ quá trình kiểm toán. Bằng cách này, không chỉ đảm bảo sự tuân thủ đầy đủ theo Quy trình kiểm toán mà còn thúc đẩy sự chất lượng và hiệu suất của quá trình kiểm toán, hướng đến việc cung cấp thông tin chính xác và đáng tin cậy cho những quyết định chiến lược và quản lý. Đồng thời, kiểm soát chất lượng kiểm toán là một công cụ mạnh mẽ giúp phát hiện và ngăn chặn mọi khả năng sai sót hay hạn chế, đồng thời thúc đẩy sự liên tục và tiến triển trong lĩnh vực kiểm toán.

 

2. Vì sao phải thực hiện việc kiểm soát chất lượng kiểm toán?

Dựa theo Điều 4 của Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 477/QĐ-KTNN 2024, mục đích của việc kiểm soát chất lượng kiểm toán được xác định rộng lớn và sâu sắc nhằm:

​- Thực hiện sự tuân thủ mọi quy định pháp luật và các chuẩn mực của Kiểm toán nhà nước (KTNN). Đảm bảo rằng Quy trình kiểm toán của KTNN được áp dụng đúng đắn và hiệu quả trong mọi cuộc kiểm toán. Hướng dẫn và sử dụng đúng mẫu biểu hồ sơ kiểm toán, đồng thời thực hiện theo Quy chế tổ chức và hoạt động của Đoàn KTNN.

​- Điều tra và sửa chữa mọi hạn chế hoặc tồn tại trong tổ chức và quản lý của quá trình kiểm toán. Củng cố chặt chẽ bằng chứng kiểm toán để tăng tính minh bạch và độ tin cậy của kết quả kiểm toán. Xây dựng cơ sở pháp lý vững chắc để hỗ trợ kết quả kiểm toán và nâng cao khả năng chống lại mọi thách thức pháp lý.

​- Phát hiện và ngăn chặn kịp thời mọi trường hợp bỏ sót kết quả kiểm toán. Góp phần vào việc giảm thiểu rủi ro trong quá trình kiểm toán, đảm bảo tính toàn vẹn và đáng tin cậy của thông tin kiểm toán.

- Đảm bảo chất lượng không chỉ của quá trình kiểm toán mà còn của Báo cáo kiểm toán, là một mục tiêu quan trọng nhằm tăng cường hiệu suất của kết luận và kiến nghị kiểm toán. Đặt ra mục tiêu không chỉ làm cho báo cáo trở nên minh bạch và đáng tin cậy hơn, mà còn làm tăng tính hiệu lực và giá trị thực của mỗi cuộc kiểm toán do Kiểm toán nhà nước (KTNN) thực hiện.

- Bằng cách đánh giá mỗi khía cạnh của hoạt động kiểm toán của KTNN, không chỉ tập trung vào việc định rõ các bất cập mà còn hướng đến việc đề xuất những điều chỉnh, bổ sung, và hoàn thiện chính sách và quy định liên quan đến kiểm toán và kiểm soát chất lượng kiểm toán. Không chỉ là một hành động sửa đổi, mà còn là một bước tiến quan trọng hướng đến sự hoàn thiện liên tục, giúp KTNN nhanh chóng đáp ứng được mọi thách thức và nhu cầu ngày càng phức tạp trong lĩnh vực kiểm toán.

=> Có thể hiểu rõ hơn về ý nghĩa của việc kiểm soát chất lượng kiểm toán bằng cách nhìn vào mục tiêu toàn diện mà nó hướng tới. Đây không chỉ là một hoạt động nhằm đảm bảo sự tuân thủ và thực hiện đúng quy định pháp luật liên quan đến Kiểm toán nhà nước (KTNN), mà còn là một tiến bộ hữu ích trong việc phát hiện và kịp thời điều chỉnh những hạn chế và bất cập trong hoạt động kiểm toán.

Việc này không chỉ đơn thuần giúp duy trì sự tuân thủ mà còn đóng góp tích cực vào việc đảm bảo chất lượng và hiệu quả của hoạt động kiểm toán của KTNN. Bằng cách phát hiện và điều chỉnh kịp thời mọi hạn chế, đồng thời tạo ra điều kiện để quá trình kiểm toán trở nên linh hoạt và đáp ứng được mọi thách thức trong môi trường phức tạp hiện nay.

 

3. Nguyên tắc thực hiện kiểm soát chất lượng kiểm toán 

Dựa theo Điều 7 của Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 477/QĐ-KTNN 2024, những nguyên tắc kiểm soát chất lượng kiểm toán được đặt ra không chỉ là một sự nắm vững về quy định mà còn là một quá trình thấu hiểu và tích hợp sâu rộng với một hệ thống nguyên tắc chất lượng, đảm bảo tính hiệu quả và đồng đều trong mọi cuộc kiểm toán.

​- Đảm bảo sự tuân thủ đầy đủ theo quy định pháp luật, Luật KTNN và Quy trình kiểm toán của KTNN. Thực hiện mọi hoạt động kiểm toán với sự tuân thủ cao nhất đối với Hệ thống Chuẩn mực KTNN và các quy định chi tiết của KTNN.

​- Áp dụng kiểm soát thường xuyên và liên tục toàn diện, đảm bảo rằng mọi giai đoạn trong quy trình kiểm toán của KTNN đều được giám sát và đánh giá chặt chẽ. Kết hợp quy trình kiểm toán của KTNN với các biện pháp kiểm soát linh hoạt, nhằm đảm bảo một quá trình kiểm toán mạnh mẽ và hiệu quả.

- Tổ chức và thực hiện công tác kiểm soát chất lượng kiểm toán tại Tổng Kiểm toán nhà nước và từ phía Kiểm toán trưởng không chỉ là một quá trình công tác bắt buộc mà còn là một cơ hội để áp dụng linh hoạt các hình thức kiểm soát chất lượng kiểm toán theo khoản 4 của Điều 3 trong Quy chế ban hành theo Quyết định 477/QĐ-KTNN 2024. Việc này không chỉ giúp đáp ứng được yêu cầu quản lý và tính chất đặc biệt của mỗi cuộc kiểm toán mà còn tạo điều kiện cho việc nâng cao chất lượng và hiệu suất toàn diện của quá trình kiểm toán.

- Qua việc áp dụng linh hoạt các hình thức kiểm soát chất lượng kiểm toán, không chỉ định rõ được sự phù hợp với yêu cầu cụ thể của mỗi dự án kiểm toán mà còn đảm bảo tính chất chính xác và toàn vẹn của mọi thông tin kiểm toán. Tạo ra một cơ hội cho sự đổi mới và thí nghiệm, giúp KTNN không ngừng tiến bộ trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ kiểm toán.

- Ngoài ra, đảm bảo trung thực, khách quan, và kịp thời trong mọi khía cạnh của hoạt động kiểm toán là quan trọng để xây dựng niềm tin và uy tín. Không chỉ là một yếu tố cơ bản trong việc duy trì quan hệ với các đối tác, mà còn là chìa khóa để mọi kết luận và kiến nghị kiểm toán trở nên có giá trị và đáng tin cậy.

 

4. Các hình thức kiểm soát chất lượng kiểm toán của kiểm toán nhà nước

Dựa trên khoản 4 của Điều 3 trong Quy chế được ban hành theo Quyết định 477/QĐ-KTNN 2024, chi tiết các hình thức kiểm soát chất lượng kiểm toán của Kiểm toán nhà nước (KTNN) đem lại một cách tiếp cận rất chi tiết và đặc sắc. Cụ thể như sau:

​- Hoạt động giám sát này không chỉ là việc kiểm tra và đánh giá hồ sơ kiểm toán mà còn là quá trình kiểm tra, soát xét các ghi chép của Kiểm toán viên nhà nước (KTVNN) trên nhật ký kiểm toán điện tử (viết tắt là NKKT). Một điểm đặc biệt là hoạt động này được thực hiện mà không cần phải làm việc trực tiếp với Đoàn Kiểm Toán, tăng tính minh bạch và khả năng độc lập của quá trình giám sát.

​- Hoạt động kiểm tra và đánh giá tổ chức thực hiện công tác kiểm soát chất lượng kiểm toán của Kiểm Toán Trưởng theo các quy định đặc thù. Đặc biệt, Vụ Chế độ và Kiểm soát chất lượng kiểm toán (Vụ CĐ&KSCLKT) chịu trách nhiệm thực hiện hoạt động này theo chức trách, nhiệm vụ được Tổng Kiểm Toán nhà nước giao. Mang lại sự chặt chẽ và có hiệu suất cao trong quá trình kiểm soát chất lượng kiểm toán tổng thể.

- ​Quy trình kiểm tra và đánh giá hoạt động kiểm toán của Đoàn Kiểm Toán trong từng giai đoạn của cuộc kiểm toán theo Quy trình kiểm toán, mà còn là một quá trình đồng bộ được thực hiện đồng thời với hoạt động kiểm toán của Đoàn. Bằng cách này, không chỉ đảm bảo chất lượng liên tục mà còn tạo ra một môi trường năng động để Đoàn Kiểm Toán có thể điều chỉnh và cải thiện hiệu suất một cách linh hoạt theo yêu cầu cụ thể của mỗi cuộc kiểm toán.

​- Hoạt động kiểm tra và đánh giá chất lượng kiểm toán nằm ngoài kế hoạch kiểm soát chất lượng kiểm toán năm (kế hoạch kiểm soát năm). Thực hiện theo yêu cầu quản lý và điều hành của Tổng Kiểm Toán nhà nước hoặc Kiểm Toán Trưởng, mang lại khả năng xác định và xử lý ngay lập tức mọi vấn đề không lường trước được trong quá trình kiểm toán.

​- Hoạt động kiểm tra và đánh giá việc tuân thủ các quy định của KTNN đối với hồ sơ kiểm toán và hồ sơ kiểm soát chất lượng kiểm toán từ các giai đoạn đầu đến khi Báo cáo kiểm toán được phát hành. Quy trình này không chỉ đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của hồ sơ mà còn làm nổi bật sự bảo đảm của KTNN đối với chất lượng và minh bạch trong mọi khía cạnh của cuộc kiểm toán.

Ngoài ra, có thể tham khảo: Đánh giá và phân loại rủi ro trong kiểm toán báo cáo tài chính. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.