Khách hàng: Kính thưa Luật sư Minh Khuê, Luật sư hãy cho ví dụ cụ thể về sự thể hiện mô hình quản lý 7S ở Nhật Bản được thể hiện như thế nào?

Cảm ơn!

Trả lời:

Dưới đây là sự thể hiện mô hình 7S ở Nhật Bản. Pascal và Athos đã phân tích một cách sâu sắc mô hình 7S ở tình hình quản lý của Công ty Thiết bị điện Matsushita Nhật Bản như sau:

1. Chiến lược kinh doanh

Chiến lược kinh doanh của công ty này có 3 đặc điểm:

Thứ nhất, coi trọng sáng tạo trên nguyên tắc bảo đảm chiến lược kinh doanh.

Thứ hai, thừa nhận một cách dứt khoát tính chất quan trọng của thị phần. Nếu giá thành sản phẩm do sản lượng tăng thì công ty lập tức giảm giá bán để khách hàng được hưởng lợi.

Thứ ba, không nhấn mạnh việc sáng tạo kỹ thuật mới mà nhấn mạnh chất lượng và giá cả. Biện pháp cơ bản để thực hiện chiến lược kinh doanh ấy là trong quá trình sản xuất, họ sử dụng thiết bị và kỹ thuật mới nhất, nghiên cứu các sản phẩm đang cạnh tranh với mình và quyết định cách làm như thế nào cho tốt hơn.

>> Xem thêm:  Doanh nghiệp là gì ? Khái niệm về doanh nghiệp

2. Cơ cấu tổ chức

Cơ cấu tổ chức của Công ty Matsushita có 4 ưu điểm:

- Cơ cấu này làm cho các giám đốc bộ phận có thể tự chủ trong công việc, chuyên sâu kinh doanh một số mặt hàng nhất định, đánh giá một cách chính xác hiệu quả kinh doanh của họ.

- Do nguyên nhân đã nói ở trên, có thể thúc đẩy các giám đốc xác lập một cách vững chắc phương châm về người tiêu dùng.

- Làm cho các công ty lớn cũng có được sự linh hoạt, cơ động như các công ty nhỏ.

- Làm cho các bộ phận có thể phát triển sở trường của mình, các giám đốc bộ phận có thể thích ứng với tình thế để trưởng thành nhanh chóng.

Như vậy, thể chế tổ chức theo từng bộ phận sẽ có ích cho việc bồi dưỡng một đội ngũ tổng giám đốc giỏi. Cùng với sự phát triển không ngừng của công ty, những người này sẽ giữ một địa vị hết sức quan trọng. Nhưng hai ông cũng cho rằng, thể chế tổ chức theo kiểu bộ phận không phải là tuyệt đối hoàn thiện, không phải là không có khuyết điểm. Do các bộ phận được thực hiện công việc một cách độc lập, họ có thể phát triển theo hướng từng bước thoát khỏi sự điều khiển của tổ chức, thậm chí khó lòng thúc đẩy sự hợp tác giữa các bộ phận. Những bộ phận chuyên môn hóa cao độ sẽ không có tầm nhìn xa trông rộng và nguồn lực cần thiết để đối phó với những nguy cơ to lớn mà cả công ty có thể gặp phải. Do đó, Công ty Matsushita đã áp dụng 4 biện pháp chủ yếu để khắc phục những nhược điểm đó. Cụ thể là:

- Thiết lập ở mỗi bộ phận một cán bộ kiểm tra trực thuộc văn phòng tổng giám đốc, đồng thời thiết lập một chế độ kế toán theo nguyên tắc quản lý toàn diện và tập trung;

- Thành lập một bộ phận tương tự như một “ngân hàng” của công ty. Lợi nhuận của các bộ phận đều phải tập trung vào đó. Khi các bộ phận cần tăng thêm vốn đầu tư thì phải xin phép “ngân hàng” ấy;

- Quyền quản lý nhân sự phải tập trung trong tay tổng giám đốc;

>> Xem thêm:  Trụ sở doanh nghiệp là gì ? Quy định pháp luật về trụ sở doanh nghiệp

- Tập trung quản lý việc đào tạo cán bộ.

3. Chế độ (hệ thống)

Cơ cấu tổ chức chỉ cung cấp bộ khung về tổ chức, còn việc các giám đốc bộ phận phổ biến tin tức trong nội bộ tổ chức, quyết định và thực hiện những thay đổi về thể chế mới là phương tiện đắc lực nhất để thực hiện yêu cầu của cấp quản lý trong quá trình vận hành của tổ chức và hoàn thành nhiệm vụ. Công ty Matsushita lần đầu tiên đã sáng tạo ra chế độ kiểm soát tài chính hữu hiệu và vận dụng chế độ kế toán của Công ty Philips (Hà Lan). Hai chế độ này bổ sung cho nhau, đã giúp cho hoạt động của một xí nghiệp quy mô lớn trở nên rất quy củ, có phương hướng rõ ràng, chế độ kế hoạch đơn giản, dễ thực hiện nhưng đầy hiệu quả.

4. Phong cách

Phong cách làm việc của Công ty Matsushita bắt nguồn từ phong cách của người sáng lập công ty và một người bạn thân của ông. Phong cách của hai người này có những đặc điểm sau đây:

- Phương pháp “tạo người kế nghiệp”, có nghĩa là truyền thụ tinh thần của nhà doanh nghiệp cho những người quản lý của thế hệ sau. Cách làm của họ là thân chinh giải quyết những vấn đề phức tạp, nhưng phương pháp tham gia giải quyết không làm cho cấp dưới khó chịu, không làm cho cấp dưới cảm thấy họ bị truy cứu trách nhiệm mà cảm thấy là họ đang được đào tạo, bồi dưỡng.

- Đi sâu vào thực tế, đi sát cơ sở. Hai ông thường xuyên đi đến hiện trường sản xuất, trực tiếp gặp gỡ khách hàng.

- Xử lý các mâu thuẫn nảy sinh trong công việc một cách thực sự cầu thị.

>> Xem thêm:  Luật doanh nghiệp là gì ? Bình luận về quá trình hình thành và phát triển của Luật doanh nghiệp?

Trong lúc thảo luận công việc, giám đốc và nhân viên trong công ty tranh luận rất sôi nổi và tập trung vào những vấn đề trọng tâm, nhưng quá trình thảo luận rất ít khi dẫn đến xung đột công khai giữa người này với người khác. Công ty này còn có một thói quen là, đối với những người đưa ra ý kiến sai lầm, tổ chức không bắt buộc họ phải lập tức tiếp thu những ý kiến bất đồng mà dành cho họ thời gian để từng bước vứt bỏ những suy nghĩ sai lầm. Đó là một phương thức đặc biệt để loại trừ những xung đột trong nội bộ tổ chức của công ty Nhật Bản.

5. Chuẩn mực về giá trị tinh thần

Người sáng lập công ty này cho rằng “con người phải gắn kết hoạt động sản xuất của họ với xã hội”. Xuất phát từ lập luận đó, ông đã đề ra một triết học quản lý là kết hợp lợi nhuận thương nghiệp với lợi ích xã hội. Trên cơ sở triết học ấy, ông đã nêu lên những nguyên tắc cơ bản về phương hướng suy nghĩ của công nhân viên và quan niệm giá trị của công ty. Nội dung cụ thể của nó là: Nhà kinh doanh phải nhận thức rằng họ có trách nhiệm thúc đẩy tiến bộ xã hội, tạo thêm phúc lợi cho toàn xã hội, góp phần phát triển hơn nữa văn minh thế giới. Đó cũng là nguyên tắc cơ bản trong hoạt động của công ty.

Công nhân viên trong công ty phải hiểu rằng, chỉ có thông qua sự cố gắng chung và sự hợp tác với nhau của các thành viên trong công ty mới có thể thực hiện được mục tiêu tiến bộ và phát triển. Trong quá trình phấn đấu cho sự phát triển không ngừng của công ty, mỗi người trong công ty đều phải trước sau như một, nắm vững tư tưởng này, coi đó là hướng suy nghĩ của mình. Chuẩn mực giá trị tinh thần này được tóm tắt thành 7 điểm:

- Thông qua sản xuất kinh doanh để phục vụ cả nước;

- Công bằng, hợp lý;

- Hòa thuận và hợp tác;

- Nếu đã tốt rồi thì phải tốt hơn;

- Khiêm tốn, lễ độ;

>> Xem thêm:  Nguyên tắc tối huệ quốc (viết tắt theo tiếng Anh là MFN) là gì ? Phân tích nguyên tắc tối huệ quốc ?

- Điều chỉnh và tiếp thu;

- Cảm ơn.

6. Cán bộ

Hai tác giả cho rằng, phong cách và chuẩn mực giá trị của công ty đã bám rễ một cách chắc chắn trong toàn thể nhân viên công ty. Về công tác nhân sự, công ty này có một số điểm đáng chú ý sau:

- Những thành viên mới phải được huấn luyện, làm cho họ hiểu rõ cơ cấu tổ chức, chế độ tài chính, quan điểm quản lý của công ty. Trong vấn đề thăng cấp, mỗi giám đốc bộ phận và đốc công, trước mỗi lần thăng cấp đều phải kinh qua một đợt huấn luyện đặc biệt. Ngoài ra, trong chế độ đào tạo của công ty này còn có hình thức luân lưu, thay đổi vị trí công tác của cán bộ. Theo chế độ này, mỗi năm có 5% cán bộ từ bộ phận này chuyển đến làm việc ở bộ phận khác.

- Công ty còn thực hiện việc sát hạch và quản lý tập trung một cách nghiêm ngặt đối với cán bộ. Việc tuyển chọn nhân viên có trình độ học vấn từ cấp trung học cơ sở trở lên đều phải qua sự thẩm tra của phòng nhân sự. Phòng nhân sự cũng tiến hành việc sát hạch một cách cẩn thận những cán bộ giữ chức vụ cao nhất trong các bộ phận.

- Công ty không chú ý một cách đặc biệt việc thu hút nhân viên từ những trường đại học có danh tiếng mà chú trọng việc bồi dưỡng, đề bạt những nhân viên bình thường. Quan điểm của công ty này là “những thành tích phi thường nảy sinh từ những người bình thường”. Công ty cho rằng, những thành viên mới, có năng lực thích ứng tốt, càng dễ tiếp thu yêu cầu của xã hội, chỉ cần bồi dưỡng và đào tạo họ một cách đúng đắn thì họ có thể vượt lên trên những người do các trường học có tiếng tăm đào tạo. Công ty này cũng hết sức coi trọng ý kiến của cấp cơ sở. Tổng giám đốc công ty cho rằng, muốn cho tổ chức vân hành tốt thì nhiều cái đầu nhỏ sẽ thông minh hơn vài cái đầu lớn nên đã triển khai việc tích cực huy động sáng kiến của công nhân viên.

7. Tài năng

>> Xem thêm:  Mẫu hợp đồng dịch vụ tư vấn thay đổi nội dung đăng ký kinh doanh

Pascal và Athos cho rằng, trong các tổ chức của Nhật Bản rất khó phân biệt giữa cá nhân và tổ chức. Người Nhật có khả năng thiên bẩm về quản lý tầm cỡ thế giới. ví dụ, với tài năng đặc biệt trong cuộc cạnh tranh trên thị trường, Tổng giám đốc công ty đã đi sâu nghiên cứu phương pháp làm việc, coi đó là một công cụ đặc biệt để thúc đẩy hoạt động của công ty do ông sáng lập. Dựa vào phương pháp đó, ông đã kết hợp các bộ phận trong tổ chức công ty, thông qua thể chế quản lý thích hợp để tạo thêm sức mạnh cho tổ chức, đổng thời dựa vào tác dụng to lớn của phong cách, chuẩn mực tinh thần, chính sách nhân sự của công ty, kết hợp chặt chẽ quan niệm về giá trị con người với hiệu quả hoạt động của công ty, tạo ra một tổ chức có đầy đủ năng lực và sức sống dồi dào.

Sau khi nghiên cứu nghệ thuật quản lý xí nghiệp của Nhật Bản, Pascal và Athos đã so sánh xí nghiệp đó của Nhật Bản với một xí nghiệp tương đối thành công của Mỹ là Công ty Điện thoại điện báo quốc tế ITT. Trong 20 năm phát triển dưới sự lãnh đạo của Tổng giám đốc Chinin, cho đến lúc ông này không làm việc nữa, thu nhập hàng năm của công ty này là hơn 11,8 tỷ đô la Mỹ. Trong khoảng thời gian này, công ty đã mua 150 công ty khác và phát triển thành một công ty tổng hợp lớn nhất thế giới, có 35 vạn công nhân viên ở 93 nước. Nhưng khác với Công ty Matsushita của Nhật, ông Chinin đã không làm cho công ty có được năng lực phát triển không ngừng, nên khi ông không làm việc nữa, Công ty Điện thoại điện báo quốc tế đã nhanh chóng xuống dốc.

Trong khi nghiên cứu những nguyên nhân tạo nên sự khác biệt này, tác giả cuốn sách cho rằng, hai công ty đó không có sự khác nhau rõ rệt về mục tiêu chiến lược, cơ cấu và thể chế tổ chức. Nhưng sự khác biệt của chúng là ở phong cách quản lý, phương châm nhân sự, nhất là chuẩn mực tinh thần, những chuẩn mực quan trọng khác và kỹ năng quản lý. Đó là sự khác nhau về những yếu tố “mềm” mà khi nghĩ thoáng qua, người ta tưởng rằng không mấy quan trọng.

Sự khác nhau này đã làm cho phương pháp quản lý của Nhật tốt hơn phương pháp quản lý của Mỹ. Tác động của những yếu tố “mềm” khác nhau đã làm cho các cấu tạo của những yếu tố “cứng” giống nhau, phát huy những hiệu quả rất khác nhau. Vậy, nguyên nhân gì đã tạo ra sự khác nhau giữa những yếu tố “mềm” trong xí nghiệp Mỹ và những nhân tố “mềm” trong xí nghiệp Nhật Bản? Hai tác giả đã thông qua việc phân tích nhiều ví dụ và tư liêu để chỉ ra rằng, sự khác biệt đó bắt nguồn từ sự khác biệt về văn hóa của xã hội phương Đông và xã hội phương Tây, trong đó có sự khác biệt về tôn giáo, triết học, ngôn ngữ, truyền thống, tâm lý xã hội, mô thức tư duy.

Trên đây là nội dung Luật Minh Khuê sưu tầm và biên soạn. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900.6162 để được giải đáp.
Rất mong nhận được sự hợp tác!
Trân trọng./.
Luật Minh Khuê (Sưu tầm và Biên soạn).

>> Xem thêm:  Với 100 triệu đồng tiền vốn thì có thể mở công ty không?

Các câu hỏi thường gặp

Câu hỏi: Chuẩn mực của giá trị tinh thần của Công ty Nhật Bản là gì?

Trả lời:

Chuẩn mực giá trị tinh thần này được tóm tắt thành 7 điểm: Thông qua sản xuất kinh doanh để phục vụ cả nước; Công bằng, hợp lý; Hòa thuận và hợp tác; Nếu đã tốt rồi thì phải tốt hơn; Khiêm tốn, lễ độ; Điều chỉnh và tiếp thu; Cảm ơn.

Câu hỏi: Công ty Matsushita đã áp dụng những giải pháp gì để khắc phục những nhược điểm về cơ cấu tổ chức?

Trả lời:

Công ty Matsushita đã áp dụng 4 biện pháp chủ yếu để khắc phục những nhược điểm:

- Thiết lập ở mỗi bộ phận một cán bộ kiểm tra trực thuộc văn phòng tổng giám đốc, đồng thời thiết lập một chế độ kế toán theo nguyên tắc quản lý toàn diện và tập trung;

- Thành lập một bộ phận tương tự như một “ngân hàng” của công ty. Lợi nhuận của các bộ phận đều phải tập trung vào đó. Khi các bộ phận cần tăng thêm vốn đầu tư thì phải xin phép “ngân hàng” ấy;

- Quyền quản lý nhân sự phải tập trung trong tay tổng giám đốc;

- Tập trung quản lý việc đào tạo cán bộ.

Câu hỏi: Ưu điểm về cơ cấu tổ chức của Công ty Matsushita là gì?

Trả lời:

Cơ cấu tổ chức của Công ty Matsushita có những ưu điểm sau: Cơ cấu này làm cho các giám đốc bộ phận có thể tự chủ trong công việc, chuyên sâu kinh doanh một số mặt hàng nhất định, đánh giá một cách chính xác hiệu quả kinh doanh của họ; Do nguyên nhân đã nói ở trên, có thể thúc đẩy các giám đốc xác lập một cách vững chắc phương châm về người tiêu dùng; Làm cho các công ty lớn cũng có được sự linh hoạt, cơ động như các công ty nhỏ; Làm cho các bộ phận có thể phát triển sở trường của mình, các giám đốc bộ phận có thể thích ứng với tình thế để trưởng thành nhanh chóng.